Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • THEO PARA: Zal ‘lobi obya’ werken bij Bolsonaro?

THEO PARA: Zal ‘lobi obya’ werken bij Bolsonaro?

20/11/2018 16:00

Magno Malto, de voormalige president van de parlementaire onderzoekscommisie drugshandel, met Jair Bolsonaro.-

Magno Malto, de voormalige president van de parlementaire onderzoekscommisie drugshandel, met Jair Bolsonaro.- Foto: Walterson Rosa  

CONTRAPUNT - Desi Bouterse gaat er prat op dat hij mensen kan ‘inpakken’. Hij noemt die vaardigheid van manipulatie ‘lobi obya’. Na de presidentsverkiezingen bij onze grote zuiderbuur is de actuele vraag of zijn ‘lobi obya’ zal werken bij de nieuwe Braziliaanse president Jair Bolsonaro?

Tekst: Theo Para

BOLSONARO IS EEN olsonaro is een apologeet van de militaire dictatuur (1964- 1985) in Brazilië, welke verantwoordelijk was voor martelingen, moorden en andere ernstige schendingen van de rechten van de mens. Bouterse was zelf leider van een militaire dictatuur (1980-1987), die verhoudingsgewijs meer dodelijke slachtoffers had gemaakt dan de Braziliaanse dictatuur. Wat autoritarisme betreft zouden Bouterse en Bolsonaro het mogelijk met elkaar kunnen vinden.

Hetzelfde geldt voor het pro-grootkapitaal standpunt in het Amazonegebied. Grootschalige houtkap en extractieve industrieën ten koste van natuur, milieu en lokale bevolkingen, ook daar ligt een kans op overeenstemming tussen beide presidenten. Een andere mogelijkheid tot overlap van voorkeuren is kerkelijke gezindheid. Bolsonaro heeft met radicaal sociaal-conservatieve standpunten (anti-abortus, anti- LGBT) ook een basis gevonden onder de oerconservatieve evangelische kerken ('evangelicals'). Bouterse heeft een 'evangelical' als fractieleider van zijn partij en als enige betaalde presidentiële geestelijk adviseur een 'evangelical' bisschop, die overigens vanwege beschuldigingen van seksueel misbruik zijn functie in zijn kerk heeft neergelegd.

Een kanttekening bij de schijnbare geloofssynergie tussen Bolsonaro en Bouterse is gepast. Bij Bouterse lijkt het presidentieel religieus favoritisme exclusief ingegeven door politieke calculatie, en niet zozeer door authentieke geloofsovertuiging. Want anders dan de grote meerderheid van Surinaamse kerken en geloofsgemeenschappen, hebben genoemde voorgangers politiek boven geweten gesteld en zich verbonden aan de agenda van selectieve straffeloosheid. Zij zijn beiden verworden tot apostelen van de zelfamnestiewet (2012), een wet ad-hominem die hun partijleider van rekenschap inzake de decembermoorden moest vrijwaren.

Loyaliteit

HOE AUTHENTIEK GELOVIG Bolsonaro is, weet ik niet. Een grote hobbel voor de tactiek van 'lobi obya' ligt op geopolitiek gebied. In de internationale context van escalerende rivaliteit tussen Washington en Beijing, heeft president en partijleider Bouterse de Surinaamse ongebondenheid ingeruild voor loyaliteit aan Voorzitter Xi Jinping, van wie hij naast een financieel infuus voor zijn begroting, op zijn verjaardag trots, uitbundige felicitaties ontvangt. Echter, het allergrootste probleem van Bouterse met Bolsonaro ligt in een ander, banaler domein. Brazilië kent naast een langdurige recessie, een zeer ernstige integriteitcrisis.

Grootschalige institutionele corruptie en een epidemie van criminaliteit hebben het publieke vertrouwen in het openbaar bestuur tot een historisch dieptepunt doen dalen. Vorig jaar bereikte het aantal moorden een recordhoogte van bijna 64.000. Zeven Braziliaanse steden zitten in de top 20 van meest gewelddadige steden ter wereld. Bolsonaro heeft de strijd tegen de volledig uit de hand gelopen (drugs)criminaliteit tot zijn handelsmerk gemaakt. Zijn manoeuvreerruimte om daarvan af te wijken is daardoor uiterst beperkt, zijn persoonlijke geloofwaardigheid hangt daar vanaf. Hij is op dat punt gevangene van zijn aanhang. Hij is volgens de Braziliaanse media bij het borgen van zijn imago als crimefighter zelfs bereid de mensenrechten te schenden.

8 december 2000

Het illustreerde de groei van de drugscriminaliteit, maar ook de straffeloosheid

IN APRIL 1999 werd een Braziliaanse parlementaire onderzoekscommissie (CPI), opgericht met als doel de georganiseerde drugscriminaliteit en het witwassen van crimineel geld, een halt toe te roepen. Het was een reactie op de ongebreidelde groei van de cocaïnedoorvoer in Brazilië en de toenemende macht van de drugskartels, onder meer in het bedrijfsleven, politieke partijen en de staat. Ook speelde de maatschappelijke verontwaardiging over de exploitatie door drugskartels van de persoonlijke en sociale nood van de jeugd en andere kwetsbare groepen, die ook nog tot slachtoffers van drugsverslaving werden. Op 8 december 2000 leverde de onderzoekscommissie een 1200 pagina's dik rapport, 'Relatório da Commisão Parlamentar de Inquérito destinada a investigar o avancao e a impunidade do narcotráfico'. Het doorwrocht rapport leverde een verontrustend beeld over de invloed van de drugskartels in vele deelstaten van Brazilië, het illustreerde de groei van de drugscriminaliteit, maar ook de straffeloosheid.

Het rapport noemde de namen van 827 individuen die met de productie en distributie van drugs, geassocieerd waren. Het betrof personen in het parlement, de bankwereld, het openbaar bestuur, het leger en de politie. Twee hoofdstukken van het rapport, 'Conexáo Suriname' (pagina 1087) en 'Conexáo Amapá-Suriname' (pagina 1097) waren aan de Braziliaans- Surinaamse drugsconnectie gewijd. Onder de kop 'Integrantes de uma organizacao criminosa dedicada ao narcotráfico'. (pagina 1088), werd een criminele drugsorganisatie beschreven waarvan als baas wordt genoemd Desi Bouterse, 'Ditador do Suriname entre 1980 e 1987' en veroordeeld in Nederland voor 'crime de tráfico internacional de drogas.' Het rapport noemt Dino Bouterse, zoon van Desi Bouterse, en in die tijd werkzaam als tweede secretaris op de Surinaamse ambassade in Brazilië, als de voornaamste contactpersoon tussen vader Bouterse en de Braziliaanse drugsbaron met wie de zaken werden gedaan: Leonardo Dias Mendonca. Overigens zit Dino Bouterse nu een langdurige straf uit in een Amerikaanse gevangenis voor onder andere poging tot cocaïnesmokkel. Het rapport noemde als andere spil in het drugskartel, Melvin Linscheer, 'Chefe do Departamento de Inteligência do Suriname'. Het rapport beschreef gedocumenteerd waaruit de drugsoperaties bestonden. Met gebruikmaking van helikopters en kleine bootjes, werden wapens van het Surinaamse leger getransporteerd en vervolgens geruild voor cocaïne uit Colombia. Een belangrijke Colombiaanse afnemer van de Surinaamse legerwapens was de guerrillabeweging Farc. Oud-militair Ruben Rozendaal, ooit 'boezemvriend' van Desi Bouterse , 8 december-verdachte en later moedig spijtoptant, heeft in Starnieuws ( 23 maart 2012) over die wapens- voor-cocaïne handel getuigd: 'Ik had meer dan 250 wapens. Deze wapens werden door Bouterse geruild met Farc voor drugs. Ik blijf erbij dat hij een crimineel is.'

Torgan, Malta en Bolsonaro

DE HOOFDRAPPORTEUR VAN de Braziliaanse onderzoekscommissie was toenmalig parlementslid en oud-rechercheur Moroni Torgan. In zijn deelstaat Ceara in Noord-oost Brazilië was hij ooit minister van Justitie en vicegouverneur. Torgan zat bovenop het Suriname dossier. Hij zag in Suriname het risico van 'een tweede Colombia' (Volkskrant 26 februari 2000). Hij zag vooral in de houding van Surinaamse autoriteiten een bevestiging van de Braziliaanse beschuldigingen: 'Het feit dat Dino meteen Brazilië verliet toen wij als commissie het onderzoek naar drugshandel begonnen. Hij wist dat de grond heet onder zijn voeten werd. Het feit dat de ambassadeur (Bouterse-man Rupert Christoffer TP) niet meewerkt met de enquétecommissie.' (Idem). Torgan drong aan op het vertrek van Suriname's ambassadeur, die hij van disrespect voor de onderzoekscommissie beschuldigde en die hij als lid van het drugskartel duidde ( Diario do Grande ABC, 23 februari 2000). Torgan stelde voor internationaal, landen te mobiliseren om de verantwoordelijken die in buurlanden het leger betrekken in wapens-voor-drugs handel 'te identificeren en te straffen ( Jornal do Brasil 30 januari 2006).

Socioloog en columnist Luiz Cláudio Ferreira Barbossa meldde in het nieuwsportaal Arruda Bastos (7-8-2017) dat Moroni Torgan, hoewel van een andere partij, in het parlement een 'companheiro' was van Jair Bolsonaro. Torgan en Bolsonaro waren volgens hem 'de twee belangrijkste leiders' in het Braziliaanse parlement van de zogeheten 'Bancada da Bala' (afvaardiging van de kogel). Het betrof een parlementair verbond van vooral afgevaardigden met banden met leger, politie en wapenindustrie. Hun centrale thema was 'openbare veiligheid'. Torgan wordt straks een nabije 'companheiro' van president Bolsonaro. Hetzelfde geldt voor de 'Presidente' van de eerder onderzoekscommissie: Magno Malta van het parlementair verbond 'Bancada Evangélica'. Malta was 'diputado' van Espírito Santo en is gospel zanger en voorganger van een oerconservatieve evangelische kerk. Hij ging onlangs, voor de acceptatiespeech van presidentskandidaat Jair Bolsonaro, voor in gebed. Op een Youtube fimpje is te zien dat hun camaraderie niet alleen inhoudelijk is, Malta kon na een omhelzing met Bolsonaro zijn tranen niet bedwingen.

Moroni Torgan en Magno Malta, de twee voormannen van de Braziliaanse parlementaire drugscommissie van 1999, die Desi Bouterse als baas van een drugskartel hebben aangewezen, zullen als 'companheiro' van president Bolsonaro plaats nemen in het centrum van de macht. Geopolitiek bezien is Brazilië voor Suriname onbetwist en met overmacht de belangrijkste militaire macht. Als de machthebbers van dat land de president van Suriname zien als drugskartel-baas die de wet, de openbare veiligheid en de territoriale integriteit van de Federale Republiek Brazilië op ernstige wijze heeft geschonden, wat rest er dan nog voor 'lobi obya'?!!.  ◊

Dit artikel is verschenen in de weekendbijlage van 3 november

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina