Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Verleiding en weerstand

Verleiding en weerstand

02/07/2018 16:00

Verleiding en weerstand

 

ACHTERGROND - Suriname is een drugsdoorvoerland. Maar naast het feit dat honderden kilo’s drugs hun weg naar het buitenland vinden, blijft er genoeg achter om onze samenleving op te schudden. De vraag naar yami bijvoorbeeld stijgt bij lokale gebruikers. En steeds meer kinderen behoren tot die groep. Om deze verontrustende ontwikkeling tegen te gaan, wordt de hulp van leerkrachten ingeroepen.

Tekst & beeld: Zoë Deceuninck

ER HEERST EEN uitgelaten sfeer in het gemeenschapscentrum van Albufloin Paramaribo. Zeven leerkrachten staan op een rij en schreeuwen een collega enthousiast toe: "Beetje meer naar links, links, ja, nee, niet zoveel, beetje terug, ja, daar, zet je voet neer!" In het zogenaamde 'mijnenspel' moeten de leerkrachten om de beurt met gesloten ogen het 'mijnenveld' oversteken. Op de grond staan allemaal gekleurde kaartjes. Elk kaartje staat symbool voor een andere soort drug; de kaartjes stellen de zogenaamde 'mijnen' voor. Om veilig aan de overkant te geraken, moet de leerkracht de instructies van zijn collega's opvolgen. Het spel zorgt voor heel wat hilariteit. Het is onderdeel van de leerkrachtentraining 'Drugspreventie en vroege signalering', georganiseerd door het Uitvoerend Bureau van de Nationale Anti-Drugs Raad (UBN). "Net zoals in het dagelijkse leven, moet je in het mijnenspel ook ervoor kiezen naar wie je luistert, want er zijn altijd mensen die je met opzet het verkeerde pad opsturen", vertelt Patrick Bottse, trainee van Stichting Rumas en begeleider van het mijnenspel. Hij spoort de leerkrachten aan het spel ook met hun leerlingen uit te voeren. "Kinderen worden dagelijks verleid door slechte invloeden en zijn kwetsbaar voor foute praatjes", zegt Bottse.

Zevende hemel

ZO OOK DE 22-jarige Quincy Hornberger, die op 13-jarige leeftijd met drugs begon. "Overal op straat zag ik oudere mannen roken. Ik hoorde allerlei verhalen over roken; dat het je naar de zevende hemel brengt. Ik wou proeven hoe het was, kijken of ze gelijk hadden. Van de eerste trekjes heb ik zwaar moeten hoesten, maar ik leerde al snel de kneepjes van het vak", vertelt Hornberger openhartig. Nog maar net begonnen aan de muloschool, raakte hij al snel verslaafd aan het 'lekkere gevoel' dat marihuana hem gaf. Het was voor de 13-jarige Hornberger niet moeilijk om aan een nieuwe hoeveelheid drugs te komen. "Ik leerde over de verschillende drugsholtes in de stad, maar meestal hoefde ik niet zover te gaan. Er waren ook veel verkooppunten in de buurt van mijn school", vertelt hij. Dat er veel aandacht wordt besteed aan het trainen van leerkrachten over drugspreventie, is dan ook niet vreemd. "De leeftijdsgrens waarop kinderen beginnen met experimenten wordt steeds lager", stelt Sharmila Goerdin-Manbodh, beleidsmedewerker preventie van het UBN.

Rokende kleuter

Het was nog maar een kleuter

LEERKRACHTEN ZIJN VOLGENS haar een belangrijke schakel in de keten die probeert om het drugsgebruik onder kinderen te beperken. "Kinderen zitten van zeven tot één bij de leerkrachten op school. Leerkrachten hebben een directe link met hun leerlingen en zijn vaak toegankelijker om te benaderen dan ouders", vertelt Goerdin-Manbodh over de organisatie van de leerkrachtentraining. "Daarbij hebben kinderen vaak favoriete leerkrachten met wie ze een vertrouwensband ontwikkelen en het gebeurt dat ze hun geheimen met hen delen", zegt Goerdin-Manbodh. Ruth is 46 jaar en medewerker leerling zorg (MLZ) op een lagere school. Ze wil haar achternaam, noch de naam van haar school omwille van privacyredenen kwijt. Ze heeft een keer het vermoeden gehad dat een kind op haar school begonnen was met het roken van sigaretten. "Het was nog maar een kleuter. Toen ik de moeder erop aansprak ontkende zij alles, maar ik had toch zware vermoedens", vertelt Ruth. Als MLZ'er heeft ze geen eigen klas, maar zij komt wel in contact met alle leerlingen die thuis of op school sociale en emotionele problemen hebben. "Een school voorziet in veel meer dan alleen maar lesgeven. Leerkrachten helpen kinderen vormen en we moeten waakzaam zijn zodat ze op het juiste pad blijven. Dat is een grote verantwoordelijkheid", getuigt Ruth, die tevreden terugkijkt op de leerkrachtentraining.

Groeiende honger

"WE HEBBEN EEN waslijst aan signalen meegekregen, waardoor we er vroeg bij kunnen zijn met onze vermoedens of een kind drugs gebruikt", vertelt Ruth. Eén van de signalen die ze goed heeft onthouden is de groeiende honger. Hornberger bevestigt dit. In het begin van zijn verslaving was hij altijd op zoek naar eten als hij niet kon roken. "Ook werden mijn ogen rood en smal als ik had gerookt. Ik had toen niet door dat het één van de symptomen van verslaving was", vertelt Hornberger. Echter, zijn leerkrachten en moeder hadden dit wel in de gaten. Ze spraken hem hier meerdere malen op aan. "Maar ik had voor alles een smoes. Ik was zogenaamd moe, laat opgestaan of had jeuk aan mijn ogen", zegt Hornberger. Achteraf ziet hij in dat hij toen al verslaafd was aan marihuana, maar op dat moment leek het nog allemaal onschuldig. "Eenmaal op de technische school ging het van kwaad tot erger", zegt Hornberger, die toegeeft dat de waarschuwingen van zijn omgeving geen indruk meer op hem maakten. "Want zodra ik in een omgeving kwam waar de geur van marihuana hing, rolde ik eentje voor mezelf", vertelt Hornberger, die eraan toevoegt dat hij gelukkig nooit de stap naar harddrugs heeft gezet.

Gedwongen stoppen

OP ZESTIENJARIGE LEEFTIJDkwam Hornberger in aanraking met justitie. Hij zat enkele jaren in de gevangenis, waar het ten strengste verboden is om te roken. Maar clean was hij in die periode ook weer niet."Wanneer ik stress had, was roken het eerste wat in me opkwam. Als het spul dan in de buurt was gebruikte ik wel", vertelt Hornberger eerlijk over zijn tijd in detentie. Hij geeft aan dat er soms wel wat te vinden was binnen de muren van het cellenhuis, meestal werd dit door de cipiers naar binnen gesmokkeld. Drie jaar en negen maanden later stond Hornberger weer op vrije voeten. Hij nam voor zichzelf het besluit te stoppen met roken. Dat was in 2016. Twee jaar later is Hornberger nog steeds clean. Dat heeft hij naar eigen zeggen mede te danken aan Regillio Hardjopawiro, Gilly voor vrienden. Hardjopawiro is oprichter van Stichting Jongeren Suriname, die zich inzet voor jeugddelinquenten. "Ik leerde Gilly kennen tijdens een training in het cellenhuis. Na mijn straf ben ik samen met andere jongens en onder leiding van onder anderen Gilly naar Bosbivak gegaan", vertelt Hornberger. Na intense eerste maanden van resocialisatie zijn Hornberger en Gilly onafscheidelijk geworden. "Hij was toen mijn voorbeeld en is nu nog steeds mijn rolmodel", zegt Hornberger.

Populaire drugssoorten

Kaartjes Drugs

HET UBN IS het uitvoerend orgaan van de Nationale Anti-Drugsraad (NAR), die door de regering, met tussenkomst van het ministerie van Volksgezondheid, in het leven is geroepen om de drugsproblematiek in ons land aan te pakken. Daar is dringend behoefte aan, blijkt uit de drugsvangsten van de laatste periode. In de eerste drie maanden van 2018 werd 525,88 kilogram cocaïne in beslag genomen. Dat is minder dan de 1.067,14 kilogram in dezelfde periode van vorig jaar, maar dit is geen reden om te juichen. De stijgende vraag bij drugssmokkelaars én gebruikers naar yami- voornamelijk uit Jamaica - en hasj is zorgwekkend, omdat dit vaak voor lokaal gebruik bestemd is. De drempel voor het gebruik van yami ligt lager dan bijvoorbeeld bij de harddrug cocaïne, waardoor kinderen en jongeren een kwetsbare doelgroep vormen voor lokale drugsdealers. De NAR waarschuwt voor het gebruik van zogenaamde partydrugs als 'sukru', een drug die lijkt op bruine suiker. Sukru wordt ook wel 'bruine MDMA' genoemd en wordt vaak ongemerkt in vloeibare substanties - voornamelijk alcohol - opgelost. Deze gevaarlijke, relatief nieuwe drugssoort heeft invloed op de hersenen. Het Korps Politie Suriname waarschuwt op zijn website voor de vreselijke gevolgen bij regelmatig gebruik van sukru. 'De drug kan leiden tot hallucinaties, zwarte gaten in het geheugen, paranoia en agressiviteit. Daarnaast heeft deze drug ook invloed op de eetlust. Men gaat slecht eten en zwaar vermageren.'

Nee'

GEZIEN DE TOENEMENDE vormen van drugssoorten, -gebruik en -criminaliteit onder kinderen zal de NAR extra aandacht aan deze groep besteden. "Het is de meeste kinderen die beginnen met drugs onvoldoende aangeleerd om weerstand te bieden tegen de uitdagingen van het leven", zegt Glenn Uiterloo, tot 2010 ondervoorzitter en sinds januari 2018 voorzitter van de NAR. Hij stelt dat drugs dezer dagen overal aanwezig zijn, maar dat er altijd een uitlokkende factor of trigger is die ervoor zorgt dat kinderen er effectief mee in aanraking komen. "Als ze niet sterk in hun schoenen staan om nee te zeggen, ontstaat het gevaar dat ze bezwijken onder groepsdruk. Als ze eenmaal drugs gebruiken, heb je de slag al bijna verloren", stelt Uiterloo. Hij wil zich daarom inzetten voor het vergroten van de weerbaarheid van onze kinderen en jongeren middels onder andere voorlichtingscampagnes, lesbrieven en trainingen.

Voorlichting als oplossing

Bijna 5 procent gaf aan één of meerdere keren in hun leven marihuana te hebben gerookt

HORNBERGER GEEFT AAN dat de voorlichtingscampagnes, georganiseerd door verschillende instanties en verenigingen in ons land, wel degelijk een zeker nut hebben. Hij spoort verslaafde jongeren aan om deze te volgen. "Doordat ik in detentie was, heb ik verplicht verschillende trainingen moeten volgen. Misschien dat ik anders niet was gestopt met roken. Toen ik op vrije voeten kwam, ben ik vrijwillig de voorlichting gaan opzoeken, want het helpt echt", vertelt Hornberger. Dat hij niet de enige jongere is die verleid werd door drugs, blijkt uit cijfers van de 'Global School-based Student Health Survey' (GSHS). In 2016 werden 2. 126 leerlingen tussen dertien en zeventien jaar ondervraagd over onder andere hun drugsgebruik via een anonieme digitale vragenlijst. Bijna 5 procent gaf aan één of meerdere keren in hun leven marihuana te hebben gerookt. Binnen dit percentage rookte 67.6 procent marihuana voorzijn veertiende levensjaar. Veertien procent gaf aan minstens één sigaret te hebben gerookt in de laatste dertig dagen voor het invullen van de vragenlijst. Voor het gebruik van alcohol lag dat percentage op 40 procent. Dit zijn slechts enkele gegevens uit het onderzoek, maar ze roepen toch op tot actie.

Wereld Anti-drugsdag

ZESENTWINTIG JUNI IS het de 'Internationale Dag tegen Drugsmisbruik en Illegale handel'oftewelWereld Anti-drugsdag'. Op deze dag, in het leven geroepen door de Verenigde Naties, staan burgers wereldwijd stil bij de schade toegebracht door productie, handel of gebruik van drugs en de drugscriminaliteit. Thema van dit jaar is 'Listen First'. De hele maand juni ontplooit de UBN activiteiten in verband met deze dag, die overigens niet alleen voor leerkrachten gelden.-. Op 23 juni bent u van 09.00-12.00 uur terecht bij het Psychiatrisch Centrum Suriname op de Polikliniek Verslavingszorg, waar een open dag voor ouders en andere geïnteresseerden wordt georganiseerd.

Op25 juni om 13.00uurwordt de sportposter overhandigd aan DNA-voorzitter Jennifer Geerlings-Simons. Op Wereld Anti-drugsdagwordt een leerkrachtentraining in Latourgeorganiseerd door het UBN in samenwerking met Stichting Buurtwerk Latour (Stibula) en haar stakeholders en wordt er een 'Prodo- Waka' in Latour gehouden.◊ 

Dit artikel is verschenen in de weekendbijlage van 23 juni

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina