Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Piraterij: Tussen leven en dood op zee

Piraterij: Tussen leven en dood op zee

14/03/2018 16:00

Piraterij:Tussen leven en dood op zee

 

ACHTERGROND - Drie overvallen of pogingen daartoe binnen afzienbare tijd hebben schokgolven doen gaan door het visserskorps. Een vrij lange periode van relatieve rust is abrupt tot een einde gekomen, met als dieptepunt de dood van Andy Skeete, kapitein op de ‘Treasure man’. Vissers roepen om veiligheid, maar het blijkt dat zij die zo graag gewilde veiligheid grotendeels zelf in de hand hebben. Los van de piraten wordt nog een vijand benoemd; ‘I’m telling you man, the sea is corrupt!’

Tekst: Gerold Rozenblad - beeld:Irvin Ngariman & dWT archief

Het is dat de maan enig licht over de zee straalde, anders kon de bemanning van de SK vissersboot 'Brian' het verhaal van woensdag 28 februari mogelijk niet navertellen. Op een goed moment zagen zij een andere boot op zeer korte afstand. Maar het feit dat het totaal geen licht droeg, deed gelijk alle alarmbellen afgaan. Precies een week daarvoor was een collega al overvallen. Kordaat werd het touw van het te water zijnde net doorgekapt en de kapitein voer op volle kracht af op wat inderdaad piraten bleken te zijn. De dappere kapitein komt ondertussen op adem bij familie in Guyana, maar zijn broer die ook kapitein is op een andere boot vertelt het verhaal. "He went on them full trottle. He tried to ram and sink them." De rampoging mislukte echter, omdat de boten te dicht op elkaar waren. "Hij had niet genoeg vaart", legt de kapitein uit. Wat zich afspeelde was een gevecht van botsende boten op leven en dood, waarbij de platliggende bemanning onder vuur genomen werd door de piraten. "If they came on his boat they would have killed all of them for sure", legt de broer nu uit. Dat het de 'Brian' lukte om de overvallers te ontlopen, komt omdat de boot toegerust was met een dubbele motor. "So his boat had the power to outrun them. But he fought for his life."

Slachtoffer Piraten _IN (2)

Moeilijk

De man die het verhaal vertelt, wil zijn naam niet in de krant, "because things are dangerous." En dat is een belangrijke reden waarom volgens kolonel Jerry Slijngard, piraterij moeilijk wordt aangepakt. De baas van de Kustwacht zegt dat vaak uit vrees voor represaille de vissers bang zijn informatie aan de autoriteiten te geven."Vrees voor eigen leven, maar ook om bedreigingen die lopen tot aan familie in Guyana." Slijngard erkent dat de drie boten die de Kustwacht ter beschikking heeft, ver van voldoende zijn om de territoriale wateren van Suriname te beveiligen, maar hij zegt dat gepoogd wordt ook op andere manieren toch de veiligheid te vergroten. Overigens patrouilleert de Kustwacht ook in het Marowijnegebied waar de overvallen hebben plaatsgevonden. Slijngard hamert erop dat veel zal blijven afhangen van de informatie die de vissers zelf geven. En daar wordt nu over gesproken. 

"Ik denk dat het een gericht schot was.

Slijngard zegt dat de overvallen die jaren terug schering en inslag waren aan de Guyanese kant van de kust zijn ingedamd, omdat nauw wordt samengewerkt met de buitenlandse collega's die voldoende boten hebben. "Dus komen ze niet langer vanuit Guyana, maar gaat het nu om hier gevestigde personen die de overvallen plegen." En zij moeten dus bekend zijn bij de slachtoffers. Het is speculatief, maar mogelijk is dat de reden waarom de 32-jarige Andy Skeete, kapitein van de 'Treasure man' op 21 februari werd doodgeschoten. Shaquille(23), een van de vier bemanningsleden vertelt: "We waren al tien dagen op zee en waren bezig de netten op te halen om richting Paramaribo te varen." De mannen waren na middernacht in het pikdonker bezig hun werk te doen, toen zij plotseling een schot hoorden. "Ik denk dat het een gericht schot was. De kapitein stond bij de lantaarn en hij werd geraakt, maar dat wisten wij pas achteraf." De kapers kwamen aan boord en begonnen de bemanning te mishandelen met de platte kant van houwers. "Het waren Guyanezen. Ongeveer zes of zeven gemaskerde mannen in ondertussen drie boten." De mishandeling duurde ongeveer een kwartier. Daarna moesten de bemanningsleden beurtelings de vangst en waardevolle spullen zoals water, diesel, de motor en de vangst verzamelen en overdragen.

Slachtoffer Piraten _IN (5)

Geen kracht meer

Dat duurde bijkans een uur. Vervolgens werd het tuig twee uurlang gesleept tot aan de kustlijn en daar achtergelaten met een ondertussen lek geslagen boot. De kapitein was ondertussen bezweken aan bloedverlies. "We gingen aan land en begonnen westwaarts te lopen", vertelt de visser. Na enige tijd leek het niet de goede richting te zijn en keerden de mannen op hun schreden terug. "We hebben die avond op de boot geslapen bij het lijk van de kapitein." De volgende dag werd de reis in oostelijke richting voortgezet. Een droge cocosnoot die in vieren gedeeld werd, was een rijke aanvulling op de drie blikjes sardien die de kapers hadden achtergelaten en de vorige dag reeds waren verorberd. "Ik had constant honger en steeds het beeld van mijn moeder voor ogen", blikt de jongeman terug. "Ook probeerde ik niet gewond te raken. Want we hadden de afspraak gemaakt elkaar zoveel als mogelijk te steunen om het met zijn vieren te halen. Maar als eentje niet langer meekon, zouden we hem onverbiddelijk achterlaten." Op de derde dag voorzag hetlot dat een vissersboot vrij dichtbij de kustlijn werd gezien. "We hadden eerder andere boten gezien, maar die waren te ver weg." De mannen besloten ervoor te gaan en te proberen de aandacht van de collega's te trekken. Het was waden door de modder en dan zwemmen en roepen."Tot we opgemerkt werden. Ik weet niet wat er zou gebeuren als ze ons niet hadden gezien, want ik had geen kracht meer. Echt niet."

Geen bewapening

De twee bekende voorvallen en een derde die de pers niet haalde, doen Mark Lall, secretaris van het visserscollectief, gelijk oproepen tot gezamenlijke acties om het probleem vroeg de kop in te drukken. "Vroeger gebeurden deze dingen in de omgeving van de Corantijn. Het is gestopt nadat wij samen met de autoriteiten patrouilleerden. Vijf booteigenaren stelden hun vaartuigen ter beschikking en het is ons zelfs gelukt kapers op heterdaad te betrappen. Zo is het collectief trouwens ontstaan." Lall bekritiseert de Kustwacht niet, "want die heeft maar drie boten." Maar hij verwacht meer actie van de Maritieme politie en de Marine.

"I tell you man, the sea is too corrupt!"

Het Vissercollectief gaat er alles aan doen om weer gezamenlijk op te treden."Want daar schort het aan. Als we de handen ineen slaan moet het lukken", bepleit hij. De autoriteiten zullen benaderd worden. Echter, Slijngard denkt niet dat het een goed idee is om ook de Maritieme politie en de Marine te betrekken. "Die hebben specifieke taken", zegt hij voorzichtig. Waar hij en Lall het wel over eens zijn, is dat het geen goed idee is de vissers te bewapenen, zoals weleens wordt geopperd. Lall wil niet zeggen welke minister, maar zegt dat een "paar kabinetten terug" een minister opperde dat elke boot wordt voorzien van een riot gun. "We hebben dat afgewezen. Want je weet maar nooit wat zij gaan doen met het wapen", klinkt het donker. Terwijl Lall en Slijngaard praten over oplossingen van het probleem, beroert de eerdergenoemde anonieme kapitein een voor hem belangrijke reden waarom piraterij ontstaat. "I tell you man, the sea is too corrupt!"

De uitlating van de visser brengt herinneringen aan de presentatie van minister Soerish Algoe van Landbouw Veeteelt en Visserij (LVV) eind november in de assemblee. Volgens Algoe is een bende actief die vergunningen valselijk verstrekte aan vissers. Zo erg dat in Guyana 84 boten voorzien waren van een vergunning. Ook bleken boten hetzelfde volgnummer te hebben, waardoor meerdere boten op dezelfde vergunning uitvaren. Algoe zou ook de hulp van Defensie hebben ingeroepen om deze zaak in kaart te brengen. Hij maakte bekend dat per 15 januari alle vergunningen vervallen zouden zijn en de boten moesten zich opnieuw registreren, in een poging wildgroei tegen te gaan. Over dat laatste hebben kenners twijfels. "Heb je een klacht gehoord?", vraagt een deskundige. "Het zijn continue bedrijven en als dat was gebeurd, zou je zeker geklaag hebben gehoord. Als er een maatregel is getroffen, is het in elk geval niet op die manier gebeurd dat op dezelfde datum geen enkele boot meer over een vergunning beschikte."

Corruptie

"If a man cannot put food on his family table, it does not take much to turn him bad."

Dezelfde deskundige zegt dat formeel er ongeveer vierhonderd SK boten moeten zijn. Met de door Algoe onthulde corruptie wordt het werkelijke aantal dat in Surinaamse wateren kan vissen, geschat op een kleine zeshonderd. En dat is teveel. Daar zou de anonieme kapitein nog mee kunnen leven, maar hij wijst op een voor hem groter gevaar, namelijk trawlers die vergunning hebben om voor de Surinaamse kust te opereren. Bronnen die de krant aanboorde geven aan dat inderdaad ongeveer 35 trawlers actief zijn."Maar zij zouden in veel dieper water moeten vissen dan de SK boten. Het zou geen issue mogen zijn, maar het gebrek aan controle maakt dat deze trawlers vaak wel in de SK-wateren hun netten uitzetten." Met het voor de SK-boten negatieve resultaat. "That is killing us", briest de kapitein. "I'm doing this for 25 years now and the numbers keep going down before my eyes." En precies in deze situatie ziet hij een goede voedingsbodem voor piraterij."If a man cannot put food on his family table, it does not take much to turn him bad." Maar misschien hoeft over de trawlers straks minder of geen klacht gehoord te worden.

Slachtoffer Piraten _IN (1)

Slijngard maakt er melding van dat het Vessel Monitoring System (VES)in feite klaar is voor invoering. Dat project houdt in dat elke boot wordt voorzien van apparatuur waarmee die te volgen is. Daarmee wordt het onmogelijk gemaakt dat meerdere boten varen op een enkele vergunning en het heeft ook gevolgen voor de veiligheid, hoewel het systeem meer bedoeld is voor de regulering van de visserij. Het is apparatuur dat ook op de trawlers zal worden bevestigd. "Daarmee weten we te allen tijde waar elke boot is. Dus dat werkt niet alleen op de veiligheid, maar daarmee is ook te zien of die boot buiten zijn zone is geweest. Ik denk dat daarmee een behoorlijk stuk controle wordt toegepast." Slijngard geeft aan dat nog een aantal "administratieve handelingen" moet worden gepleegd waarna het project gelanceerd kan worden en de zee daarmee stukken "betrouwbaarder" kan zijn. Dat zal Shaquille nu kennelijk een worst wezen. De zee was voor hem een plek van rust. "Je had niet die toestanden waar je mee geconfronteerd wordt in de stad." Hoewel hij dit werk nog geen jaar deed, begon het de laatste tijd reeds te kriebelen wanneer hij vier of vijf dagen op de wal was. Echter nu, nadat zijn kapitein voor zijn ogen is doodgeschoten, is vissen voor hem geschiedenis. Wat hem nog meer steekt, is dat de booteigenaar geen vinger uitstak om te delen in de dokterskosten. "We waren nog in het proces van het nemen van een verzekering." Nu wordt gezegd dat de eigenaar afspraken had met de kapitein en niet met de bemanning. Met dat erbovenop is de deur definitief dicht voor Shaquille. "Laat anderen het maar doen. Ik ga niet terug."◊

Dit artikel is verschenen in de weekendbijlage van 10 maart

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina