Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • 25 jaar Readytex Art Gallery

Gedachtengoed en historie

07/02/2018 16:00

Gedachtengoed en historie

 

ACHTERGROND - Volgens de piramide van Maslow komt de behoefte aan schone kunst en de waardering daarvan pas kijken bij de zesde en laatste fase. Suriname in zijn geheel kan nog niet bogen op de bevrediging van de eerste vijf fases. Vandaar ook dat de investeringen in schone kunst door Monique Nouh Chaia als gedurfd bestempeld kunnen worden. “Bij 25 jaar Readytex Art Gallery ben ik vooral trots op het traject dat is afgelegd.”

Tekst: Euritha Tjan A Way - beeld: Jason Leysner & Readytex Art Gallery

IN HARTJE PARAMARIBO aan de Steenbakkerijstraat staat de grootste kunstgalerie van Suriname. Het verschil tussen dit gebouw en de aangrenzende zolderverdieping waar de galerie drie jaar geleden nog stond, vertelt onbewust een verhaal van durf, vernieuwing en investering in Surinaamse kunst. Via een wenteltrap die karakteristiek is voor huizen gebouwd in de koloniale tijd, leidt het pad naar de kamer van de directeur.

Het is bezaaid met prachtige kunstwerken die in stock zijn. Eenmaal aangekomen in het kantoor van Monique Nouh Chaia-Sookdewsing, directeur van de Readytex Art Gallery is geen enkele muur vrij. Zowel figuratiefe als abstract werk van Rinaldo Klas siert de muur evenals een werk van de eerste goudkoorts die Suriname heeft gekend van Kenneth Flijders. Het laatste werk heeft moeder Evelyne Nouh Chaia gekocht voor haar man omdat die het prachtig vond.

Craft

EIGENLIJK HEEL TOEPASSELIJK, want het begon allemaal door inspiratie van moeder Evelyne. "Toen mijn broer en ik van studie terugkwamen naar Suriname, was het eind 1989. Het gebouw en het aanbod waren toen echt een reflectie van de situatie in het land, die best pover was. We waren toen net een departmentstore zoals Kirpalani en Lucky Store, maar alleen niet zo groot. Om de schappen te vullen en uit empathie voor crafters kocht mijn moeder werk van ze op. Mijn broer en ik vonden daarin een niche om onszelf te onderscheiden", legt de directeur het voortraject van de galerie uit.

Zij kan zich nog goed herinneren hoe het bedrijf via een advertentie de oproep deed aan crafters om hun product aan Readytex te verkopen. "Uiteindelijk was het ook mijn moeder, die een enorme bewondering had voor het werk van de toen actieve kunstenaars, die het voorstel deed om ook kunst aan te kopen voor de verkoop. Ik zei toen: 'oke, maar jij kent ze, dus vraag jij ze'". Uiteindelijk werd steeds meer ruimte van de craftafdeling ingenomen door de aquarellen van kustenaars. "Eerst hadden we een map, daarna een deel van de muur en later hadden we een hele muur vol aquarellen."

Behoefte

Klas is echt mijn baken geweest in deze 25 jaar. Hij heeft me altijd bijgestaan met wijze adviezen

Ready Tex 25 Jaar Bestaan _JL_ (7)

GAANDWEG WERD HET duidelijk dat kunstenaars wel degelijk behoefte hadden aan een ruimte om hun kunstwerken te tonen aan het publiek. Waar bezoekers, onder wie toeristen, hun werk zouden kunnen zien en kopen. "Uiteindelijk kozen we ervoor om de ruimte boven de winkel die toen alleen maar werd gebruikt voor opslag, in te richten als kunstgalerie. Mijn moeder die na onze studie eigenlijk met pensioen was, nam de day to day operations van de galerie op zich en eind 1992 was de soft opening. Op 8 februari1993 vond de grand opening plaats. De naam was toen Readytex Art Boutique", vertelt Nouh Chaia.

Het fotoalbum waarin ze bladert, herbergt een schat aan beeldmateriaal van de openingsdag. Ze laten kunstwerken zien die in een knusse huiselijke sfeer zijn uitgestald. De galeriehoudster herinnert zich nog een artikel dat naar aanleiding van de opening verscheen in de krant. "De grote houten huizen van toen hadden allemaal mooi houtwerk in de voorkamer. Dus ik heb het houtwerk datin het midden stond wit laten verven. De bovenkantroze en de onderkant groen. In het artikel kon de schrijver de kleur niet echt waarderen", schatert zij terwijl ze de foto's laat zien. "Het was toen Rinaldo Klas die tegen mij zei: 'Kritiek in de kunstwereld of het nou positief of negatief is, is altijd goed. Erg is het als je genegeerd wordt. Hij is echt mijn baken geweest in deze 25 jaar. Hij heeft me altijd bijgestaan met wijze adviezen."

Ready Tex 25 Jaar Bestaan _JL_ (4)

Werk

TOEN DE GALERIE in 1993 begon, vertegenwoordigde Readytex Art Galery alleen maar het werk dat er hing van de kunstenaar. De kunstenaar kwam met werken en de galerie gaf aan wat ze wel en niet zou afnemen. Na verloop van tijd - in 2000 - begon het te dagen bij de leiding dat de markt voor kunst in Suriname niet genoeg was om de bloei te dragen. De galerie bouwde in 2006 dan ook een ontwikkelingsfactor in.

"We zijn op zoek gegaan naar andere afzetmarkten voor onze werken. En de enige manier om daadwerkelijk naam te maken in het buitenland, was om onze kunstenaars mee te laten doen aan exposities, uitwisselingsprogramma's en residency's in het buitenland. Wij gingen dan een samenwerking aan met die kunstenaars. Wij waren vertegenwoordiger van al het bestaande en nog te maken werk. En als ze in het buitenland zouden exposeren,regelden we het papierwerk, we schoten geld voor en faciliteerden hen zoveel mogelijk."

Langzaam maar zeker werd het duidelijk dat de galerie uit haar voegen groeide. En in 2015 zette de galerie de gedurfde stap om te verhuizen naar een vier verdiepingen tellende ruimte, die voorheen de familiewoning was. Een zeer gedurfde stap omdat de economische situatie in het land betrekkelijk precair was.In een persbericht dat de galerie in februari 2015 aan de vooravond vande 22ste verjaardag deed uitgaan stond: 'Deze mijlpaal is voor Readytex Art Gallery bijzonder, zowel in de persoonlijke als in de professionele sfeer. Terwijl een oud familiehuis met belangrijke emotionele waarde, binnen de familiekring een nieuwe functie krijgt, gaat de kunstgalerie met de verhuizing een nieuwe fase in. Meer ruimte brengt letterlijk en figuurlijk ook meer ruimte voor groei, experimenteren en nieuwe en innovatieve manieren van exposeren.'

Ready Tex 25 Jaar Bestaan _JL_ (9)

Stil

OP DE VRAAG waar Nouh Chaia in het traject van de afgelopen jaren echt trots op is komt er maar geen antwoord. "Ik heb in aanloop naar dit 25- jarig bestaan van de galerie een inventarisatie laten maken van alles wat we gedaan hebben. En terwijl ik lees denk ik steeds: 'Oh ja dat hebben we ook gedaan. En dat ook. We hebben zoveel gedaan, dat ik een paar dingen echt ben vergeten. En het overzicht is nog niet compleet, het is slechts deels aangevuld in een overzicht dat ik liet maken toen de galerie twintig jaar oud werd. Als ik dit alles zie, word ik er even stil van", zegt de directeur, terwijl ze langzaam bladert door zeven pagina's Excelsheets gemaakt in vrij klein lettertype. Na enige tijd nagedacht te hebben verklaart ze dat ze vooral heel trots is op het traject dat de afgelopen 25 jaar is afgelegd. Over de succesformule hoeft ze geen moment na te denken. "Zonder Readytex, geen Readytex Art Gallery."

Terwijl ze geurige koffie zet die de onderneming ook produceert in Katwijk, vertelt ze dat het bedrijf nog steeds een belangrijke steunpilaar is voor de galerie. "We hebben nog steeds de steun nodig van het bedrijf om dit draaiende te houden. Ik verlies er niet mee, maar bedenk wel dat we investeren in de kunstenaars. Dat is een lang traject. Het is een heel langzame return on investment. En je bent als galerie eigenlijk pas succesvol wanneer een van je kunstenaars doorbreekt naar een volgende markt, in een hogere prijsklasse. Marcel Pinas en George Struikelblok hebben dat kunnen realiseren. Wij vertegenwoordigen hen dan ook niet meer."

Niet alleen geld

Waar wij dachten dat de toeristen de galerie zouden laten groeien, zijn het de Surinamers zelf die kunst kopen

Ready Tex 25 Jaar Bestaan _JL_ (12)

NOUH CHAIA BENADRUKT dat wat de galerie doet, niet alleen gedaan wordt voor geld. In cultureel ondernemerschap wordt vaak de link gelegd tussen cultuur, creativiteit, commercie en gemeenschap. "We investeren in een stukje gedachtegoed, een stukje geschiedenis." De galerie maakt de gemeenschap zo bewust van de intrinsieke waarde van kunst. Er zijn mensen die het nooit gaan kunnen kopen, maar ze kunnen er wel van genieten en ook het besef hebben hoe waardevol dat is. "En dat is ook een return on investment." Daartoe organiseert de galerie nu ook elke eerste donderdag van de maand een event dat voor iedereen toegankelijk is.

Met de populariteit en de fysieke groei van de galerie groeide ook de kunstverzamelaar. "In het begin waren het meer aquarellen die we verkochten. Kijk nu naar wat we aanbieden en hoeveel. En waar wij dachten dat het de toeristen zouden zijn die de galerie zouden laten groeien, zijn het de Surinamers zelf die kunst kopen. Eigenlijk logisch wantje volgt een kunstenaar en je kijkt eerst waar die voor staat voordat je het werk koopt. Je koopt veel meer gedachtegoed van zo een kunstenaar, dan dat je iets materieels koopt. We hebben nu ook enkele toeristen die kopen, maar het zijn nog steeds organisaties en bedrijven in Suriname die de kunst kopen."

Ook nu de economische situatie is het land vrij hachelijk is, gaat het niet perse slecht met Readytex Art Gallery. De organisatie heeft intussen ook internationaal aan markt gewonnen. "We bezuinigen waar we kunnen. Maar omdat we hebben geïnvesteerd in buitenlandse contacten en onszelf goed hebben kunnen positioneren, worden we nu ook vaker benaderd door zakenlui, agenten, schrijvers en galeries om samen dingen te doen. In mijn moeders tijd in de jaren negentig was er geen internet. Wij maken daar nu enorm veel gebruik van, het heeft ons erg geholpen."

Bij de opening van de nieuwe en grotere galerie in 2015, was het ook de bedoeling om een cafetaria op te zetten. Dat gaat vooralsnog niet door. Maar er komen wel twee andere nieuwe elementen bij."We gaan investeren in uitwisselingstrajecten. Zo kunnen onze kunstenaars zich meten met anderen in de wereld en daardoor verbreden ze hun visie. Ook wil ik in de galerie een soort van incubater room hebben. Daarbij stellen wij jonge kunstenaars in de gelegenheid om hun talenten on the spotte tonen. Maar dat laatste zal organisch ontstaan." 

Dit artikel is verschenen in onze bijlage van 3 februari

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina