Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • SKORO TORI: Hoge verwachtingen en leerprestaties

SKORO TORI: Hoge verwachtingen en leerprestaties

23/11/2017 16:00

SKORO TORI: Hoge verwachtingen en leerprestaties

 

RUBRIEK - In deze rubriek gaat onderwijsspecialist Winston de Randamie in op actuele zaken aangaande het Surinaams onderwijs en het schoolgaande kind. Daarbij levert hij niet alleen kritiek maar draagt ook oplossingen aan.

KINDEREN PRESTEREN OVER het algemeen in overeenstemming met de verwachting die wij als volwassenen van hen hebben. Het hebben van hoge verwachtingen draagt er daarom zeker toe bij dat kinderen beter op school zullen leren. Jammer genoeg wordt de verwachting van een leerling nog steeds door hun sociaaleconomische situatie beïnvloed. Vooral kinderen uit sociaal en economische achterstandsmilieus ontwikkelen vaak een achterstand in het onderwijs, omdat zij veelal weinig aandacht van hun ouders krijgen.Scholen proberen door middel van verschillende interventies verandering daarin te brengen. Meester Robert van een basisschool in Nickerie vindt dat wanneer collega's hoge verwachtingen van hun leerlingen hebben, ze anders gaan handelen. "We roepen ze dan vaker op, wachten langer op hun antwoorden en geven hen meer kansen om met de anderen mee te gaan", zegt een toegewijde en gemotiveerde leerkracht. Hij zegt verder dat er een groot probleem bij sommige leerkrachten bestaat.

Meestal weten leerkrachten niet dat ze voor sommige leerlingen lage verwachtingen hebben. Het komt bijvoorbeeld voor dat ze leerlingen mentaal in twee categorieën plaatsen: 'Ik verwacht dat ze het goed zullen doen' en 'Ik verwacht niet dat ze het goed zullen doen'. Dit is geen eenvoudig probleem om te corrigeren, omdat het vereist van leerkrachten dat ze toegeven dat ze negatieve verwachtingen hebben van sommige leerlingen. Zelfs als ze zich hiervan bewust worden, kunnen ze moeite hebben om die verwachtingen te veranderen omdat vaak hun persoonlijke overtuigingen en vooroordelen die ze in de loop der jaren hebben ontwikkeld, hen in de weg staan.

Groeiende mindset Bij sommige mensen in de samenleving heerst de opvatting dat intelligentie statisch is, iets waarmee je geboren wordt. Die opvatting past niet in een klas met hoge verwachtingen voor leerlingen. Hoge verwachtingen behoren tot een van de acht pijlers in het onderwijs van Nieuw-Zeeland. Het hoge verwachtingsprincipe vereist dat leerkrachten alle leerlingen ondersteunen en aanmoedigen om te leren en om ongeacht hun individuele omstandigheden topprestaties te bereiken. Carol Dweck, een toonaangevende onderzoeker op het gebied van motivatie, zegt overtuigd te zijn van het geloof dat je kunt verbeteren. Uit haar onderzoek gedurende meer dan dertig jaar, is gebleken dat studenten die intelligentie zien als iets dat ontwikkeld kan worden, het vaak beter doen als ze een uitdaging aangaan. Ze zijn dan serieus met het leren bezig, zetten zich in en bereiken topprestaties. Motivatie is volgens Dweck belangrijker dan je bekwaamheid om te bepalen of het je op lange termijn zal lukken. Dweck zegt dat veel creatieve genieën niet zo geboren zijn. Het waren vaak doodgewone mensen die buitengewoon gemotiveerd raakten. Met motivatie bedoelt Dweck niet alleen de wens om te bereiken, maar ook de liefde voor het leren, de liefde om een uitdaging aan te gaan en het vermogen om obstakels te overbruggen.

Pygmalion-effect

wanneer we een bepaald gedrag van anderen verwachten, ze zich waarschijnlijk op een manier gedragen die in overeenstemming is met het verwachte gedrag

ONDERWIJSWETENSCHAPPERS TONEN AAN dat de leerprestaties bij kinderen sterk beïnvloed worden door wat de leerkracht van hen verwacht. Het experiment dat bekendstaat als het Pygmalion effect kan hier van toepassing zijn. Pygmalion in Ovid's Metamorphoses was een beeldhouwer die verliefd werd op een ivoren beeld dat hij zelf gemaakt had. Hij raakte op gegeven moment verliefd op de schoonheid van zijn eigen creatie. Pygmalion smeekte de goden om hem een vrouw te geven met de gelijkenis van het beeld. De goden verhoorden zijn smeekbede en het beeld kwam tot leven. Het komt erop neer dat wanneer we een bepaald gedrag van anderen verwachten, ze zich waarschijnlijk op een manier gedragen die in overeenstemming is met het verwachte gedrag.

Uitdaging

TIMPERLEY EN PHILIPS (2003) geven in hun onderzoek aan dat de verwachtingen van leerkrachten met betrekking tot de prestaties van leerlingen mede bepalend zijn voor hun beslissingen bij het ontwikkelen van de dagelijkse lesdoelen in de klas. Leerlingen leren wat ze krijgen om te leren. Als het leerproces uitdagend en boeiend is, zullen ze beter presteren dan wanneer de les saai is. Professor Christine Rubie-Davies, een onderzoeker op het gebied van verwachtingen van leerkrachten, heeft geconstateerd dat leerlingen die op basis van hun vermogen gegroepeerd worden, vaak aan verschillende instructies en programma's blootgesteld worden. Leerlingen die als top presteerders beschouwd worden, krijgen vaak complexe, boeiende leerstof en kunnen meestal kiezen wat ze leren. Leerlingen die als laagpresteerders beschouwd worden, krijgen repetitieve, op hun vermogen gebaseerde leerstof. Professor Rubie-Davies adviseert dat leerkrachten een bepaalde vrijheid in het lesgeven moeten hebben, maar dat ze wel ervoor moeten zorgen dat alle leerlingen de mogelijkheid krijgen om cognitief uitdagende taken uit te voeren.

Leerlingen staan in het leerproces centraal wanneer duidelijke verwachtingen gemeenschappelijk vastgesteld worden. Wanneer de verwachtingen duidelijk zijn, gaan leerlingen zelf het leerproces en hun gedrag bepalen en het hele jaar door hun eigen vorderingen in de klas aanpassen. Leerkrachten moeten zich voornamelijk concentreren op het definiëren van deze verwachtingen en het best al aan het begin van het schooljaar. Verwachtingen die halverwege het schooljaar ontwikkeld worden of erger zelfs, inconsistent zijn, zullen alleen maar meer verwarring met zich meebrengen in de klas. Het is daarom belangrijk dat leerkrachten de twee soorten verwachtingen in de klas goed begrijpen en onder de knie hebben. Het zijn gedragsverwachtingen en leerverwachtingen. Gedragsverwachtingen verwijzen naar regels van etiquette die helpen om het leerproces in de klas soepel te laten verlopen. Het is bewezen dat het vaststellen van duidelijke regels de concentratie van leerlingen en het lesgeven in de klas gemakkelijker maakt. Leerkrachten geven zelf aan dat met duidelijke gedragsverwachtingen er bijna 30 procent minder interrupties plaatsvinden, dan in een klas waarin de leerkracht geen afspraken met de leerlingen gemaakt zou hebben. ◊

Dit artikel is verschenen in de weekendbijlage van 11 november

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina