Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Gesloten maar niet vergeten

Gesloten maar niet vergeten

16/11/2017 00:00

Gesloten maar niet vergeten

 

ACHTERGROND - Op het Valliantsplein waren zij de kleinste, maar bekendste winkel. Menigeen reageerde geschokt en verdrietig op de mededeling: ‘Wij danken u voor het vertrouwen in Lindotaria die per 3 juli haar deuren voorgoed zal sluiten’. Na 21 jaar besloten Eric Liauw Joen Sim en Margery Chin A Hin met dubbele gevoelens een ander pad op te gaan en Lindotaria werd Lindomart.

Tekst: Agatha Castillo - beeld: Irvin Ngariman & Jason Leysner

DRIE MAANDEN VERDER staat het pand aan het Valliantsplein er verlaten bij. Het naambord van Lindotaria is ondertussen verwijderd. "Tot de dag van vandaag komen mensen nog langs om te vragen waarom die winkel is gesloten", vertelt taxichauffeur Erwin. Elke keer moet hij de teleurstellende blik van de mensen aanzien. Erwin biedt al dertig jaar zijn diensten aan op het plein. Hij heeft de broodjeszaak zien komen en jammer genoeg ook zien gaan. Zelf kocht hij niet vaak brood bij de zaak, maar de keren dat hij een broodje kocht was het verrukkelijk. "Ze waren goed en vriendelijk en het was altijd druk. Het is inderdaad jammer dat ze weg zijn ja." Bloemenverkoopster Louise kan er bijna om huilen. "Mi jee die bami, ik mis de bami. Elke vrijdag kocht ik bami. Met die sambal." Met groot wordende ogen lijkt zij euforisch terug te verlangen naar de bami van Lindotaria. "We waren geabonneerd op Lindotaria", roept een bezoeker van de bloemenstand.

De twee vrouwen raken in gesprek en halen herinneringen op. Aan het gesprek te horen is het gemis bij hen groot. Pom, orgeade, goed belegde broodjes, vegetarisch eten...ze lijken het hele menu nog uit het hoofd te kennen. "Ze waren altijd hygiënisch, hun eten was heerlijk. Je kon de liefde proeven", zegt Louise. "Ja, en dat is wat vaak ontbreekt", zegt de oudere dame. "In dit eten kon je de liefde van de kokkin proeven. Ik vind het vreselijk dat ze weg zijn. Ze hadden zelfs vaste klanten uit het buitenland." Fluisterend voegt Louise eraan toe dat eenieder bij Lindotaria altijd erg vriendelijk was. Iets wat nu vrijwel overal zoek is. Terwijl anderen alleen nog maar kunnen dromen van de Lindotariabroodjes, wennen bewoners op Geyersvlijt langzaam aan de nieuwe Nederlandssprekende supermarkteigenaars.

Lindomart is niet gemakkelijk te vinden. Zelfs Google maps herkent de straat nog niet. Vanuit de Kaikoesistraat sla je rechtsaf in de laatste zijstraat en kom je uiteindelijk terecht bij een rotonde die onder andere leidt naar de Motmugstraat. Aan de zijkant van het eenverdiepingspand staat groot in het rood Lindomart. De oude naam zie je nog staan, maar nog net niet verstaanbaar. Behalve dat de ruimte er licht en uitermate schoon uit ziet, is er weinig bijzonders op te merken. Het is vreemd om de oude broodjeswinkeleigenaars in deze setting te zien. Voor Eric Liauw Joen Sim en Margery Chin A Hin is de nieuwe werksituatie evenmin normaal. Tot op heden lijkt het sluiten van de broodjeszaak een nachtmerrie. "Mijn plezier om te gaan werken is verdwenen", omschrijft Chin A Hin haar dagelijkse gevoel. Een supermarkt openen was plan noch wens van het koppel.

Goede tijden

IN DE JAREN tachtig was het koppel woonachtig in Nederland. Daarvoor diende Liauw Joen Sim in het Nederlandse leger en in de jaren negentig begint Chin A Hin te werken voor het Nederlandse bedrijf Nutricia. Liauw wist het zeker, vanaf zijn veertigste wilde hij niet meer werken voor een baas. In Nederland zag hij geen mogelijkheden. In 1994 bezoekt het koppel Suriname om broer Henk te begraven. Omdat het verlangen om terug te keren naar Suriname knaagt aan Liauw, bekijkt hij tijdens dit bezoek gelijk de opties. Hij constateert in twee sectoren een mogelijkheid; horeca of een fotostudio opzetten. Het laatste was niet haalbaar, aangezien de investering voor de aanschaf van apparatuur buiten het budget viel. Ondanks dat Chin A Hin liever in Nederland wilde blijven, besluit het koppel toch te verhuizen naar het moederland. Op 12 december 1996 worden de deuren van Lindotaria geopend. "Op het moment dat ik veertig ben geworden heb ik ontslag genomen", zegt Liauw. Daarna vielen alle puzzelstukjes in elkaar. Het pand aan het Valliantsplein was boedel van de familie en kwam op een gegeven moment vrij. "Ik dacht dit is mijn kans. Ik begin alvast met iets en zie hoe het afloopt", was de instelling van Liauw. Bij het noemen van de zaak waren er drie opties: Snoopy, Nyan Brede No Frede of Lindotaria.

Het laatste is een combinatie van de kinderen hun namen Lindsay en Donovan, Lindo. En taria is afgeleid van cafetaria. De eerste drie jaar van de broodjeszaak verliepen stroef. "We hadden totaal geen voorkennis hoe een bedrijf te draaien", lacht Liauw. Chin A Hin wist wel hoe het eraan toeging in een broodjeszaak omdat haar moeder zelf ook één had in Billiton. Liauw Joen Sim maakte er een gewoonte van om bezoekers naar hun mening te vragen. Zelf zat hij dagelijks met zijn neus boven het beleg. "De kwaliteit van je beleg moet goed zijn en dát elke dag." Daarnaast waren netheid van de winkel en redelijke prijzen hun hoogste prioriteit. Na de drie jaar keerde het tij en ging het plotseling de goede kant op met de broodjeszaak. De twee kijken elkaar vragend aan en proberen terug te halen waarom het opeens wel goed ging. Geen idee schudden ze beiden hun hoofd. De jaren die volgen verlopen vlekkeloos. Omdat het pand onder boedel viel, moest er op een gegeven moment een verdeling plaatsvinden. Lindotaria heeft op dat moment geen geld om het pand volledig over te nemen. Het pand wordt verkocht voor een derde partij. Op vertrouwensbasis wordt met de nieuwe eigenaar afgesproken dat de broodjeszaak tot de dood een contract heeft. "Onze grootste fout was om dit niet zwart op wit vast te leggen." Het enige wat op papier wordt vastgelegd is dat het huurcontract jaarlijks stilzwijgend wordt verlengd.

Slecht nieuws

Vanaf januari tot nu toe nog eigenlijk had het koppel geen idee wat het zou doen om inkomsten te genereren

2017 BEGINT VOOR gezin Liauw Joen Sim met slecht nieuws. "Ze wilden ons contract niet meer verlengen", zegt Liauw vol ongeloof. Hij lacht erbij, maar in zijn ogen zijn verdriet en teleurstelling te lezen. Chin A Hin die achter de toonbank staat, staart naar haar man en bevestigt de shock. "Het nieuws kwam zo hard aan. We hadden er totaal niet op gerekend om nu al te stoppen." Met twee studerende kinderen in Nederland kwam het uitvallen van de broodjeszaak, die stabiele inkomsten bood, als een donderslag bij heldere hemel. Na overleg werd het contract met zes maanden verlengd. De broodjeszaak mocht tot eind december 2017 in het pand vertoeven. De eigenaar wil uitbreiden. Van teleurstelling tot kwaadheid, de gevoelens zijn voor Chin A Hin onbeschrijfelijk. "Aan de ene kant is het hun recht en was hun reden valide, maar ik wilde nog zeker tien jaar doorgaan." Vanaf januari tot nu toe nog eigenlijk had het koppel geen idee wat het zou doen om inkomsten te genereren. De zoektocht naar een ander pand in de stad liep steeds op niets uit.

Oude Plek Lindotaria

De prijzen zijn torenhoog en het plaatsen van een vetput zou moeilijk gaan, omdat alle gebouwen in de binnenstad dicht op elkaar staan. Het liefst keert Chin A Hin terug naar Nederland om dichterbij haar kinderen te zijn. "Maar ja, daar hebben we niets. Geen huis en een baan zoeken op onze leeftijd zou heel moeilijk gaan." Daarnaast wil Liauw in Suriname voor zijn 92-jarige moeder blijven zorgen. De klok tikte. Een nieuwe bron van inkomsten moest gevonden worden vóór december 2017. Terwijl Liauw steeds somberder werd, kwam een vriend met een voorstel. "Hij vroeg me of ik een supermarkt wilde overnemen." In eerste instantie waren man, vrouw noch kinderen happig. "Met alle berovingen en gevaren die erbij komen kijken wilde ik absoluut geen supermarkt draaien. En wat wisten wij van een supermarkt…." Liauw besloot poolshoogte te nemen bij de nieuwe onderneming en naar zijn mening leek het een kans waard. Hoewel hij nog niet overtuigd was van de carrièreswitch, was het vooruitzicht daarentegen kansloos. Voor hij alles op een rij kon zetten, kreeg Liauw een ultimatum. Als hij de supermarkt niet per 1 augustus kon overnemen zou iemand anders dat wel doen. Binnen een maand moest een beslissing genomen worden. "Het was de zwaarste beslissing ooit", knikt Liauw met een serieus gezicht. Sindsdien is het leven van het koppel drastisch veranderd.

Nieuw begin

Hier hebben wij wel langere uren en dagen, maar werken in de broodjeszaak was intensiever

HET IS INTUSSEN zes uur 's middags. De supermarkt wordt steeds drukker. Het interview wordt vaker gestopt omdat Chin A Hin steeds achter de kassa moet, terwijl Liauw klanten begeleidt in de winkel. Opvallend genoeg groet eenieder bij binnenkomst en uitermate vriendelijk ook nog. Maar in het begin was het anders. "Zodra ze naar binnen kwamen, hoorde je eerst heel grof 'ey omu pe dis de en ey omu, ey vrouw'." Dat stoorde het koppel uitermate omdat het dat als 'niet netjes' ervaarde. "We antwoorden gewoon in het Nederlands en dan zie je ze schrikken." Nadat de winkeleigenaar een gesprek voert met dit 'soort' klanten merkt zij de volgende keer een andere houding. Chin A Hin die ondertussen aangeschoven is, voegt eraan toe dat zelfs de kleintjes die komen, geleerd wordt om eerst netjes te groeten. "We zijn de hele dag hier, dan wil je wel prettig werken." De supermarkt gaat van al vanaf zeven uur 's morgens open en sluit haar deuren om negen uur 's avonds.

In vergelijking met de broodjeszaak die van zeven tot een uur open was is dat een andere leefstijl. "Hier hebben wij wel langere uren en dagen, maar werken in de broodjeszaak was intensiever." Toen was Liauw al om vier uur in de zaak om de voorbereidingen te doen voor het personeel. Hij kookte eieren, ontving de groenteman en zorgde ervoor dat als het personeel kwam het gelijk kon beginnen met koken. "Hier maak je de zaak open, je gaat schoonmaken, inventariseren, bestellingen plaatsen en daarna is het wachten." En het is wennen. "Ik kan niet eens naar de kerk. We hebben helemaal geen tijd meer om leuke dingen te doen. En zelfs op de zondag moeten we open zijn anders lopen we inkomsten mis." De klanten tonen in ieder geval blij te zijn met de nieuwe supermarkteigenaren.

Velen zijn zelfs oudbekenden van de broodjeszaak. "Ja ik ken ze", zegt een oudere dame. Zij vindt het voornamelijk fijn dat zij op een normale manier kan communiceren in een Chinese supermarkt. Daarnaast vindt zij de winkel altijd netjes en goed gesorteerd. "Ik ben blij dat ze er zijn hoor", laat ze nog even weten. Van de leuke babbels genieten zij wel. Het koppel is niet van plan al te lang hiermee door te gaan. Het hoopt binnen vier jaar de investeringen terugverdiend te hebben en ook de kosten van de studerende kinderen. "Als dat af is, kunnen we besluiten of we dit verder zullen voortzetten of als we stoppen." Nu is het een 'must' om inkomsten te hebben. Ondanks het feit dat het sluiten van de broodjeszaak het koppel nog steeds erg dwarszit, merkt Liauw op dat de kans om een supermarkt te openen ook wel een lichtpunt in de donkere tunnel was. "Want eerlijk, ik heb nog steeds geen idee wat ik zou doen na december 2017 als we echt moesten sluiten." ◊

Dit artikel is verschenen in de weekendbijlage van 11 november

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina