Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Pleeggezin: Tweede kans voor betere jeugd

'Pleegzorg vervult essentiële functie binnen samenleving'

11/10/2017 15:00

Tweede kans voor betere jeugd

 

ACHTERGROND - Er zijn ouders die tot de dramatische conclusie komen dat ze niet meer in staat zijn voor hun kind te zorgen en het ter adoptie willen afstaan. Bij het adoptieproces komt de Stichting Pleeggezinnen Centrale Suriname (SPCS) in beeld. Maar pleeggezinnen moeten aan strenge voorwaarden voldoen. ‘Ik heb een mooie kans gehad, dus waarom niet een ander kind die ook bieden?’

Tekst: Amanda Palis  Beeld: Jason Leysner & Stefano Tull

IN EEN WOONKAMER behangen met familiefoto's, zitten Anie (9) en Natalie (7) op hun zondagse best klaar voor wat vakantievertier. Ze zijn zo op elkaar ingesteld, dat je absoluut niet zou denken dat ze pleegzusjes van elkaar zijn. De meisjes lijken heel erg op elkaar en hebben ook nog dezelfde jurk aan en kralen in het haar. "Vaak willen mensen ons niet geloven als we ze zeggen dat het niet onze biologische kinderen zijn. En al helemaal niet als we ze zeggen dat ze geen biologische zusjes van elkaar zijn. We lijken niet alleen op elkaar, maar horen wel gewoon bij elkaar!" vertelt pleegmoeder Myra Grauwde, die samen met haar man Remy Grauwde als adoptieouders, de twee pleegzusjes liefdevol heeft opgenomen. De meisjes komen uit gezinnen die niet meer voor ze konden zorgen.

De adoptie van Nathalie is tot stand gekomen via de SPCS. Verscholen aan de achterzijde van het gebouw in de Gompertsstraat waar ook een kapsalon is gevestigd, is deze bijna vergeten stichting gevestigd. Bezoekers worden ontvangen in een smalle gang vol met rekken gebruikte kinderboeken en speelgoed. Daar tegenover zijn de kantoortjes voor de medewerkers die druk doende zijn schoolpakketten in te pakken voor kinderen die geregistreerd staan bij de stichting.

Kinderverdrag

Hoewel Suriname het kinderverdrag heeft getekend, ontbreekt wetgeving over pleegzorg nog steeds

DE STICHTING IS al 23 jaar bezig met het structureren van pleeggezinnenzorgdiensten in Suriname. Haar primaire taak is om aan kinderen zoals Anie en Natalie een veilig huis te bieden. Dat streven is gebaseerd op artikel 20 van het Kinderverdrag van de Verenigde Naties dat Suriname toen ook heeft getekend. "Pleegzorg vervult een essentiële functie binnen de samenleving en dat op het moment dat met hulp binnen het oorspronkelijke gezin de problemen van het kind niet opgeheven kunnen worden en de ontwikkeling van het kind stagneert", vertelt Sandra Peroti, beleidsmedewerker bij de SPCS.

Hoewel de staat Suriname het kinderverdrag heeft getekend, ontbreekt specifieke wetgeving ten aanzien van pleegzorg nog steeds. Hierdoor bestaat er erg veel onduidelijkheid over de juridische status van kinderen enerzijds en de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van zowel de biologische als pleegouders anderzijds. Dat zorgt voor veel spanning tussen de hulpverleningsrelaties. Het is volgens Peroti daarom noodzaak om zowel de biologische ouders als de pleegouders goed te begeleiden in het hele proces. "Het is vooral belangrijk om duidelijke afspraken te maken met de twee partijen. De stichting, die in deze vooral als tussenpersoon fungeert, helpt met het bijhouden van de afspraken gemaakt tussen de partijen en helpt zoveel als mogelijk met juridische begeleiding."

Bed, bad en brood

Als je besluit jouw kind te geven als pleegkind, dan weet je dat je niet kan voorzien in zijn basisbehoeften

Stg Pleeggezinnen _JL_

Veel mensen kunnen zich niet voorstellen dat er ouders zijn die hun kind afstaan. Maar de omstandigheden maken soms dat dit niet te vermijden is. In de meeste gevallen wordt het besluit na heel veel wikken en wegen genomen. "Als je als ouder tot het besluit komt dat je jouw kind opgeeft als pleegkind, dan weet je dat je niet kan voorzien in de basisbehoeften van jouw kind, zoals bed, bad en brood. En als ouder ben je daarvoor verantwoordelijk", legt Peroti de mogelijke overwegingen van ouders uit.

Ondanks dat de stichting gebrek heeft aan mankracht, probeert zij de biologische ouders zo goed als mogelijk te begeleiden voor en na het afstaan van hun kind. "Wij veroordelen nooit wanneer ze uitleggen dat zij niet meer voor het kind kunnen zorgen. Feit is dat de ouders het erkennen en stappen ondernemen om hun kind een beter bestaan te geven." De kinderen worden geregistreerd en geplaatst door Bureau Familierechterlijke Zaken.  Incidenteel kan het plaatsen van een kind in samenspraak gaan met de SPCS. Maar gezinnen die zich als pleeggezin willen opgeven, kunnen wel via de stichting een pleegkind zoeken.

Eisen en voorwaarden

"ER ZIJN NATUURLIJK wat eisen en voorwaarden alvorens je wordt aangewezen als pleegouder of  -gezin. Je zal in elk geval capabel moeten zijn om een kind op te voeden dat misschien zelfs nare dingen heeft meegemaakt", licht Peroti toe. De SPCS prijst zich gelukkig dat er gezinnen zijn die een kindje een tweede kans willen bieden. En er liggen tal van beweegredenen ten grondslag aan dit nobele handelen van die gezinnen.

Het begint voor velen van die gezinnen met een onvervulde kinderwens. Maar Remy had een diepere achterliggende motivatie om zijn gezin op te geven als pleeggezin: "Ik ben vanaf mijn negende grootgebracht door mijn broers en zusters. Mijn ouders kwamen te overlijden en het was in mijn tijd gewoon een natuurlijke zaak dat je oudste broer en zus je opvoeden. Op zo'n jonge leeftijd zonder een ouder zitten, heeft zeker invloed op mijn beslissing gehad om als pleeggezin te fungeren. Ik heb een mooie kans gehad, dus waarom niet een ander kind die ook bieden."

Voor Sari Tjitrodipo en haar man was de motivatie wel een specifieke wens. Na de twee jongens die zij zelf heeft gebaard, had Sari altijd al een meisje gewenst: "Ik wilde gewoon altijd een meisje dat ik mijn eigen kan noemen. Na zoveel jaren proberen heb ik mijn twee jongens gekregen, maar het was zeker geen prettige bevalling." Getraumatiseerd na de bevalling besloten de Tjitrodipo's het te proberen via SPCS. Daar hebben zij hun dochter Resi (6) leren kennen.

Pleeggezinnen _JL_ (7)

Niet vanzelfsprekend

HET TRAJECT OM te komen aan professionele pleegzorg lijkt voor velen onbekend of eerder een rompslomp, beaamt Peroti. Het op goed vertrouwen 'weggeven' van een kind als kweekje, is voor velen nog steeds een manier die gehanteerd wordt. "Naast dat het institutionele karakter misschien nog heel erg onbekend is bij de samenleving, denkt men vaak niet aan de juridische gevolgen voor het kind later. Ik kan natuurlijk ook snappen dat men het een juridisch gedoe vindt om bijvoorbeeld als oma een hele hoop stappen te moeten ondernemen om als officiële pleegouder aangewezen te worden, terwijl het jouw kleinkind is."

Maar Peroti haalt tal van voorbeelden aan waar het met de situatie van het kind ondanks dat het bij familie ondergebracht was, goed mis is gegaan. "In een geval kwam een meisje haar moeder te overlijden en de ouders waren niet meer samen. Vader en oma zijn overeengekomen dat oma het kind zou opvoeden en het kind in de weekenden bij de vader zou gaan. Het kind werd vermoedelijk misbruikt door haar vader en durfde niks te zeggen aan oma. Totdat het kind klaagde over pijn bij de schaamstreek. Na onderzoek is gebleken dat het kind seksueel is misbruikt en bedreigd." De stichting kwam meteen in actie toen het uiteindelijk bij haar werd gemeld en adviseerde om oma als officiële voogd aan te wijzen.

Gelijk liefde

Bij de eerste ontmoeting was het meteen raak en begon de liefde voor baby Natalie te bloeien

BIJ DE TWEE pleegdochters van familie Grauwde was al heel duidelijk dat de biologische ouders de kinderen niet konden verzorgen. Natalie werd met zes maanden door haar eigen zus afgestaan aan Myra. Maar omdat die nog twee andere kinderen had die zij met moeite kon verzorgen, werd de situatie onhoudbaar. Bij de eerste ontmoeting was het meteen raak en begon de liefde voor baby Natalie te bloeien. "Mijn zus kon niet voor nog een kind zorgen, dat redde zij financieel niet. Mijn moeder vroeg ons of wij haar zouden kunnen helpen met de zorg. We konden haar zeker een beter bestaan geven en hebben gesproken met de moeder van Natalie en hebben gevraagd om het kind officieel aan ons over te dragen. Zij stemde toe", deelt de adoptiemoeder haar verhaal.

Twee jaar na de adoptie van Natalie kreeg de familie Grauwde weer een gouden kans om een kindje een beter bestaan te bieden. Na een zondagse trip naar Santigron, kwam zij Anie tegen. Haar moeder, die vermoedelijk door de bevalling bedlegerig was geworden, kon geen adequate zorg bieden aan haar dochtertje. De complete zorg rustte op de schouder van oma, die toen ook niet veel verdiende. "Anie kwamen wij tegen bij de winkel van een vriend van ons. Het klikte meteen tussen haar en Natalie en ze waren de hele dag onafscheidelijk. We maakten kennis met de oma van Anie en mijn vrouw is toen naar het huis gegaan waar zij toen woonden", vertelt Remy, die achteraf blij is dat hij zelf niet is geweest, want het bleken verre van ideale leefomstandigheden te zijn voor een kind.

De familie besloot meteen dat ze zich graag zou willen ontfermen over de kleine Anie en is in conclaaf gegaan met het dorpsbestuur en de oma. Met groen licht van het dorp en oma reisde de toen tweejarige Anie mee om het weekend door te brengen in huize Grauwde. "Anie was zo enthousiast, met al haar hebben en houwen ingepakt schreeuwde ze voor iedereen 'me gwa' foto!' Het was een heel avontuur voor haar, want het was echt de eerste keer dat zij naar de stad vertrok", blikt vader Grauwde geamuseerd terug.

Ook voor familie Tjitrodipo was het liefde op het eerste gezicht toen zij Resi zag. Het maakte helemaal niet uit dat ze met haar Hindostaanse roots absoluut niet op haar lijkt. "Het was gewoon mijn meisje. Ik kon me alleen niet voorstellen dat zij zo een kind gewoon willen afstaan", vertelt Sari. Ondanks de cultuurverschillen aardde Resi toch heel snel bij de Javaanse familie Tjitrodipo en zij werd ook goed ontvangen door andere familieleden en vrienden. "Het was natuurlijk een zorg voor mij, want hoe zou mijn familie reageren op mijn Hindostaanse dochter? Maar gelukkig was het misplaatste zorg. Zij werd meteen geaccepteerd door mijn familie en vrienden en dat maakte het gewoon geweldig", vertelt Sari.

Pleeggezinnen _JL_ (8)

Biologisch contact

Het onderhouden van contact met de biologische ouders wordt begeleid en gestimuleerd door de stichting

HET ONDERHOUDEN VAN contact met de biologische ouders wordt begeleid en gestimuleerd door de stichting, mits de biologische ouders daarvoor openstaan. "Als die het wel aankunnen - en ook willen -, kunnen zij contact blijven houden met de kinderen. Wij streven ernaar om een zo harmonieus mogelijke omgeving te creëren voor het kind, dat misschien in de war kan raken van de situatie", zegt Peroti. Zowel de familie Grauwde als Tjitrodipo staat open voor familiecontact. "Wij willen hun roots niet wissen, integendeel. Wij willen niet dat ze vergeten dat zij een biologische moeder of vader hebben. Of eventueel broertjes of zusjes, als die er zijn", deelt Sari haar overtuiging. Het contact tussen familie Grauwde en de biologische families van hun meisjes is best hecht. Ondanks het overlijden van Anies biologische moeder is er nog een band tussen de oma en haar kleindochter: "De oma van Anie komt nog altijd bij ons thuis. En bij feestjes kunnen we altijd haar heerlijke gerechten verwachten. Oma is gewoon deel van onze familie en we zouden het niet anders willen."

Ondanks het goede werk dat verricht wordt door de SPCS, houdt de organisatie helaas met moeite haar deuren nog open om te kunnen voorzien in professionele pleegzorg. Vanaf 2010 heeft de stichting drastische financiële inperkingen doorstaan. De donoren die bijkans elf jaar lang de stichting hebben gefinancierd, besloten om daarmee te stoppen. Een project om een multifunctioneel centrum op te zetten op het stuk grond dat hen in 2010 werd aangewezen door de overheid, werd toen opgestart. Het multifunctioneel centrum zou moeten voorzien in de nodige financiën om de stichting in stand te houden. Maar helaas is dat niet het geval: "Door de tegenvallende huurinkomsten zijn wij nog niet in staat het aantal personeelsleden aan te nemen dat minimaal nodig is om weer optimaal onze diensten aan te bieden, waaronder psychosociale hulpverlening en maatschappelijke werkers. Wij zetten ons momenteel in om financieel weer zelfstandig te kunnen opereren. Wij hopen alle units te kunnen verhuren. Maar ook deze inkomstenbron heeft zijn grenzen", beaamt Peroti.

Verder merkt ze op dat in deze moeilijke periode het aantal pleeggezinnen dat vooral oudere kinderen zou kunnen opvangen, is afgenomen. "Ik weet niet waaraan het precies ligt, maar er wordt veelal gevraagd naar kinderen jonger dan vier jaar. De afname kan misschien liggen aan de economische situatie in het land. Feit is dat we meer gezinnen nodig hebben die zich willen openstellen voor de opvang van kinderen." 

Dit artikel is verschenen in onze bijlage van 7 oktober

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina