Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Serieus praten over seks noodzaak

Serieus praten over seks noodzaak

16/08/2017 16:00

Serieus praten over seks noodzaak

 

ACHTERGROND - Seks is een eerste levensbehoefte. En die behoefte is net onder de oppervlakte in meer of mindere mate en in sidderende hoedanigheid altijd wel aanwezig, ook in Suriname. Grappen, kleding en media staan er bol van. Maar zodra er een serieus onderwerp wordt aangesneden dat seks-gerelateerd is, krijg je de poppen aan het dansen.

Tekst: Euritha Tjan A Way - beeld: Stefano Tull

KLINISCH PSYCHOLOOG GLENN Leckie heeft dertig jaar lang de scepter gezwaaid bij Stichting Lobi. Hij schudt verbijsterd zijn hoofd en verwijst onderwijl naar de commentaren op sociale media, wanneer hij een of ander seks-gerelateerd onderzoek of krantenartikel bespreekt. Een van de opmerkelijke voorbeelden die hij aanhaalt, is het artikel over een nieuw escortbureau dat is opgericht om sec vrouwen van dienst te zijn. "Wanneer we onze ogen voor de dingen sluiten, wil het niet zeggen dat ze niet gebeuren. We moeten de dingen bij hun naam noemen. Het is opmerkelijk dat mensen tegen het artikel waren, terwijl het storm loopt bij het escortbureau. Aan de andere kant smullen we wel van de rechtbankberichten waarin soms zeer expliciet wordt vermeld hoe daders te werk zijn gegaan bij een zedenmisdrijf. Dat is reclame. Je brengt mensen op ideeë ", concludeert Leckie terwijl hij naar zijn hoofd wijst om zijn opmerking kracht bij te zetten.

Niet blij

DE PSYCHOLOOG MET een opmerkelijke rustige stem zegt die weerstand vaker te zijn tegengekomen. In zijn praktijk met de karakteristieke comfortabele bank, het beeld dat mede door de media verheven is tot dé norm voor het kantoor van een psycholoog, uit Leckie zijn bezorgdheid. Als docent seksuologie aan de Anton de Kom Universiteit stimuleert hij studenten om onderzoek te doen op het gebied van seks in Suriname. "Maar daar is niet iedereen blij mee." Leckie benadrukt dat in een samenleving waar genderrollen aan het veranderen zijn, het bijna logisch is dat er meer seksuele diensten zullen komen die op de behoefte van de vrouw zijn afgestemd. Is het nog macho als een man meerdere vriendinnen heeft? En moet de vrouw zich nog netjes gedragen en het liefst maagd wachten op haar prins op het witte paard? "Ik verbind er geen waardeoordeel aan, maar doordat vrouwen steeds actiever participeren in de maatschappij, gaan zij ook de rol vervullen die voorheen alleen voor mannen was weggelegd", concludeert Leckie. De mannen die werken bij het escortbureau dat in april is opgestart, zeggen het te drukte hebben om de krant meer informatie te geven over de aanloop van hun clientèle. Drie afspraken lopen spaak omdat de heren "druk bezig zijn". Dan maar op individuele contactadvertenties afgaan, waarin gigolo's hun 'waar' aanprijzen. Twee telefoontjes leveren weinig op: de ene man spreekt Portugees en de ander gebroken Engels, maar wil geen 'nonsens' beantwoorden. Het derde nummer lijkt eerst niets op te leveren, maar dan wordt anoniem teruggebeld.

Luxe

Betaalde seks is luxe geworden

DAVE IS VEERTIG, heeft een diepe bariton en is kennelijk hoog opgeleid. Het gesprek verloopt eerst stroef, maar daarna vlot het aardig. Dave - zijn artiestennaam - is tien jaar geleden begonnen in dit vak. "Ik heb allerlei vrouwen de revue zien passeren. De meeste zijn wel in een relatie, maar de seks is saai of stelt niets voor. Bij mij bepalen ze zelf wat er in bed gebeurt en orale seks is zeer populair. Sommige willen niets anders. Toch is er ook een groep die alleen maar wil praten. Een paar jaar geleden ging ik regelmatig mee op zakenreis met een van mijn 'vriendinnen'. Ik was ook gewoon haar gezelschap." Tot twee jaar terug had Dave een vaste cliëntenkring van ongeveer twaalf tot vijftien vrouwen die hem twee tot drie keer in de maand inhuurden. "Ook bij twee of drie koppels kwam ik vaak over de vloer. En ik gebruik altijd een condoom", benadrukt hij. Maar hij wordt nu veel minder dan voorheen gebeld. Dave bevestigt dat de vrouwen in de afgelopen jaren 'ondernemender' zijn geworden. "Ik geef liever geen details, maar ik word nu veel vaker vastgebonden en gecommandeerd dan een paar jaar geleden."

De gigolo schetst een wereld met veel concurrentie, waarbij uiterlijk en leeftijd een grote rol spelen. "Dat ik het nu minder druk heb, kan aan mijn leeftijd liggen, ik ben niet zo jong meer en mijn tarief is hoger dan het gemiddelde." Ook de economische situatie speelt een rol. "Betaalde seks is luxe geworden", aldus Dave. Na veel aandringen wil Dave wel aan een van zijn cliënten vragen om de krant te woord te staan. Na drie dagen wordt weer anoniem gebeld, maar het gesprek verloopt heel stroef. "Ik weet niet of ik dit moet doen", weifelt zij. "Ik doe het drie keer per maand met Dave. Iemand uit het buitenland sprak over hem en ik besloot te bellen. Ik heb een man die in bed alleen aan zichzelf denkt. Praten erover heeft geen zin, dus ik heb deze oplossing voor mijzelf bedacht." Het gesprek eindigt abrupt. Telefoontjes op het nummer dat wordt vermeld in de contactadvertentie worden niet beantwoord en er wordt niet meer teruggebeld. Na enige tijd is het nummer uitgeschakeld.

Geluk

WAAR DE EEN de oplossing voor seksuele problemen bij de gigolo zoekt, praat de ander met de psycholoog daarover. Leckie krijgt in zijn praktijk vaker vrouwen dan mannen die er hun relatieproblemen bespreken. In een rustgevende omgeving mogen zij hun verhaal doen en Leckie concludeert na jaren ervaring dat seks een grote rol speelt wanneer zaken fout gaan. Bedachtzaam achteroverzittend klinkt het: "Ik kan gerust de conclusie trekken dat vrouwen even vaak uitlopen als mannen. Onderzoek internationaal staaft dat ook. Maar vaak genoeg stoppen vrouwen hun ervaring zo ver weg, dat ze gaan geloven dat zij dat niet hebben gedaan. Veelal komt de vrouw bij mij omdat zij woest is op haar man die buiten een kind heeft verwekt en ze dat onacceptabel vindt. Als ik verder vraag en het blijkt dat die vrouw ook heeft uitgelopen, dan probeer ik te relativeren. Want uit zijn daad is een kind voortgekomen, maar haar daad is hetzelfde geweest. Misschien is het verschil tussen haar geval en dat van de man puur geluk." Over de verschillen in seksuele behoefte, en dan specifiek het doen aan beffen, dit wel vaker genoemd wordt in literatuur en bij gesprekken, zegt Leckie dat het een cultuurgebonden probleem is.

"In onze maatschappij wordt het geslachtsdeel van de vrouw bestempelt als onrein, omdat ze ongesteld wordt. Maar, je ziet het, die behoefte is er en er wordt op ingespeeld", legt Leckie uit. Hij verwijst daarbij naar een onderzoek dat in 2016 is gedaan door een student Onderwijskunde Mellenie Saimoen. Het onderzoek biedt inzicht in de seksuele beleving en behoeftes van meisjes en jonge vrouwen op verschillende vos-scholen in Paramaribo. Aan dat onderzoek hebben 381 meisjes in de leeftijdscategorie 15 tot 21 jaar meegedaan. Ook daarin is op jonge leeftijd al te zien dat veel vaker aan pijpen wordt gedaan dan beffen. Het onderzoek is slechts een druppel op een hete plaat. Want met haar bevindingen toont ze vooral aan dat er meer behoefte is aan onderzoek naar seksueel gedrag van Surinamers zelf. Nuchter, netjes en met een wetenschappelijke onderbouwing de dingen benoemen, moet interventies aangeven aan de vele seks-gerelateerde kwesties waar het land mee zit.

Ready

Ik heb ouder gehad die mij boos opbelden

DE PIONIER OP het gebied van seksuele voorlichting in Suriname weet echter waarover hij praat wanneer hij zegt: "Maar ik vraag me echt af of de samenleving ready is voor de dingen die uit onderzoeken naar voren komen. Toen ik nog bij Stichting Lobi werkte, heb ik ouders gehad die mij boos opbelden omdat hun dochter bij onze voorlichtsessies meer had geleerd dan dat simpele biologische. De vraag is volgens mij echter: 'wil je dat jouw dochter misschien zes maanden eerder veilig en verantwoordelijk met seks begint, of zes maanden later maar dan onveilig en onverantwoordelijk?'" Uit het onderzoek van Saimoen is gebleken dat meisjes gemiddeld op hun zestiende of zeventiende jaar seksueel actief worden. Verder gebruikt slechts een op de vijf meisjes standaard een condoom en neemt dat af hoe ouder de meisjes worden. Dat kan verklaren hoe het komt dat van de ruim tienduizend geboorten in Suriname ruim zestien procent een tiener als moeder heeft. Vermoed wordt dat het aantal tienerzwangerschappen veel hoger ligt, maar dat dit aantal daalt door het hoge aantal abortussen. "Een fenomeen dat ook onder een vergrootglas geplaatst moet worden", bevelen onderzoekers aan in hun bevolkingsrapporten over Suriname. Verder is ook het aantal seksueel overdraagbare aandoeningen bij jongeren te verklaren door dit gedrag.

Educatie

Illustratie Sex Educatie

EEN ZEER OPVALLENDE conclusie die het onderzoek aantoont, is dat geen van de geïnterviewden seksuele educatie via de school heeft gehad en dat de jongeren zelden of nooit met hun ouders praten over seks. "Dat is zeer verontrustend. Ouders voelen zich vaak onterecht ongemakkelijk wanneer er over seks gesproken moet worden. Maar als je open bent met je kinderen, hebben ze niet de behoefte om achter je rug om dingen te doen. Dat ruimt een aantal risico's uit de weg. Ze zullen je niet alles vertellen, maar zeker meer dan wanneer je niet met ze praat. Ik weet nog toen mijn dochter mij eens vroeg 'maar papa doen jullie het ook'? Als reactie op mijn 'Ja' rende ze naar mijn zoon en die zei 'ik heb je toch gezegd?'", lacht Leckie smakelijk, terwijl hij zich het voorval voor de geest haalt. "Ik heb altijd open gesproken met mijn dochter over seks en haar vriendjes waren altijd welkom thuis. Als ik kijk naar de resultaten in het onderzoek, zie ik ook staan dat er veelal sprake is van spontane seks. Dat gebeurt dus wanneer de jongeren even vrij zijn, zich even vrij maken, even een kans vinden. Terwijl als dat gepland is, kunnen zij anticiperen op het gebruik van voorbehoedsmiddelen."

Lekker

OVER EDUCATIE OP het gebied van seks zijn de meningen verdeeld. In het onderzoek trekt Saimoen een vergelijking met onderzoek in Amerika. Door voorlichting te geven, is de kans dat jongeren voor de leeftijd van vijftien beginnen met seks, significant afgenomen. Maar er zijn ook onderzoeken waaruit blijkt dat indien die voorlichting niet juist wordt aangepakt, de nieuwsgierigheid van de jongeren juist geprikkeld wordt.Volgens Leckie is dat echter geen reden om die informatie niet te geven. "Het kind kan misschien eerder of toch beginnen met seks, maar dan heeft dat kind alle informatie om juiste keuzes te maken. En we vergeten eerlijk te zijn naar onze kinderen toe. Want we maken ze bang en vermijden op allerlei manieren om eerlijk te zeggen dat seks lekker is. Zeg gewoon aan dat kind. 'Seks is lekker, maar het brengt verantwoordelijkheden met zich mee.' Als je dat niet zegt en dat kind komt er zelf achter vraagt die zich logischerwijs ook af wat je nog meer verzwegen hebt."

Een onzekerheid die een adolescent kind of jong volwassen die met peer pressure en nog veel meer onzekerheden zit, zich niet kan veroorloven. Een andere theorie die het onderzoek ook bevestigt, is dat seks een eerste levensbehoefte is en dat het eisen van geheelonthouding daardoor geen hout snijdt. "In het buitenland is hier ook onderzoek naar gedaan. Het blijkt dat jongeren daar niet bepaald gevoelig voor zijn. Bij streng-religieuze groepen deden de meisjes dan aan orale en anale seks. Ze waren in principe dan wel maagd, in de traditionele zin van het woord, maar hadden juist meer risico om ziekten op te lopen. Ver kom je daar dus niet mee", beargumenteert Leckie. Uit het onderzoek van Saimoen blijkt dat hoewel seks voor het huwelijk volgens hun religie verboden is, zeker 42 procent van de meisjes die gelovig zijn toch seks hadden, zonder getrouwd te zijn.

Monogamie

"IIK PROBEER MENSEN wel vaker erop te wijzen dat monogamie een keuze is, een belofte aan jezelf en je partner die niet per se in het verlengde ligt van je driften. Je kiest er dus voor monogaam te zijn. Verder is de belangrijkste factor voor seks buiten de relatie: gelegenheid. Jawel… het is de gelegenheid die de dief maakt. Om monogaam te blijven is het belangrijk om wanneer je in een relatie bent in gedachte te houden, dat je bewust heb gekozen voor monogamie."

Dit artikel is verschenen in onze bijlage van 12 augustus

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina