Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Gebed zonder eind voor kindertehuizen

Gebed zonder eind voor kindertehuizen

21/07/2017 16:00

Gebed zonder eind voor kindertehuizen

 

ACHTERGROND - ACHTERGROND - De heibel rondom subsidie voor de kindertehuizen lijkt weer geluwd. Maar het vergt nog steeds kunst- en vliegwerk van de leiding om de tehuizen draaiende te houden. Het uitblijven van de subsidie maakt de problemen groter. "Alles is duurder geworden en steeds minder mensen doneren."

Tekst: Agatha Castillo
Beeld: Irvin Ngariman & dWT archief

HET IN 2014 opgeleverde gebouw van huize Nos Kasita ziet er nog goed uit. Bij de hoofdingang staat een jongetje met grote kijkers die lijken te vragen wat er aan de hand is. Verderop in de ietwat rommelige zaal staan lange houten tafels. Op een daarvan staan diverse voedselproducten. Samen met enkele begeleiders inventariseert Charlotte Dakriet - meer bekend als 'tante Lottie' - de benodigdheden voor de week. In het tehuis wonen meer dan tachtig kinderen. Het wordt weer op het nippertje dit keer. Tante Lottie is van huis uit onderwijzeres en vangt al dertig jaar kinderen op.

Gezeten aan een van de lange houten tafels vol met hebbedingetjes staart zij vriendelijk voor zich uit. Het geluid van spelende en gillende kinderen vult de grote zaal. Van groot naar klein hangen ze aan tante Lotties lippen. "Ma, ma, ma!" De een luider dan de ander. Verschillende vragen en verzoekjes vliegen voorbij. "Mag ik poedermelk?" "Kom je even naar boven, ik heb je nodig." "Mogen we naar een andere film kijken?" Vol geduld worden ze beantwoord. Doch niet allemaal met ja. In december vorig jaar overwoog de opvangmoeder dit tehuis te sluiten. De subsidie om het personeel te betalen was nog niet gestort. Nadat de subsidie uiteindelijk in januari werd overgemaakt, moesten de lopende schulden afgelost worden. "De rest was tot april voldoende en we wachten nu nog op de subsidie van dit jaar." De angst dat zij het personeel dit jaar misschien voor lange tijd niet kan betalen, werkt bijna verlammend.

Achteraf gestort

Alles is duurder geworden en steeds minder mensen doneren

HOEWEL HET VERKRIJGEN van subsidie flink wat kopzorgen met zich meebrengt voor tante Lottie, is het voor het tehuis de enige manier om toch nog rond te kunnen komen. "Alles is duurder geworden en steeds minder mensen doneren", vertelt zij. Doordat de subsidies vaak achteraf gestort worden is tante Lottie gedwongen om vaak aan te kloppen bij familie en vrienden of leningen te sluiten. En bij dat laatste komt ook nog een rente kijken van ongeveer 12 procent. Deze aanpak is een vicieuze cirkel van ellende geworden, waarbij het tehuis het hoofd moeilijk boven water kan houden. Behalve de leningen zijn er dit jaar ook extra kosten gemaakt om de nieuwe subsidieaanvraag juist in te kunnen vullen.

Het inhuren van een accountant hiervoor heeft een kleine SRD 4000 gekost. Volgens het hoofd van het Bureau Opvanginstellingen, Rebekka Brown was die uitgave niet nodig geweest. "Als zij naar ons komen wordt alles aan hen uitgelegd en worden ze daarin volledig ondersteund." Echter bleef het puzzelwerk voor de medewerkster van het tehuis die de instructies ook heeft gekregen. Voor het invullen van voornamelijk het liquiditeitenformulier, bleek een accountant noodzakelijk. Brown merkt op dat in het verleden het vaker is voorgekomen dat sommige kinderhuizen geen juiste informatie doorgaven aan het ministerie. Om hierin verandering te brengen zijn er nu twee meetmomenten ingelast; "Eerst controleren wij alle stukken en daarna controleert het ministerie van Financiën het financieel verslag nogmaals." Het verschil is dat het ministerie van financiën ook de liquiditeitspositie meeneemt in de beoordeling. "En als het ministerie besluit de subsidieaanvraag af te wijzen, dan neem ik aan dat zij voldoende bewijs hebben dit te doen."

 

Strenge voorwaarden

LANDELIJK WONEN MOMENTEEL ongeveer 1200 kinderen in diverse tehuizen. Velen van hen kunnen niet terug naar huis omdat de thuissituatie dat niet toelaat. Na de bijna insinuerende uitspraken van minister Gillmore Hoefdraad van Financiën in de Nationale Assemblee, hebben Huize Betheljada en het Kinderhuis Arya Dewaker besloten een persstilte in te lassen. De schrik zit er kennelijk goed in en men wil niet nog meer olie op het vuur gooien. "We zijn bezig andere manieren te zoeken en willen nu even rust voor het tehuis", zegt Arya Dewaker-directeur Mahinder Sewgobind op het verzoek tot interviewen - hij wijst het af. Ook Bryan Lalay van stichting Betheljada volstaat met de mededeling dat het bestuur samen met de donoren op zoek is naar andere manieren om de wegvallende subsidie op te vangen.

Om in aanmerking te komen voor de subsidie moeten de instellingen voldoen aan enkele strenge voorwaarden. Wordt hieraan niet voldaan, dan wordt de subsidieaanvraag afgekeurd, zoals is gebeurd met de aanvraag van Betheljada en Arya Dewaker. Angelic del Castilho, voorzitter van de buitenparlementaire partij DA'91, besloot na dit besluit van de regering zelf een kijkje te nemen bij verschillende instellingen. De financiële huishouding van Arya Dewaker was volgens haar zeer transparant en een voorbeeld van goed bestuur. Castilho: "Er wordt namelijk wel degelijk rekening gehouden met de dagelijkse operationele kosten, de noodzakelijke investeringen in onderhoud en verbetering van de faciliteiten evenals de broodnodige reserve voor het geval er calamiteiten zijn, en zodat het dak boven het hoofd van de kinderen gegarandeerd is." Geen reden tot afwijzing van subsidie zou je denken. Del Castilho kan het daarom maar niet vatten dat de overheid heeft besloten de subsidies van deze instellingen in te houden. Uit een in 2013 verricht onderzoek vanuit het parlement, meent zij dat is geconstateerd dat dergelijke instellingen sterk afhankelijk zijn van subsidies.

 

Fonds

"Het zou gemakkelijker moeten kunnen voor kinderhuizen", vindt tante Lottie. Zij stelt voor een fonds op te richten waarvan kindertehuizen gebruik kunnen maken als het verlenen van subsidie te lang duurt. "Dan leen je mij eerst dat geld en trek je het af van de subsidie zodra die is goedgekeurd", stelt zij voor. De aanvraagprocedure voor subsidie is volgens haar te ingewikkeld en duurt te lang. Daarnaast krijgt het tehuis nooit het volledige aangevraagde bedrag. Een bedrag van ruim SRD 832.000 dat begroot was heeft Nos Kasita nimmer ontvangen. Tante Lottie met stemverheffing: "Wij hebben ook verzuimd hun te vragen waar al dat andere geld is gebleven en of wij het nog krijgen!"

Donoren bepalen

Dat geluk hebben wij niet

STICHTING BETHELJADA HEEFT volgens Hoefdraad vijf valutarekeningen. In een eerder gesprek met de krant heeft de waarnemend directeur Bryan Lalay dit bevestigd. Het gaat echter om donorgeld dat bestemd is voor specifieke doeleinden. "Dat geluk hebben wij niet", lacht tante Lottie. "Maar", onderstreept zij, "wat ik zeker weet van donoren, is dat zij bepalen wat er met hun geld gebeurt. Dan mag het lijken alsof ik een volle bankrekening heb, maar als ik geld heb gevraagd om het gebouw te verbouwen dan kan ik niet zonder overleg besluiten het geld anders te besteden." Uiteindelijk moet de instelling het donorgeld ook verantwoorden aan de donoren. Wanneer niet volgens afspraken is gehandeld, kunnen donoren het vertrouwen in een instelling verliezen.

Tante Lottie vindt het jammer dat de regering het werk van de tehuizen bagatelliseert. "Het geld van donoren is voor extra projecten, maar de subsidies zijn voor de basis: voeding, recreatie en kleding voor de kinderen en het uitbetalen van het personeel", benadrukt ze nogmaals. De subsidiegelden die opvanginstellingen ontvangen, behelzen voor een groot deel de personeelskosten. "In al mijn dertig jaren dat ik dit werk doe, ken ik geen enkele donor die geld toezegt om er personeel mee te betalen." Als de subsidie dus uitblijft zoals vorig jaar, kan tante Lottie het personeel weer niet uitbetalen. Vorig jaar ontving het team van Nos Kasita zes maanden geen salaris. "En het lijkt erop dat het dit jaar weer gaat gebeuren", klinkt het haast wanhopig. Om het huis dagelijks draaiende te houden zijn er minimaal tien werknemers nodig.

 

Kinderhuis _IN

Kinderrechten

MAAR VOLGENS BROWN moeten er prioriteiten worden gesteld. "Als jij voldoende geld hebt op je rekening dan kan je het toch eerst voorschieten? Maar men kiest ervoor om een kamer bij te bouwen zodat zij meer kinderen kunnen opvangen." Brown snapt dat uiteindelijk donoren bepalen wat met hun geld gebeurt, maar zij meent toch dat in een crisisperiode als deze de prioriteiten beter gesteld moeten worden. Het is immers wel de regel dat instellingen ook een reservepot moeten hebben voor minimaal een jaar. In tegenstelling tot de twee andere instellingen, heeft Nos Kasita geen reservepot. Of een instantie het aan het rechte eind heeft of niet, de kinderen blijven steeds de dupe. Brown bevestigt dat leidingen van tehuizen die slecht beleid voeren aangepakt worden. "Maar het neemt tijd", verklaart zij. En aan instellingen die hun werk wel goed doen, maar toch niet uitkomen wordt ook extra aandacht aanbesteed. Maar hoe langer de problemen voortduren, hoe langer de kinderen een onbezorgde jeugd wordt ontzegd. In Nos Kasita voelen zij het tekort aan financiële middelen wel degelijk.

Tijdens de afgelopenketi koti-viering konden veel kinderen tijdens de snoeppauze slechts toekijken hoe medeleerlingen onbekommerd van alles en nog wat kochten. Maar ook thuis merken de kinderen dat er niet voldoende geld is. Het eten is minder en ook de variatie in de voeding laat te wensen over. Om in deze periode rond te komen, heeft Tante Lottie geld moeten lenen bij een kennis. "Ja, ik schakel heel vaak - te vaak zelfs - mijn vrienden en familie in om bij te springen." Hoewel het weer eens gelukt is wat te lenen, neemt dat de zorg voor morgen niet weg. Tante Lottie maakt zich steeds weer zorgen hoe deze schuld terug te betalen. "Leen je in euro's dan moet je in euro's terugbetalen", verzucht zij.

 

Duurzame oplossing

Veel ouders hebben het zelf heel zwaar en moeilijk

HET FINANCIEEL BELEID kan volgens de opvangmoeder efficiënter. "Als we steeds achteraf het geld ontvangen, zijn wij genoodzaakt eerst te lenen en dat maakt het financiële gat steeds groter." De reserves die een tehuis moet hebben, gaan op deze manier ook op. Het voorstel om een bijdrage van ouders te vragen zal een tijdelijke en zeer moeizame oplossing zijn. "Veel ouders hebben het zelf heel zwaar en moeilijk. Daarom juist zitten hun kinderen hier." Brown verzekert wel dat het gezonder maken van de financiële status van kindertehuizen prioriteit geniet bij het ministerie van Sociale Zaken. Sinds vorig jaar is er eenmalig aan diverse tehuizen een extra ondersteuning gegeven met bedragen die varieerden van SRD 22.000 tot SRD 44.000.

"Dit willen we elk jaar doen, maar dat is afhankelijk van de middelen die we beschikbaar hebben." Brown merkt op dat ook het ministerie als controleur met verschillende vragen zit. Zij meldt dat er vanuit het ministerie behalve subsidies verschillende mogelijkheden geboden worden om een tehuis draaiende te kunnen houden. Onlangs heeft het ministerie voedselpakketten aangeboden. Hierop hebben slechts enkele tehuizen gereageerd. "Dan vermoed ik eigenlijk dat ze alleen geld willen en niets anders", concludeert Brown. Aan onwetendheid kan het niet liggen, want er wordt volgens haar optimaal gecommuniceerd met de tehuizen over de verschillende mogelijkheden. Gelukkig geldt dit niet voor Nos Kasita. Tante Lottie zegt wel gebruik te maken van deze mogelijkheid. "En daarom inventariseer ik nu om op tijd aan te geven wat ik tekortkom de komende week." ◊

Dit artikel is verschenen in de weekendbijlage van 15 juli.

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina