Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • CONTRAPUNT: Morele kans voor president

CONTRAPUNT: Morele kans voor president

10/07/2017 16:00

CONTRAPUNT: Morele kans voor president

 

De strafeis van auditeur-militair Roy Elgin tegen hoofdverdachte Desi Bouterse – twintig jaar gevangenisstraf voor de decembermoorden – impliceert een morele crisis voor de president van de republiek. Kiest hij voor de waardigheid van het presidentschap en de goede naam van Suriname, of stelt hij zijn eigen belang boven de nationale belangen. Met de zelfamnestiewet van 2012 en het misbruik van artikel 148 van de Grondwet om het Openbaar Ministerie aan de ketting te leggen, heeft de president-hoofdverdachte tot nu toe gekozen voor het laatste. Kan hij nu nog een andere keuze maken?

Tekst: Theo Para - beeld: dWT Archief

GEDRAG MAAKT DE kans op herhaling van hetzelfde gedrag groter. Er zijn veel mensen die deze kans verabsoluteren en geloven dat mensen niet kunnen veranderen, veroordeeld zijn tot gewoontegedrag. Intelligentie en persoonlijkheid zijn volgens mensen met die overtuiging een vast gegeven, niet vatbaar voor verandering. Standford-psychologieprofessor Carol Dweck spreekt in haar boek 'Mindset' van een 'fixed mindset'. Dat zijn kernovertuigingen die uitgaan van het gefixeerd, onveranderlijk zijn van wie een persoon is en wat hij of zij kan. Mensen met een fixed mindset besteden hun energie aan zichzelf bewijzen, zij ervaren kritiek als bedreigend voor hun hele zijn. Immers, als zij niet echt kunnen veranderen, wat moeten ze met het besef dat ze dit of dat niet goed hebben gedaan?!

Mensen met een 'growth mindset', een groeimindset, geloven dat ook als het gaat om intelligentie en persoonlijkheid, verandering en groei mogelijk zijn. Ze geloven dat door educatie, training en goede keuzen transformatie mogelijk is. Ze zijn ontvankelijk voor kritiek en zien fouten als leermomenten voor ontwikkeling. Ze betrekken fouten en kritiek niet op hun hele persoon, maar onderzoeken waar in denken of gedrag verkeerde inschattingen en keuzes zijn gemaakt en corrigeren dat. Toen Fred Derby op een persconferentie stelde dat Bouterse 'nimmer iets origineels heeft gedaan', refereerde hij aan het patroon van telkens anderen de schuld geven als iets misloopt, ook inzake de decembermoorden; het patroon van dokken.

De observatie van Derby zou kunnen worden opgevat als duiding van een fixed mindset van Bouterse. Maar het zou getuigen van een fixed mindset als we de fixed mindset als onveranderlijk zouden beschouwen. Het goede nieuws van het mindset-onderzoek is dat het mogelijk is, door verandering van de kernovertuigingen, in relatief korte tijd een heel ander perspectief en andere aanpak te ontwikkelen. Alle souffleurs van Bouterse, van Herrenberg, Sandew Hira, Misiekaba, Naarendorp, Neede tot Alibux, blijven braaf binnen de grenzen van defixed mindset van Baas. Zij doen hem tekort. Zij durven hem niet de waarheid te zeggen en praten hem naar de mond. Macht boven moraal. Leven in de leugen. Alsof er geen andere keuze is.

Van fantasie naar realiteit

DE PRESIDENT HOORT er te zijn voor echte burgers met reële noden en behoeften. Hij heeft een grondwettelijke opdracht en hoort te besturen met de reële, wettelijke instituties. Zijn in zijn amnestiewet van 2012 beloofde waarheids- en verzoeningscommissie bleef echter, evenals de beloofde 18.000 woningen, een loze belofte. Hoewel hij zich in het 8 Decemberstrafproces liet vertegenwoordigen door een advocaat, liet hij verstek gaan bij oproepen van de rechter aanwezig te zijn. De president negeerde reële, wettelijke en institutionele paden, en zette met Melvin Linscheer en Sandew Hira een eigen, private 'waarheidsvinding' op poten met de zeer partijdige naam 'De getuigenis van president Bouterse'. Het was een monoloog zonder wederhoor. Ruben Rozendaal had zich aangemeld bij Hira om ook zijn verhaal te doen. Hij werd gewoon genegeerd. Zijn verhaal dat Bouterse persoonlijk Surendre Rambocus en Cyrill Daal had doodgeschoten, paste niet in 'De getuigenis van president Bouterse.' Zo een 'waarheidsvinding' heet propaganda en heeft niets met waarheidsvinding van doen. Wie gelooft er nou zo een politieke poppenkast?! De president is met 'De getuigenis van president Bouterse' verstrikt geraakt in een fantasiewereld. Deel van die wereld is het advies van Hira aan Bouterse om zijn advocaat terug te trekken uit het 8 december strafproces.

De president zou de rechtbank niet moeten erkennen (Surinam Herald van 3 juli). Met deze luchtfietserij zou de hoofdverdachte niet alleen aanzienlijk zijn kans op vrijspraak of strafvermindering verkleinen, het zou ook een toonbeeld van contra-presidentieel wangedrag zijn. Hoe kan in de reële wereld een president een constitutioneel orgaan als de rechterlijke macht niet erkennen?! Ook de Dag van Nationale Rouw - rouw, decennia na dato? - maakt deel uit van de fantasiewereld. Anders had Bouterse niet op die dag zijn 'kader' gemobiliseerd voor een politieke strijdmeeting tegen de rechterlijke macht. Het eerste waarachtige advies aan de president kan dan ook zijn: stap uit de fantasiewereld en treedt de reële wereld met haar reële verhoudingen tegemoet, in de geest van de grondwet, met de moed van de jeugd. Wat is de realiteit anno 2017? Suriname is geen land in oorlog, geen land met een oorlogsdreiging. Het land heeft sinds de dictatuur ten einde kwam, zeven vreedzame verkiezingen gekend.

Daarbij hebben verschillende vreedzame machtswisselingen plaatsgevonden. Dit jaar is de dertigste jaardag van de post-dictatoriale Grondwet, een van de belangrijkste verworvenheden van het proces van nationale verzoening. Het idee van oorlog en geweld, zeker nu in tijden van crisis en verlangen naar een uitweg, is op een paar fantasten na voor de Surinamers en de landen die voor Suriname van betekenis zijn, een absurde gedachte. Politiek gemotiveerd geweld staat in het Suriname van vandaag gelijk aan politieke suïcide. Er zijn genoeg constitutionele mechanismen met een breed draagvlak, om conflicten vreedzaam op te lossen. Anno 2017 kan er geen twijfel bestaan dat zulke ernstige wandaden als moord, thuishoren in het domein van het strafrecht. Het idee dat de president ermee weg kan komen als hij zijn macht misbruikt tegen de rechterlijke macht, maakt deel uit van de fantasiewereld.

DE IRONIE WIL dat, dat soort pogingen, in de vorm van de zelfamnestiewet en het misbruik van artikel 148, juist extra hebben bijgedragen aan de geloofwaardigheid van de conclusie van auditeurmilitair Elgin. Want als je onschuldig bent, waarom probeer je de rechtsgang te obstrueren? Verdachte Edgar Ritfeld, die overtuigd was en is van zijn onschuld, heeft alles eraan gedaan het 8 Decemberstrafproces voortgang te doen vinden. Hij wil door de rechter zijn naam gezuiverd zien. In de fantasiewereld kan Hira de onschuld van Bouterse verkondigen en zijn slachtoffers van een couppoging beschuldigen, in het reële leven wordt hij als een onbevoegde, onbekwame en onbetrouwbare 'onderzoeker' gezien. In The New York Times en Washington Post staat niet de speculatie van de fantasiewereld, maar de strafeis van auditeur- militair Roy Elgin.

Dit is de harde realiteit, Suriname en de wereld hechten meer geloof aan de woorden van de auditeur- militair dan aan die van de man van 'op de vlucht neergeschoten.' De president is niet meer alleen de hoofdverdachte van meervoudige moord, het Openbaar Ministerie in de hoedanigheid van de auditeur-militair heeft geconcludeerd dat hij een moordenaar is. Het behoeft geen betoog dat deze realiteit uitermate schadelijk is voor de staat Suriname. De president heeft nu de morele kans die situatie met onmiddellijke ingang te beëindigen. Hij kan aftreden. Mocht hij dat doen, dan kan niet meer worden gezegd, dat hij nimmer iets origineels heeft gedaan. ◊

Dit artikel is verschenen in de weekendbijlage van 8 juli.

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina