Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Groene revolutie

Van biologisch telen tot aan lokaal (ver)kopen

14/06/2017 17:00

Groene revolutie

 

ACHTERGROND — Wereldwijd is er een ‘go green’-revolutie gaande. Terug naar de basis. Zonder pesticiden telen en vlees kweken zonder antibiotica vrijlopend en meer natuurlijke voeding, voor een gezondere basis is in opmars. In Suriname is Rogom Farm op dit vlak al ruim vijf jaar actief. ‘Alles planten en maken doen we zoveel mogelijk zelf.’

Tekst: Tascha Samuel - beeld: Stefano Tull

OP ROGOM FARM  aan de Highway waait de wind prettig als we aankomen. Er wordt ons een glas syurustroop ingeschonken. De zurige maar toch frisse lichtzoete stroop gemaakt van syuru komt uit eigen tuin. Daar schijnt het in het gesprek vooral om te gaan. Ruim veertig jaar runden Ronald Ligeon en Orsine Ligeon-Truideman een kippenkwekerij op ruim twee hectare land aan de Highway. Daarbij was het gebruik van bestrijdingsmiddelen en het toedienen van antibiotica aan de kippen een normale zaak. Farrell Ligeon één van de kinderen uit het gezin van drie is ermee grootgebracht. "Het maakte niet uit of je buikpijn had of als je vrijdagavond tot in de vroege uurtjes was gaan dansen. Het was een vaste verplichting dat je zaterdag meeging om kippen te slachten", vertelt Farrell. "Als je iets wil bereiken dan moet je er hard voor werken", was vooral de boodschap. Het was hard werken want beide ouders hadden een vaste baan. Vader werkte bij de bank en moeder was leerkracht op een muloschool.

Andere boeg

Kuikens krijgen nu een vitaminebooster

DAT FARELL OF één van de andere kinderen de boerderij zou overnemen zat er niet in, althans dat dachten zij. De boerderij heeft een hele tijd stilgelegen toen vader Ronald, vanwege ouderdom hiervan af moest zien. Farrell studeerde in Nederland informatica en leerde daar haar echtgenoot Dave Rampersad kennen die dezelfde studie deed. "Maar als je bent opgevoed in de vrije natuur, dan ga je het al gauw missen. Je gaat de waarde ervan zien. Hier eten de kinderen een kers spugen de pit eruit en er groeit een boom", lacht Farrell. In het koude betonnen overgereguleerde kikkerlandje was het anders.

In het gezin waarin Dave opgroeide werden ook slachtkippen verkocht maar op kleinere schaal. In Nederland kwam het koppel tot de realisatie welke gevolgen pesticiden, antibiotica en andere chemicaliën, die verwerkt zijn in ons voedsel, kunnen hebben. Dit kan op de lange termijn leiden tot ernstige ziektes, kwalen en afwijkingen. Zo blijkt dat er schadelijke effecten zijn voor mensen. Vooral wanneer bij het kweken te veel pesticiden gebruikt worden maar ook van hormonen en antibiotica in vleesproducten. Aan het gebruik van de vele E-nummers (kleurstoffen) en andere chemicaliën (conserveringsmiddelen) wordt een sterke toename van kanker soorten en allergieën geweten. In 2010 hakte het koppel de knoop door en besloot om naar Suriname te komen om de kippenkwekerij over te nemen.

"Mijn vader wilde dat in eerste instantie niet. Hij vond dat ik voor de 'zekerheid ' gewoon bij een baas moest gaan werken en dit erbij kon doen. Maar zoals wij het wilden doen zou dat al onze tijd en toewijding vereisen." Dat leverde felle discussies op voortkomend uit een stuk onwetendheid. "Maar uiteindelijk heeft mijn vader kunnen inzien dat het kan: helemaal groen gaan." Bij onze kwekerij wordt nergens meer met pesticiden gespoten. Tot aan de poort waar de kippenhokken beginnen wordt het onkruid gewoon weggeschoffeld door de medewerkers en achterin waar het gras wat hoger groeit wordt een brushcutter gebruikt. "En absoluut geen antibiotica meer voor de kippen. Er hoefde niets met de kippen aan de hand te zijn, vroeger werd het gewoon gegeven." Volgens de kippenboerin is men zich niet bewust van de gevaren. "Kuikens die krijgen nu een vitaminebooster maar daarna niets synthetisch meer."

Bewuster leven

Rogom Farm -ST (2)

VOLGENS DIËTISTE TRUTSCKA Bouterse is het biologisch kweken van vlees en groenten een enorme stap in de goede richting. "Maar we zijn er nog lang niet. Men is zich er wat bewuster van maar toch..." Ze vertelt bijvoorbeeld dat in Suriname vanuit cultuurperspectiefhet vaak 'not done' is om eten te weigeren. "Maar het gaat om jouw gezondheid en als je de keuze hebt gemaakt om anders te eten dan moet jij voor jezelf kiezen. Er moet balans zijn." Bouterse stelt dat er veel meer voorlichting en campagnes moeten komen van wat nou echt wordt verstaan onder 'gezonde voeding'. Zelf planten of kopen van bedrijven die biologisch telen en kweken is ideaal, op weg naar een gezonder leven.

Farell legt uit dat wat een kip eet, gewoon in het vlees blijft zitten en voorleeft in de eieren. De antibiotica en zoals in de VS veel gebruikte hormonen, kunnen zorgen voor het ontstaan van antibioticaresistentie in mens (en dier). Dit kan leiden tot vruchtbaarheidsproblemen bij mensen. "De 'luxe kippen' van Farrell en Dave", zo wordt gegrapt als men hoort wat ze allemaal te eten krijgen. Hiervoor worden in de tuin pesticidenloze groente, fruit en kruiden gekweekt. Pepermunt, soepgroentes, moringa, kon saka wiri, postelein, marva, koenier; allemaal boordevol antioxidanten, mineralen en vitaminen. "Als er citroen is, persen we dat uit in het water; dat is een vitamine c-boost."

Voor extra eiwitten maakt Farell yoghurt voor haar 'dames', zoals de kippen liefkozend worden genoemd. Dave gaat geregeld bij het hok zitten om ze te observeren. Dat is bittere noodzaak omdat ze geen antibiotica krijgen; het is belangrijk om op veranderingen in het gedrag te letten die op ziekte kunnen duiden. "Je moet snel erbij zijn als één kip ziek is, want je kunt duizenden kippen in een keer kwijt raken", legt Farrel uit. Nu lopen er ruim vierduizend kippen in kooien op de boerderij. "De volgende stap is dat ze vrij gaan lopen. Nu soms met afscheidingen." Zodra Dave naar achteren loopt, komen de kippen bij de deur en kijken vol verwachting of het mag.

De 'gevolgen' van de hypergezonde voeding is direct terug te vinden in de productie van de eieren. Variërend van diepgeel naar oranje gekleurde dooiers laat Farrell vol trots haar 'joekels' zien. Bovengemiddeld grote eieren, de aantallen verklappen dat het geen unicum is. Het biologisch kweken van de kippen levert antibiotica en pesticidenvrije mest op. Die verkopen ze onder de naam 'Chicky Doodoo' bij diverse tuinzaken. "Men kan veertig kilo hier komen kopen maar een hobbyist is blij met een kleinere verpakking."

Koeken bakken

Biologisch kweken blijft namelijk hard werken

ONDERNEMEN IS FARELL met de paplepel ingegoten. "Mijn moeder zei altijd dat je naast je reguliere studie altijd iets extra's moet doen want je weet maar nooit." Zo had Farell een voorliefde voor koeken bakken. Dat heeft zich vertaald in haar eigen bedrijf Romantic Cakes & Bakes. Ze werd al gauw heel bekend vanwege haar volledig vegetarische cakes. "Mijn echtgenoot is Hindoe en er zijn tijden waarin hij volledig vegetarisch eet. Ik heb toen een cake bedacht die voldoet aan dit vereiste." Aangezien ze minder tijd overhoudt om zelf te bakken bracht Farrel een veggie-cakemix op de markt. Die heeft ze op de 'Made in Suriname'-beurs geïntroduceerd. "Over enkele maanden komen de smaken vanille, koffie, red-velvet en brownie ook op de markt. We zijn ook altijd aan het denken wat we nog meer kunnen doen om te diversifiëren want het kan niet alleen bij eieren blijven."

Biologisch kweken blijft namelijk hard werken. "Nu met de regen kan je bijna het gras zien en horen groeien", vertelt Farrel. "Het is ook een aanslag op de aanplant want de wortels van sommige groente en kruiden smelten." Een van de andere producten is Rogom Mayonaise. "Een oude klant van mijn vader die maakte voor de horeca mayonaise en nam bij ons de eieren af." De samenwerking tussen beide partijen is niet doorgegaan. "We hebben in december vorig jaar toen een eigen recept ontwikkeld op basis van minder zout, minder zoet, zonnebloemolie en onze biologische eieren." Dat is zo goed ontvangen dat er een gekruide knoflookmayonaise bij is gekomen, gemaakt met kruiden uit de tuin. "Over enkele maanden lanceren we de 'Faya-naise' een prettige pikante versie op de markt. "Op de beurs hebben we bijna vijfhonderd kilo mayo verkocht." Dat is heel veel eierenschalen en daarmee maken zij Chicky Doo Doo Lime Powder, oftewel eiwitpoeder. Dit gebruikt men bij de groente- en fruitaanplant. "Je mixt het met de mest, wat zorgt voor een krachtigere afbraak van de meststoffen en dus voedingstoffen die je plant nodig heeft om goed te groeien."

Alles zelf

HET GROENE KOPPEL weet van geen ophouden. "We zijn constant op het net aan het onderzoeken wat we beter kunnen doen op een schone natuurlijke manier. Ik kan echt om drie uur in de ochtend wakker worden met een idee en Dave wakker schudden om het te bespreken", lacht Farrel breed. Mensen vragen nog steeds om de 'informaticakwaliteiten' van Dave. "Maar dat gaat niet", zegt hij. "Alles doen we zelf met maar een paar medewerkers. Sorteren, schoonmaak, verpakken en distributie van de eieren, renoveren, schoonhouden en onderhoud van het terrein en de hokken, boekhouden, en nog veel meer. En ook nog tijd hebben voor het gezin." Het stel drie kleine kinderen. We mogen daarna proeven van dingen die Farrel zelf maakt voor haar gezin zoals syuru-jam, zelfgemaakte chocopasta, de nieuwe Faya-naise en uit de tuin mogen we Marva bladeren meenemen voor de thee. "We maken ook zelf ice cream en andere jam. Groen voor de kippen geldt ook voor ons huishouden", verhaalt Farrel duidelijk gepassioneerd. Eén ding is zeker: groen smaakt goed!◊

Dit artikel is verschenen in de weekendbijlage van 10 juni.

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina