Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Ambassadeurs van verandering

Ambassadeurs van verandering

21/04/2017 17:00

Ambassadeurs van verandering

 

REPORTAGE - Jeugdcriminelen vormen een steeds grotere groep in onze maatschappij. De 29-jarige ex-gedetineerde Regillio Hardjopawiro, oprichter van Stichting Jongeren Suriname (JoSu), wil met zijn project ‘Mi Srefi Kan’ elf jeugdcriminelen omvormen tot ‘ambassadeurs van verandering’. “Ze streven naar aanzien en respect, maar bovenal naar liefde.”

Tekst en beeld: Zoë Deceuninck

ZACHTE ZONNESTRALEN warmen de eerste uren van de dag. Elf jongens lopen rondjes op het trainingsveld van sportcomplex Parima. Om hun smalle armen blinken grote horloges, vingers zijn versierd met zware ringen en de haarloze borstkas wordt geaccentueerd met een gouden ketting. Hun vrolijke gezichten dragen een uitdagende blik met zich mee. Het leven van deze jonge rovers draait alleen maar om geld en vrouwen. Prikkeldraad op de muur rond het sportveld roept een lichte gevangenissfeer op. Geen onbekend beeld voor deze jongens, die allemaal minstens één gevangenisstraf uitzaten.

Crimineel verleden

"DE GEVANGENIS WAS een hotel voor mij, ik ging in en uit als een toerist", zegt Hardjopawiro. Hij zat zo vaak in de gevangenis dat hij de tel kwijtraakte: "Ik denk zes of zeven keer." Zijn jeugd draaide maar om één ding: "Geld was mijn definitie van vrijheid. Ik wilde alles kopen waar ik naar verlangde. Gewone sneakers waren niet genoeg, ik wilde Air Max", zegt Hardjopawiro verlegen. Geld moest een leegte vullen. Een leegte omdat hij opgroeide zonder zijn biologische vader en omdat zijn moeder zich de dure smaak van haar zoon niet kon veroorloven, ging de destijds zestienjarige het geld ergens anders zoeken. Hij kroop uit het venster van zijn kamer en vluchtte de straat op. Daar kwam hij in contact met mensen die zijn frustraties begrepen. "De meeste van hen leefden in grote armoede, maar we deelden dezelfde verlangens", blikt hij terug op zijn criminele verleden.

Jongens Onscherp

Zijn nieuwe vrienden leerden hem roken en vertelden hoe hij snel aan geld kon komen. "Er ging een nieuwe wereld voor mij open", zegt Hardjopawiro. Pas na zes maanden zag hij zijn moeder voor het eerst terug, in de gevangenis. Wat begon met straatroven, ontspoorde al snel in grote georganiseerde roofovervallen. "Dat was mijn werk. Ik hield geen rekening met de gevolgen", aldus Hardjopawiro. In 2012 zat hij zijn laatste gevangenisstraf van anderhalf jaar uit op verdenking van een grote roofoverval. Van zijn oude vrienden zijn er nog maar twee in leven. De rest heeft de prijs moeten betalen. "Doodgeschoten, doodgekapt of gek geworden, ik heb het allemaal gezien", zegt Hardjopawiro. Hij wil met zijn stichting, die hij met zijn eigen spaargeld opzette, voorkomen dat jongeren hetzelfde lot ondergaan.

Tweede kans

VERGELEKEN MET DE criminele jongen die hij was, bestaat er een wereld van verschil met de volwassen man. Grote letters op zijn t-shirt schreeuwen het uit: 'Do the right thing'. Tevreden kijkt hij naar zijn pupillen op het sportveld. Uitgedost in zwembroek en t-shirt zetten ze hun eerste stappen op de intensieve weg van verandering. "Iedereen verdient een tweede kans. Deze jongens zullen een voorbeeld worden voor anderen", zegt hij vol vertrouwen. Enkele dagen later worden de jongens naar het bos gebracht, waar ze zes dagen overnachten in hangmatten. Een hoopje kleren en een paar dichte schoenen is alles wat ze in hun bezit hebben. Zonder de verleidingen van de stad kunnen ze tot bezinning komen. De eerste nacht genieten ze van het knetterende kampvuur dat de stilte van het bos doorbreekt. Nog stijf van de drugs, zoetigheid en suikers die ze dagelijks innemen zitten ze tot vroeg in de ochtend tori te praten.

"Ze kennen deze gezelligheid niet", zegt Hardjopawiro, die samen met de jongens in het bos slaapt. Donavon kan het thuis niet vinden met zijn oom en wordt elke nacht op straat gesmeten. Wanneer zijn oom vroeg in de ochtend gaat werken, sluipt hij het huis binnen om even op de bank te slapen. In het bos hoeven de jongens niet teronselen voor een slaapplaats, eten of gezelligheid. "Maar het is ook geen vakantie", waarschuwt Hardjopawiro.De jongens worden 's avonds op tijd naar hun hangmat gestuurd. De volgende ochtend zijn de jongens vol lof over de prachtige opkomende zon en fluitende vogels. Na een intensieve speurtocht in het bos, komt Stefano in de schaduw tot rust. "Ik hou van fysieke uitdagingen. Het liefst wil ik brandweerman worden, zodat ik elke dag goed in beweging blijf", zegt hij verlegen terwijl hij het zweet van zijn voorhoofd veegt. Hij zat al twee keer een gevangenisstraf van drie maanden uit. "Ik wil verandering in mijn leven, maar ik weet niet hoe", zegt de jongen, die thuis geen enkele ondersteuning krijgt. "Ik wil mijn toekomstige kinderen een goed leven bieden, niet hetzelfde als wat ik kreeg", zegt Stefano.

Vaderfiguur

Een vader hoeft zijn zoon of dochter niet te slaan om aan kindermishandeling te doen

"SINDS DE START van het project heb ik nog geen enkele vader gezien", zegt Dionne Swedo, manager van Stichting JoSu. Volgens haar is er een directe link tussen de afwezigheid van de vaderfiguur en het criminele gedrag van de jongens. "Een vader hoeft zijn zoon of dochter niet te slaan om aan kindermishandeling te doen. Als hij niet aanwezig is op de manier waarop zij kinderen hem nodig hebben, voelen zij zich verstoten", legt Swedo uit. Zij doet al tien jaar aan counseling en coaching en heeft veel ervaring met huiselijk geweld, misbruik en afstoting. "Wanneer een vader of moeder het gezin verlaat, zorgt dit voor onzichtbare littekens bij het kind", zegt Swedo. Dit uit zich op latere leeftijd in aandachtsnood. "Als ze thuis niet genoeg liefde krijgen, zoeken jongeren het op straat en sociale media, waar ze gemakkelijk in contact komen met de foute mentaliteit", verklaart Swedo.

Mishandeld en verkracht

OP TWAALFJARIGE leeftijd geleden werd haar broertje onder haar toezien het slachtoffer van een auto-ongeluk. "Ik liet hem alleen spelen, want ik wou even liggen", blikt Swedo terug op die verschrikkelijke dag. Na het horen van een harde knal liep ze geschrokken naar de straat, waar ze het gebroken lichaam van haar tweejarig broertje in haar armen nam. "Ik zag zijn laatste glimlach voor hij naar boven keek en nooit meer een volgende adem pakte", zegt ze met een lege blik in haar ogen. Het ongeluk scheurde haar familie uiteen. "Ik kon met mijn schuldgevoelens niet bij mijn ouders terecht, die zelf overliepen van verdriet", zegt Swedo. Vier jaar later ging Swedo samenwonen met een jongen die ze op straat leerde kennen.

Op zeventienjarige leeftijd kregen ze hun eerste dochter. "Vanaf dan ging het flink mis. Hij begon te drinken en ik werd fysiek mishandeld", zegt Swedo. Ze hield het nog twee jaar uit in de relatie, voor ze uiteindelijk de stap zette om weg te gaan. Op het moment dat ze hem verliet, wist ze niet dat ze in verwachting was van hun tweede dochter. Swedo werd niet gespaard van verder onheil. Nog voor ze de mishandeling had verwerkt, werd ze op straat verkracht. Als 23-jarige vrouw en moeder van twee kinderen ging ze angstig door het leven. "Zomaar als ik in de winkel liep, kon ik uit het niets beginnen zweten, ik kreeg hartkloppingen en wou alleen maar vluchten. Dan verstopte ik me thuis in de kast, waar het donker en stil was", zegt de nu dertigjarige Swedo, die alleen maar gewapend met een mesje of pepperspray op straat durfde komen. Na een lange, donkere periode heeft ze rust gevonden. Omgeven door boeken en met pen en papier in de hand voelt ze zich op haar best. "Ik heb het verleden kunnen loslaten, schrijven is mijn therapie geweest", zegt Swedo. Toen Hardjopawiro haar benaderde voor een mogelijke samenwerking, heeft ze geen moment getwijfeld. "Het is een kans om mogelijke misdaden tegen te gaan", zegt ze met een krachtige stem. Ze wil voorkomen dat andere vrouwen hetzelfde als haar meemaken.

Baan voor iedereen

_MG_0635

IN DE STAD geeft ze de jongens dagelijkse trainingen. Ze begeleidt ze daarnaast bij hun voorbereiding op een sollicitatiegesprek en stelt samen met hen een CV op. "De jongens kijken nu meer naar de wereld die zich rond hen afspeelt. Ontwikkelingen in de maatschappij gaan hen aan", zegt Swedo, die tevreden is over de vorderingen die ze maakt. Aan het einde van het project hebben vier jongens een voltijdse baan gevonden. Er zijn ook enkele die zelfstandig klusjes ronselen, maar Hardjopawiro streeft naar een vaste baan voor iedereen. "Structuur is belangrijk. Met een vast contract moeten ze elke dag naar het werk, waardoor ze minder op straat hangen." De banen worden in de kenniskring van Stichting JoSu gezocht, omdat andere werkgevers terughoudend reageren. "Wanneer ze horen dat de jongens uit de gevangenis komen, trekken ze meteen de grens. Ze willen het risico niet nemen", weet Hardjopawiro. Maar hij geeft de strijd niet op: "De jongens zullen het goede voorbeeld geven, zo komt Stichting JoSu op de radar van bedrijven."

Voor de komende vijf maanden onderhoudt hij nog contact met de werkgevers van de jongens. Van de veertien ingeschreven jongeren eindigt het project met tien. Slechts één jongen haakte gedurende het project af. Een goede score volgens Hardjopawiro: "Dit was nog maar het eerste project. Als het gaat om levens veranderen, zijn aantallen geen prioriteit." Officieel zijn deze jongens nog onder begeleiding van de Justitiële Kinderbescherming (JKB), maar de nazorg voor jongeren die uit de gevangenis komen, laat te wensen over. "Ik ga de JKB niet met de vinger wijzen, ik wil met mijn stichting gewoon een handje helpen", besluit Hardjopawiro.

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina