Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Onmisbare hoop in de verslavingswereld

Onmisbare hoop in de verslavingswereld

05/04/2017 12:18

Onmisbare hoop in de verslavingswereld

 

ACHTERGROND - In een droom werd Carlo Lansdorf omsingeld door drugsverslaafden. Toen verslaafden en geestelijken ook in het echte leven zijn pad kruisten, wist hij: dit is een roeping. Twintig jaar geleden richtte hij Stichting De Stem op die als christelijke opvang een grote rol speelt in het leven van (ex-)verslaafden. ‘Als verslaafde daalde mijn zelfwaarde.'

Tekst en beeld: Ruth van der Kolk

'TOEN IK ACTIEF was als militair tijdens de Binnenlandse Oorlog begon ik drugs te gebruiken. Ik dacht dat dat wel weer over zou waaien als ik eenmaal van het binnenland terug kwam in de stad, maar nee", vertelt Erwin Cairo met een bedrukt gezicht. Cocaïne bepaalde lange tijd zijn leven. "Vies, mager en geen structuur." De 55-jarige ervaringsdeskundige kijkt uit het raam met uitzicht op moestuintjes van De Stem aan de Copieweg. Een groot contrast met zijn periode als verslaafde. Hij denkt terug aan de twintig jaar dat hij roekeloos en gewapend door de straten van Paramaribo zwierf.

Hij verloor de controle en begon ook met stelen, zelfs van zijn eigen vader. "Hij schopte me het huis uit, waardoor ik vervolgens in een hutje op een erf woonde." Via een neef, die hem aanraadde om hulp te zoeken, kwam Cairo terecht bij De Stem. Meer dan ooit was hij gemotiveerd om aan een nieuw leven te werken. Het was nu of nooit. Na twee jaar behandeling lukte het hem af te kicken. In 2002 werd hij vanuit het ministerie van Defensie ingezet als militaire medewerker bij De Stem. "Ik fouilleer mensen, begeleid gasten van de Copieweg naar de stad en heb coördinerende taken gekregen. Tijdens mijn afkickfase heb ik veel inzet getoond waardoor mensen hebben gezien dat ik ook in staat ben anderen te helpen", vertelt hij dankbaar.

Ik dacht dat ik niets meer kon. Maar nu ik resultaat van ons werk zie, krijg ik weer zelfvertrouwen

Inmiddels werkt Cairo alweer vijftien jaar voor de stichting. In de voorbijgaande jaren heeft hij gezien hoeveel mannen zijn afgekickt en hun leven weer hebben opgepakt, net als hij. Maar hij maakt van dichtbij mee dat mensen minstens drie keer zijn teruggevallen in hun oude patroon. De meesten hebben problemen met het gebruik van cocaïne en marihuana. Ik dacht dat ik niets meer kon. Maar nu ik resultaat van ons werk zie, krijg ik weer zelfvertrouwen Voor de cliënten die vaak terugvallen, is in februari een speciaal traject gestart aan de Copieweg, waar naast het hoofdkantoor aan de Boerbuitenweg in Parmaribo ook verslaafden worden behandeld vanuit de stichting. Een kleurrijke omgeving met veel ruimte en natuur biedt verslaafden mentale rust. Ze volgen diverse trainingen en er wordt ook hard gewerkt.

Achter het gebouw ontkiemen tientallen plantjes in moestuinen waar de gasten hard hun best voor doen. Zo'n twaalf mannen krijgen er begeleiding. Vijf van hen doen de 'Challenge' van zes weken, zoals het speciale traject heet. De zeven andere mannen volgen de basistraining van een half jaar. "Ik had een hard hoofd in dit project", grinnikt een Challenge-deelnemer. Hij woont nu twee maanden op deze locatie. "Vandaar dat ik deze moestuin Gosen heb genoemd, naar de stad uit de Bijbel. Er was hongersnood, maar tegen alle verwachtingen in is er toch iets ontkiemd", vertelt hij enthousiast terwijl hij de mini-paprika's en sopropo's aanwijst. Doordat de cliënten bezig zijn met landbouw leren ze zelfvoorzienend te zijn, gezond te leven, fysiek actief te zijn en samen te werken. "Als verslaafde daalde mijn zelfwaarde. Ik dacht dat ik niets meer kon. Maar nu ik resultaat van ons werk zie, krijg ik weer zelfvertrouwen."

Geestelijk

SAM_8629 (2)

DEZE VERANDERING IN mensenlevens is iets om trots op te zijn, vindt directeur Lansdorf. Hij straalt rust en dankbaarheid uit, hoewel hij geen seconde met rust wordt gelaten. Het is een komen en gaan in het hoofdkantoor aan De Boerbuitenweg. De telefoon rinkelt non-stop en om de vijf minuten klopt iemand op de deur om de directeur te spreken. Als hij terugblikt op de ontwikkeling van de stichting, zijn er veel ontdekkingen gedaan. "Verslaving, in welke vorm dan ook, veroorzaakt problemen, maar problemen veroorzaken ook verslaving", vertelt hij. "Er zijn veel psychische problemen die ten grondslag liggen aan drugsgebruik. Bij emotionele verwaarlozing zoals een hechtingsstoornis geeft drugs even voldoening. Het verzacht de pijn. De worsteling met pijn zorgt voor herhaling van drugsgebruik, wat maakt dat deze mensen verslaafd raken."

De directeur ziet dat het drugsgebruik in Suriname onder andere komt door problemen die al in de vroege jeugd ontstaan. Kinderen zouden teveel belast worden met verantwoordelijkheid thuis, waardoor emotionele armoede optreedt. Ook spelen geestelijke problemen een rol. "Verslaving is niet te behandelen zonder de wortels aan te pakken. Bij de intake verzamelen we informatie over het lichaam, de ziel en de geest van de persoon." Soms zouden verslaafden worden belaagd door geesten en in aanraking komen met occultisme, waardoor aparte behandeling nodig is. "Wat geestelijk is moet geestelijk worden behandeld. Als er iets fysiek iets niet goed zit, moet dat fysiek worden aangepakt. Hetzelfde geldt voor de ziel. Belangrijk is om lichaam, ziel en geest alle drie te behandelen, omdat ze elkaar beïnvloeden", aldus Lansdorf.

De Stem biedt medische en psychische begeleiding, nazorg en huisvesting met als streven een gezond klimaat waarbinnen verslaafden kunnen leven. Momenteel zijn er twintig bedden bij de basisafdeling, twintig bij de resocialisatie, twaalf voor de nieuwe afdeling voor jongeren, vier voor zestigplussers en zeven personen kunnen intern terecht bij de nazorg. Dertig procent van de clienten die het basistraject volgen, stroomt door naar de resocialisatie. In de nieuwe trajecten wordt meer ingespeeld op interactie, legt psycholoog in opleiding Mirjam Kingma uit. Bij de basisafdeling krijgen cliënten vooral voorlichting, waardoor de communicatie van een kant komt. In de Challenge wordt er ook gefocust op één-op-éénbegeleiding, waarbij er samen met de behandelaar een twaalfstappenplan tot herstel wordt doorgenomen.

"We behandelen iedere keer een subonderwerp zoals machteloosheid. Ik lees samen met een gast een stukje over dit thema en daarna bespreken we dit." De groepsessies zijn belangrijk voor de verbondheid. Het is de bedoeling dat de mannen zo'n sterke band opbouwen, dat ze buiten De Stem elkaar ook op zullen blijven zoeken. Volgens Lansdorf is een (kerkelijke) gemeenschap een belangrijk onderdeel van het genezingsproces.

Imago

We mogen niet worden zoals sommige landen in het oosten van de wereld waar verslaafden worden opgehangen

ONDANKS DE DANKBAARHEID voor de ontwikkeling van De Stem spelen er onderhuids zorgen bij Lansdorf, vooral als het gaat om het financiële aspect. "We moeten creatieve oplossingen bedenken om het hoofd boven water te houden", vertelt de oprichter bezorgd. "Subsidies van de overheid blijven al drie jaar uit. We kunnen ons personeel moeilijk betalen. Maar het is geen optie om onze mannen op straat te zetten." Er zijn al enkele nieuwe ontwikkelingen om de financiën op peil te houden. Een nieuwe huisartsenpraktijk op het terrein van de stichting genereert inkomsten. Ook een project waarbij verslaafde mannen met een salaris een eigen bijdrage kunnen leveren voor onderdak, coaching en maaltijden. De rest van de onkosten wordt vergoed door het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting. De oprichter droomt ervan om De Stem uit te breiden tot een groot dorp met huisvesting, behandelingen, polikliniek en winkels. De komende jaren wil hij zich hierop focussen. Een kleine maatschappij waar verslaafden mogen genezen.

De overheid laat niet alleen financiële steken vallen, vindt Lansdorf. Ze zou weinig begrip voor verslaafden tonen. In de afgelopen jaren heeft de stichting geprobeerd om af te rekenen met het slechte imago van verslaving. Hoewel dit deels gelukt is, is er nog steeds werk aan de winkel. Sommige mensen denken dat de stichting een 'handjeklap-organisatie' is met kansloze patiënten, vertelt hij. "Dit is een onjuiste opvatting en benadering van het verslavingsprobleem", stelt Lansdorf hoofdschuddend.

"Mensen moeten een beter beeld krijgen van verslaving, want dit ligt altijd op de loer. Volgens hem is een verslaafde een intelligent persoon die er altijd voor zal zorgen dat hij of zij een dealer ontmoet, geld heeft en drugs bemachtigt. "Ze denken in zo'n periode niet aan het belang van anderen, maar alleen aan die van zichzelf. Het gaat altijd om het krijgen van geld. Maar dat komt om de verslaving, en dat is niet omdat ze dat zelf echt willen. Al zijn ze verloren op straat, ze zullen alleen aan die drie dingen denken." Behandeling voor mensen met deze drang naar bijvoorbeeld drugs moet serieus worden aangepakt en ondersteund, benadrukt de directeur. Hij pleit voor een aparte regelgeving voor verslavingszorg met verplichte hulp. "We mogen niet worden zoals sommige landen in het oosten van de wereld waar verslaafden worden opgehangen."

Levende bewijs

SAM_8641 (2)

OOK EEN CHALLENGE-DEELNEMER van de Copieweg merkt op dat de overheid verslavingszorg serieuzer moet nemen. "Ik leer bij De Stem om over mijn negatieve ervaringen in het leven te praten. Vroeger zou ik gaan roken tijdens stressmomenten, nu ga ik in de tuin werken", vertelt hij lachend. "Maar ik zou graag zien dat niet alleen De Stem verslaafden opvangt, maar dat ook na het afkicken ruimte is voor deze mensen zodat ze een baan kunnen vinden. Hopelijk worden ze niet afgewezen om hun verleden."

Eenmaal een verslaafde, altijd een verslaafde, zeggen sommigen volgens Lansdorf. Maar de afgelopen twintig jaar heeft hij veel levens gezien die het tegendeel bewijzen. "Kijk waar ik nu sta. Ik zou niet weten waar ik zou zijn als ik niet was behandeld bij De Stem", grijnst Cairo. "Soms zie ik mensen van mijn eenheid nog zwerven op straat. Verslaafd welteverstaan. Maar er is hoop. En ik ben daar het levende bewijs van." ◊

Dit artikel is verschenen in onze weekendbijlage van 1 april 2017.

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina