Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Vluchten in een virtuele wereld

Vluchten in een virtuele wereld

30/03/2017 12:00

ACHTERGROND - Websites, Facebook, Whatsapp, online shoppen... Dankzij het internet zijn grenzen weggevallen en mogelijkheden verduizendvoudigd. Dit onbegrensde instrument schenkt onophoudelijk leven aan nieuwe, fascinerende mogelijkheden. Hoe gebruiken wij in Suriname het internet? Verrijkt het ons leven? Arney Belfor belicht periodiek voor Mens en Maatschappij hoe Surinamers op verschillende gebieden het internet aanwenden voor carrière, werk, hobby en sociaal leven.

Tekst: Arney Belfor - Beeld: Edward Wong Loi Sing

HET IS VERBAZINGWEKKEND hoe het mobieltje - in het bijzonder de smartphone - het leven en het gedrag van honderden miljoenen personen wereldwijd binnen relatief korte tijd is gaan beheersen. Maar het is niet de smartphone op zich die zo verslavend werkt, voornamelijk de internetverbinding is de grote boosdoener. Die biedt ons de mogelijkheid op elk moment met iedereen in contact te kunnen zijn en om de voor ons boeiende onderwerpen te kunnen volgen. En dan gaat het fenomeen bekend als Fear of Missing Out (Fomo) opspelen.

We hebben de mogelijkheid vanuit onze smartphone de wereld te volgen. Dat is dus ook wat we proberen te doen, elke dag, bijna de hele dag. Totdat we er niet zonder kunnen. We worden bang degene te zijn die die mooie foto of Instagram-post mist of te laat ziet. Zijn we bij bosjes verslaafd geraakt aan onder meer sociale media? Je hoeft maar over straat te lopen om de neiging te krijgen die vraag bevestigend te beantwoorden. Voetgangers, (brom)fietsers en automobilisten, inclusief buschauffeurs, lijken vaak meer aandacht te hebben voor hun smartphone dan voor hun omgeving. Laat staan het verkeer.

Compulsief internetgebruik

RANDHIR NANDA, PSYCHIATER bij het Psychiatrisch Centrum Suriname, (PCS), onderkent dat het internet via de smartphone, de tablet, of de PC een verslavende werking heeft op miljoenen mensen. Hij gebruikt echter niet de term verslaving. "De term verslaving gebruiken wij bij bijvoorbeeld cocaïne en alcohol. Als we praten over het internet wordt het aangeduid als compulsief internetgebruik." De schatting is volgens Nanda dat wereldwijd bij vijf procent van alle online surfers op de wereld - het aantal internetgebruikers wordt geschat op ruim 3,5 miljard - sprake is van compulsief gebruik. "Dan praten wij wereldwijd dus over miljoenen en nog eens miljoenen personen. Maar vooropgesteld, het internet is een geweldig ding. Het brengt de wereld zo dichtbij."

Moeilijk onderdrukken

JERREL, EEN ZAKENMAN en vader van drie, weet niet wat Fomo betekent. Maar het speelt wel degelijk een grote rol in zijn drang steeds met zijn mobieltje bezig te zijn. "Echt, ik ga het niet proberen te ontkennen; ik kan het moeilijk onderdrukken. Om de zoveel minuten moet ik bijvoorbeeld Whatsapp checken of op de tijdslijn van mijn Facebook-account scrollen. Ik check sowieso constant mijn emails, omdat ik veel zaken doe met personen buiten Suriname."

Maar het gaat om meer dan het bijhouden van zijn zakelijke correspondentie, geeft Jerrel toe. "Als ik bijvoorbeeld thuis zit te eten en ik hoor het geluid van een binnengekomen bericht, dan onderbreek ik het eten en ga mijn smartphone checken. Dat blijkt in de meeste gevallen niet om een zakelijk bericht te gaan." Hij vertelt dat hij de drang maar moeilijk kan weerstaan. "Ik weet dat ik er iets aan moet doen."

Tienerdochter 'besmet'

HET ERGSTE VINDT Jerrel dat hij mogelijk zijn tienerdochter besmet heeft met hetzelfde gedrag. "De grootste fout die ik heb gemaakt is dat ik haar heel jong een tablet heb gegeven. Nu is ze de hele dag met dat ding bezig. Mijn twee andere heb ik al gezegd dat ze pas op hun tachtigste een tablet krijgen", zegt hij lachend. Wat het beeld is in Suriname weet Nanda niet. "Compulsief internetgebruik wordt als negatief gezien zoals bijvoorbeeld cocaïneverslaving. We weten dat het probleem er zeker wel is, maar men meldt zich niet aan voor behandeling." Hierdoor is er ook maar weinig data beschikbaar. Bij compulsief gebruik van sociale media spelen risicofactoren, die individu gebonden zijn, een belangrijke rol. "Genetische predispositie - hoe heeft de ontwikkeling van de hersenen plaatsgevonden - en persoonlijkheidskenmerken spelen een grote rol. Is de persoon introvert of heeft die een sociale fobie en een laag zelfbeeld? Volgens haar kan iemand een kick ervaren bij het 'vluchten' in een virtuele wereld. "Zulke risicofactoren kunnen makkelijker leiden tot compulsief gebruik van het internet."

Online porno

Als de kinderen 's avonds slapen ga ik meestal online en zeker twee keer in de week beland ik bij porno

DINA (31) IS EEN aantrekkelijke alleenstaande moeder van twee. Zij is het alleen zijn beu en wil graag die eenzaamheid doorbreken. Met internet lukt dat deels, maar ze wil niet beginnen aan online dating. "Ik moet een man kunnen observeren voor ik hem misschien interessant kan vinden. Dus dan werkt iets als online dating niet voor mij." Het internet vult echter wel een deel van de leegte bij Dina. Ze lacht half verlegen en ondeugend tegelijk en zegt: "Ik bekijk wel geregeld online porno. Als de kinderen 's avonds slapen ga ik meestal online en zeker twee keer in de week beland ik bij porno."

Volgens Dina bekijken door de beschikbaarheid het van internet meer vrouwen dan ze zullen toegeven seksfilms op het internet. De barrières zijn weggevallen. "Voorheen, als je een seksfilm wilde bekijken, moest je naar de videotheek waar er een apart hoekje was ingericht. Als vrouw ging je nooit naar die hoek, hoe graag je het ook wilde." Nu is het toegankelijker, vindt zij. Haar gebruik varieert, gemiddeld genomen twee keer per week. "En ik geef toe, soms neem ik me voor een uurtje films te bekijken, maar als ik uiteindelijk stop ben ik twee, drie uren verder."Een enkele keer heeft ze doorgetrokken tot in de vroege ochtend. Als we Dina mogen geloven heeft ze er dus nog een beetje controle op. Maar online porno-verslaving is wel degelijk een groeiend probleem.

De drie A's

ONDERZOEK HEEFT UIGEWEZEN dat niet compulsieve internetgebruikers per week gemiddeld 10,5 uur online doorbrengen. Compulsieve gebruikers zijn elke week gemiddeld 24,1 uur op het internet. Nanda noemt in dit verband de drie A's:Accesibility (beschikbaarheid), Affordibility (betaalbaarheid) en Anonymity(anonimiteit) van het internet. Er zijn dus weinig barrières. Daarnaast hebben het gemak en de vluchtwerking/karakter ook een grote invloed. De triggers voor het daadwerkelijk online gaan zijn de smartphone, de computer, de internetverbinding en andere internet geassocieerde zaken.

Ondanks dat er geen of nauwelijks hulp wordt gezocht, weet Nanda uit eigen ervaring dat er wel degelijk personen zijn die problemen hebben en krijgen met online seks/porno. Hij noemt als voorbeeld een streng gelovige getrouwde man met kinderen die sterke conflicten met zichzelf krijgt door in het geheim online porno te bekijken. De man leidt verder een keurig leven, maar erkent dat hij een probleem heeft. "Hij zegt mij 'doc als ik begin kan ik niet stoppen. Ik ga maar door en door'."

Aanbod en keuze

BIJ ONLINE PORNO zijn het vooral het aanbod en de keuze die een grote rol spelen. Wie je ook bent, er is genoeg porno te vinden die aansluit op je persoonlijke smaak en seksuele voorkeur. Wereldwijd wordt dagelijks nieuw materiaal geüpload. En porno-websites zijn druk bezocht. Een gemiddelde bezoeker van een willekeurige porno website blijft daar 9.40 minuten hangen. Ter vergelijking: personen die niet-specifiek surfen, blijven gemiddeld 55 seconden op een website.

In de top-100 van meest bezochte websites van 2016 staan 31 pornosites. Die maken niet graag hun eigen statistieken openbaar maar Pornhub, één van de grootste, meldde dat in 2015 in totaal ruim 4.4 miljard uur aan films op hun site was bekeken. Dat is tweemaal het aantal uren dat de gemiddelde mens in het leven op aarde rondloopt.

Online gokken

Gokverslaafden zijn mishandeld, de familie is afgeperst en bedreigd

GOKKEN LEIDT BIJ mensen al sinds de prehistorie tot grote sociaalmaatschappelijke problemen. Door de risicofactoren die verbonden zijn aan het internetgebruik (beschikbaarheid, betaalbaarheid en anonimiteit) is online gokken mogelijk nog gevaarlijker. Vooral de combinatie van online gokken en online betaalmogelijkheden verlagen de drempel tot dit risicogebied nog verder. De omzetten die online casino's halen, is geëxplodeerd van 12 miljard US dollar in 2005 naar meer dan 40 miljard US dollar in de jaren na 2010.

Zonder dat het grote publiek het door heeft gehad, zijn online casino's steeds zichtbaarder geworden. Veel bekende voetbalclubs uit grote competities hebben nu online casino's als shirtsponsors. Dat is een ander verborgen gevaar vooral ook omdat deze sites het meest bezocht worden door jongeren en jong volwassenen, ofwel door jonge voetbalfans.

Ook wat dit aangaat, ontbreken cijfers en data in Suriname. Maar Nanda noemt zeker twee gevallen waar online gokken tot directe problemen voor de gokker en de directe familie heeft geleid. "Het gaat om jonge mensen, waar het online gokken heeft geleid tot schulden. De personen zijn mishandeld, de familie is afgeperst en bedreigd. Kortom, een hoop problemen." Vluchten in een digitale wereld lijkt slechts tijdelijk verlichting te bieden. ◊

Dit artikel is verschenen in onze weekendbijlage van 25 maart 2017.

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina