• Home
  • Protectie lokale markt speerpunt voor economische groei

Protectie lokale markt speerpunt voor economische groei

02/12/2016 17:00

Protectie lokale markt speerpunt voor economische groei

 

REPORTAGE - Tropisch, overal vrolijke kleuren en een smeltkroes van culturen... Curaçao! Bovendien heeft het eiland volop potentie. Nu zelfs meer dan ooit. Ook voor Surinaamse ondernemers die op handelsmisie zijn. ‘Kom niet blind hiernaartoe.’

Tekst: Carolyn Gerling Beeld: Ton Verkuijlen / privécollectie Silvino Seymor / privécollectie Ruben Brielle

ER HEERST TIJDENS de handelsmissie een informele sfeer; network pitches vinden plaats en eenieder legt contacten. Eén van de ondernemer is Ruben Brielle. "Wij ondernemen in verschillende branches, en willen graag in contact komen met bouwbedrijven, architecten, meubelmakers en ook bedrijven in de voedselindustrie." Genoeg reden dus om deel te nemen aan de handelsmissie die ondernemers kennis laat maken met de Curaçaose markt. Internationaal Ambitieus, een online consultancyplatform, is de motor hierachter.

Brielle heeft goede ervaringen opgedaan. "Het is me heel goed bevallen en ook de follow-up is goed, want er wordt ook regelmatig contact gemaakt door Internationaal Ambitieus met de vraag hoe de organisatie ons verder kan ondersteunen." Dit is de eerste stap in het proces. "Vanwege de afstand en de cultuurverschillen kan het meestal drie maanden duren voordat een samenwerking wordt aangegaan", zegt Silvino Seymor, co-founder van Internationaal Ambitieus. "Bij ons heeft het ongeveer vijf maanden geduurd, maar dat heeft ervoor gezorgd dat wij een goede partner hebben op Curaçao."

Samenwerking

Ruben Brielle

COLLABORATIE IS VAN eminent belang. Mirto Murray, advocaat en medeoprichter van SMS Attorneys at Law, bevestigt dit. "Zoek samenwerking waar mogelijk, oriënteer je op de markt, laat je goed adviseren en bepaal ook wat je wilt doen." Dit geldt ook voor distributie van producten, zegt hij. Een distribiteur is belangrijk, omdat die al een bestaand netwerk heeft. "Probeer het product dus bij een importeur of groothandel te krijgen. Je kunt de beste koekjesmaker zijn in Suriname, maar als je van plan bent ook nog eens zelf rond te rijden op Curaçao voor de distributies van jouw koekjes, dan verdampt je winst.

Je moet je ook realiseren dat Curaçao een minimale geprognosticeerde groei heeft van 0,4-0,5 procent voor dit jaar. Het belangrijke verschil - met Suriname - is dat bij ons de gulden aan de dollar gekoppeld is bij wet. Maar je zit ook hier in een markt met minimale groei, het is geen walhalla." Curaçao heeft volgens de Wereldbank wel een hoog inkomen per jaar, en heeft in het Caribisch gebied één van de hoogste standaarden van leven. Basisvoorwaarden voor zaken doen, zoals een infrastructuur, zijn goed ontwikkeld en de overheid voert een 'Open arms' beleid met het doel meer investeerders aan te trekken.

"De grootste kansen liggen in de toeristische sector, die de meeste opbrengsten oplevert voor het eiland", zegt Seymor. "In 2015 ontving Curaçao rond de 470.000 toeristen die ruim 500 miljoen US dollar uitgaven. Verder heeft Curaçao een opkomende IT-sector, zijn er kansen binnen de evenementensector vanwege de vele grote internationale evenementen en in de productiesector waarbij wordt gestimuleerd om als buitenlands bedrijf vanuit de E-zone te exporteren." Murray en partner-advocaat Andre Small maken vooral Surinaamse ondernemers bewust van investeringsmogelijkheden en de wettelijke kant van het zakendoen op Curaçao.

Wij vormen als kantoor een brug tussen Suriname en Curaçao

"In mijn dagelijks werk als advocaat, is één van de dingen die we als kantoor doen: een brug vormen tussen Suriname en Curaçao", vertelt hij op zijn kantoor aangekomen en voorzien van een ijskoude awa lamunchi, de nationale drank van Curaçao (vergelijkbaar met ons 'zuurwater'). Zijn kantoor heeft bewust qua stijl en interieur een mix van traditioneel en modern ontwerp, met in de receptieruimte een prachtig schilderij van kunstschilder George Struikelblok dat speciaal voor SMS Attorneys at Law ontworpen is en ook te zien is op de cover van het boek 'Parlementaire Geschiedenis van het Curaçaose Burgerlijk Wetboek' dat Murray schreef.

Hij heeft als kind en jongvolwassene twaalf jaar in Suriname gewoond. De band met ons land is er nog altijd. Nu heeft hij zich ontwikkeld tot zakenman die ondanks zijn overvolle schema en het feit dat hij de volgende dag voor het werk naar China moet vliegen, toch tijd vrij maakt voor een interview.

Landbouw?

Als je eenmaal hebt besloten om zaken te doen, moet je nadenken over basiszaken

HOEWEL WE VANUIT Suriname veel landbouwproducten "kwijt" kunnen, gebeurt dat niet op grote schaal. Murray geeft aan dat je met een aantal "logistieke hubs" zit. "Eén is dat er qua scheepsvervoer tussen Suriname en Curaçao weinig structureel geregeld is. Je kunt wel een container laten vervoeren via Trinidad of via Jamaica, maar er is niet een structurele verbinding die ook nog eens betaalbaar is. En wat ook nog een probleem is, is de consistency aan de Surinaamse kant."

De Surinaamse landbouwers, zoals Brielle, hopen dat de logistieke drempels snel worden verholpen. De jurist ziet vaker dat Surinaamse vertegenwoordigers van internationale productlijnen of producten de verkoop willen uitbreiden naar het eiland om op die manier de voor de inkoop benodigde harde valuta veilig te stellen. Ook merkt hij op dat investeerders zich richten op het investeren in onroerend goed op het eiland.

Murray heeft tal van adviezen voor de Surinaamse ondernemer. Zo raadt hij ten eerste aan zelf het bedrijf te draaien. "Als je eenmaal de beslissing hebt genomen: ik wil zakendoen op Curaçao, dan moet je gaan nadenken over basiszaken zoals de verblijfsvergunning en de vorm waarin je zaken gaat doen." Negen van de tien keer wordt daar een nv (naamloze vennootschap) of bv (besloten vennootschap) voor opgericht.

Mirto Murray

Er zijn een aantal zaken die van belang zijn, waaronder de aanwezigheid van een lokale directeur. "Een zakenrelatie of familielid die naast jou directeur wilt zijn, is dan een voor de hand liggende optie. Mocht dat echt niet lukken, dan kunnen we ook met een structuur werken waarbij we de statuten zodanig bijschaven dat we een twee directeuren stelsel hebben zodat de ene niet het bedrijf kan leegroven terwijl je in Suriname zit. Maar meestal loopt dat goed, anders bemiddelen wij daarin."

Een nv is relatief eenvoudig op te richten, volgens de advocaat. Het proces verloopt een stuk sneller dan in Suriname omdat de presidentiële goedkeuring niet nodig is. "Bij ons wordt alleen de naam gecheckt of die niet al in gebruik is bij een andere onderneming." De nv wordt geregistreerd in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel.

Andere belangrijke papieren zoals een directievergunning, een vestigingsvergunning, een crib-nummer, ook wel bedrijvenregistratienummer, zodat je bekend bent bij de belastingdienst en de registratie bij de Sociale Verzekeringsbank voor sociale lasten en premies, worden vervolgens in orde gemaakt. Elke ondernemer moet rekening houden met de opstartkosten, waaronder hier bovengenoemde kosten, die al gauw rond de 2.000 US dollar kunnen bedragen.

Personeel

Hier is men minder direct dan Nederlanders, dat is een verschil

SURINAAMS PERSONEEL DIENT een verblijfsvergunning te hebben. Daarnaast speelt de '80-20 wet' die mogelijk binnenkort in werking treedt, een rol. Deze wet stelt dat 80 procent van het totaal aantal werknemers binnen een bedrijf, van lokale afkomst moet zijn. De categorie van personen binnen de 80 procent is ruim. "Nadat onder andere ik publiekelijk heb geprotesteerd tegen het discriminatoir karakter van de wet, zoals die oorspronkelijk luidde, heeft de wetgever het begrip opgerekt waardoor veel mensen vallen onder die 80 procent", zegt Murray.

"Maar dan nog wordt het door de vereniging van bedrijven als belemmering gezien voor het invullen van de posities binnen je bedrijf, want maximaal één op de vijf werknemers mag uit het buitenland komen." Los van de wet, adviseert Murray om locals aan te nemen die de belangrijkste officiële taal, het Papiaments, spreken. Dit om taalbarrières en cultuurverschillen zo goed als mogelijk te vermijden. Murray: "Ik denk dat het verschil met Nederlanders dan nog wel groter is, zij zijn heel direct, terwijl men dat hier minder is. Ik denk dat de Surinaamse cultuur dichter zit bij de Antilliaanse dan de Nederlandse. Maar uiteindelijk past men zich aan naar mekaar." Voorbereiding is echt het halve werk.

"Kom niet blind hiernaartoe", benadrukt Murray. Goede voorbereiding is essentieel en investering in oriëntatiereizen is onvermijdelijk. "Denk niet, hey, ik vind dat lekker, dus ik ga het verkopen en zie wel hoe het gaat. Zo werkt zakendoen niet. Dat weet men in Suriname ook wel. Houd rekening met tegenslagen. Red tape hebben we hier ook: ambtenaren zijn niet altijd de snelste, zijn niet altijd de vriendelijkste, dingen die je in Suriname ook kent, verwacht niet dat het allemaal hier anders en beter is. Sommige dingen wel. Maar als je de mindset hebt, van het verschilt niet veel, dan kan het alleen maar meevallen."

Gouden tip

Silvino Seymor

WANNEER HET BEDRIJF eenmaal geopend is, luidt zijn gouden tip: "Probeer niet mensen de les te lezen. Dat werkt averechts voor mensen die van het buitenland komen. Maar als het gaat om de verkoop van producten of diensten geldt: als je kwaliteit levert, je aan je afspraken houdt en ook nog een goede prijs hebt, dan heb je nou echt de combinatie die mensen zoeken. Dan maakt het niet uit of het een Surinamer of Antilliaan is: People will buy!"

Voor Internationaal Ambitieus was het de eerste handelsmissie met twintig ondernemers, waarvan de helft uit Suriname. "Een crisis zorgt ervoor dat ondernemers creatief en innovatief moeten zijn om te kunnen overleven", geeft Seymor aan. "Als ondernemer heb je de mogelijkheid om vreemde valuta te verdienen; goede risicospreiding, in sommige gevallen levert het fiscale voordelen op en schaalvergroting is ook een sterke reden. Als de crisis voorbij is, dan is het goed mogelijk dat dit soort bedrijven daar de vruchten van gaan plukken."

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina