• Home
  • Bijbelse principes in de strijd tussen Israël en Palestina

Met hoop op het hopeloze af

28/10/2016 17:00

Met hoop op het hopeloze af

 

ACHTERGROND - Het conflict tussen Israël en Palestina duurt intussen al bijna zeventig jaar. Waar macht, geld, wapens en godsdienst allemaal wedijveren om de hoofdrol, komt de oplossing niet vanzelf. De Wereldraad van Kerken (WKR) vecht tegen de bierkaai in de hoop het pad naar vrede te vinden.

Tekst: Euritha Tjan-A-Way - beeld: Jason Leysner &                                          website Conflict Israel Palestina

HET VEREIST ENORME wilskracht om in tijden van gewelddadig conflict te proberen als neutrale partner deel te zijn van de oplossing. Zeker als die oplossing al langer dan een halve eeuw op zich laat wachten. Jet den Hollander vertelt kalm dat er helaas geen eenvoudige antwoorden zijn bij dit dispuut. Ze is de afgelopen drie jaar projectcoördinator geweest van het Ecumenical Accompaniment Programme in Palestine and Israel (EAPPI), een vorm van hulp opgezet om het schenden van mensenrechten in de twee gebieden tegen te gaan. En om te helpen de veiligheid terug te brengen. Ze deed Suriname aan om een presentatie te geven van wat EAPPI doet in Palestina en Israël.

Den Hollander kiest haar woorden met zorg wanneer ze haar werkgebied beschrijft en hoe de bezetting aan beide kanten niet alleen een tol eist van mensenlevens, maar ook van de kwaliteit van het leven. "De Westbank is in 1967 voor een deel door Israël veroverd. Hoe dat ooit opgelost kan worden… ik weet het niet. Net na de bezetting woonden er tienduizend mensen. Intussen zijn dat al ruim 750.000 mensen en de staat Israël blijft geld stoppen in het gebied. Er wordt een stimuleringsbeleid gevoerd om daar zoveel mogelijk daar te krijgen, terwijl de Verenigde Naties (VN) in 1947 heeft bepaald dat dit gebied aan Palestina toebehoort."

Rol van de underdog

De status van Israël veranderde langzaam

DE SITUATIE IS echter veel complexer dan dit. Israël begon als underdog in de strijd om het 'Heilige land', zoals het gebied genoemd wordt. De eerste conflicten tussen de Joden en Palestijnen dateren van begin twintigste eeuw, maar namen in hevigheid toe toen na de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust de VN het grootste deel van het mandaat- gebied Palestina afstond aan de Joden. Die waren in de minderheid, maar kregen het grootste stuk land. Er woedden felle oorlogen waarin de status van Israël langzaamaan veranderde van benadeelde naar overheerser. "Het is ongelofelijk hoeveel Palestijnen nu nog vinden dat de Joden wel degelijk recht hebben op een stukje gebied. Alleen willen zij dat ook hun rechten geëerbiedigd worden."

Na de zesdaagse oorlog in 1967 pikte Israël grote stukken land in die toegewezen waren aan de Palestijnen. Die werden vervolgens in hun eigen gebied als tweederangsburgers behandeld. Veel radicale Joden zien daar niets fout aan; het land is hen naar eigen zeggen in de Bijbel beloofd en ze mogen het hebben, tegen elke prijs. Intussen, bijna vijftig jaar later, is er een muur gebouwd die grotendeels door Palestijns gebied loopt. Palestijnen moeten bij

Israëlische autoriteiten vragen om toestemming om familie, werk en eigen landbouwgrond aan de andere kant van de muur te bezoeken en bewerken. Zij hebben toestemming nodig om in hun eigen gebied te bouwen, terwijl de regering in Israël het steeds makkelijker maakt voor Joden om zich te vestigen in datzelfde gebied.

Palestijnen die zonder toestemming bouwen, mogen echter rekenen op demolition: de staat breekt het huis af, waarvoor ook nog betaald moet worden. Den Hollander: "De bezetter windt er geen doekjes om, ze willen het oude Israëlisch rijk herstellen. Ze willen Judea-Samarina weer in de eigen boezem hebben en dat ligt midden in de Jordaanse vallei, dus Palestijns gebied."

Dit is de realiteit waarmee vele Palestijnen kampen. En in de meeste democratieën in de wereld zou dit snel opgelost kunnen worden. Maar niet in Israël. Het land heeft veel dat in zijn voordeel werkt. De Joodse lobby in Amerika bijvoorbeeld is de sterkste ter de wereld. Zij gooien er enorme sommen geld tegenaan om de beslissingen zoveel als mogelijk in het voordeel van Israël uit te laten vallen.

Onderbelicht

ER ZIJN OOK enorme voorraden aardgas in het gebied en Westerse landen gaan liever met Israël in zee voor de ontginning daarvan dan met de Palestijnen. Ook de Amerikaanse wapenindustrie, waar zelfs president Barack Obama geen vat op kan krijgen, heeft er alle baat bij dat de conflicten in het gebied voortgaan. Verder zijn door het geld dat de Israëlische lobby er tegenaan gooit grote mediahuizen zelden objectief in hun berichtgeving. Daar komt nog bij kijken dat door de terreurbeweging Islamitische Staat (IS) velen in het Westen denken dat alle Palestijnen moslims zijn, wat in hun ogen gelijk staat aan terrorist.

Israel Palestine

"Mensen vergeten bijvoorbeeld dat een van de oudste christelijke tradities in dat gebied te vinden is. Ook onder Palestijnen zijn christenen en zij zien de berg Sion eveneens als hun beloofde land, het zijn dus geen antisemitische volkeren. Westerse Christenen gaan op bedevaart in Israël en bezoeken de verschillende symbolen en heilige plekken, maar ze vergeten de oudste stenen van de kerk daar. Dat zijn de Palestijnen natuurlijk. Toeristen zien allemaal Israëlische soldaten met grote wapens en granaten en denken dat het voor hun veiligheid is", legt Den Hollander de verwarring uit.

Daarnaast spelen ook de schuldgevoelens een rol die grote delen van de wereld hebben door de Holocaust. Veel landen vinden de kwestie te ingewikkeld en branden er hun vingers liever niet aan. Integendeel, er wordt heel veel geld vanuit verschillende delen van de wereld gedoneerd aan Israël. "Het lijkt alsof het Joodse volk dat door de geschiedenis heen het meest getergde volk is geweest, ervoor kiest te doen met de Palestijnen wat hun zelf is aangedaan."

Ze fleurt op wanneer ze vertelt wat de EAPPI doet om de Israëlisch en Palestijnse gematigden en

vredesactivisten en ook de Palestijnse bevolking te helpen. Vooral zij voelen zich het meest verlaten volk op aarde. Het EAPPI-programma ontstond in 2002 nadat de Wereldraad van Kerken (WRK), bestaande uit ruim 350 kerken, een hulpkreet beantwoordde. "De raad werd in 2000 na de uitbraak van de tweede Intifada benaderd door de kerken in Palestina en Israël om hulp te bieden aan de getroffenen en om te proberen een gevoel van veiligheid te doen wederkeren in het gebied."

De vrijwilligers die meedoen aan dit programma leven onder de mensen die worden getroffen door dit geweld en conflict. Ze gaan met ze mee en

aanschouwen zelf hoe de mensenrechten van de getroffenen worden geschonden. Ze kunnen zorgen voor hulp en staan in contact met hulporganisaties die ook actief zijn in het gebied. "Ze gaan mee met de meisjes die bang zijn om door de checkpoints te gaan, omdat ze daar lastig worden gevallen door soldaten."

Pro-mensenrechten

De organisatie is niet pro-Israël noch pro-Palestina. "We zijn pro-mensenrechten en we zijn er om de veiligheid te verhogen. Het recht op worship, het recht op onderwijs, het recht op water en recht op het bebouwen van je eigen land worden allemaal geschonden, omdat veel Palestijnen worden geweerd bij de checkpoints en er gewoon niet langs mogen."

De WRK heeft voor dit model gekozen omdat in 2002 bewezen is dat het werkt. Inwoners van het dorpje Yanoun werden door geweld van de bezetters verdreven van hun dorp. Toen kwamen Israëlische en internationale vredesactivisten in het dorp wonen en de agressiviteit nam af. Daardoor kwamen de boeren en de bewoners weer naar het dorp.

Tegenwicht bieden

Zo weet de wereld wat er werkelijk gebeurd

Een van de belangrijkste doelen van dit programma is te proberen het werkelijke verhaal van wat er precies gebeurt in het gebied aan de wereld te vertellen. In de bijna afgelopen vijftien jaar hebben meer dan vijftienhonderd waarnemers kunnen ervaren hoe het eraan toegaat in het gebied. "Zij die geselecteerd worden om mee te doen, hebben de plicht om wanneer ze terug naar huis gaan na drie maanden, aan hun politieke partij, gemeente of omgeving te vertellen wat zij hebben meegemaakt. Zo weet de wereld wat er werkelijk gebeurt in dit gebied en zo kan

misschien een tegenhanger geboden worden aan de Israëlische lobby. Ze heten officieel geen vrijwilligers. Ze heten waarnemers omdat vrijwilligers in Israël een aparte vergunning nodig hebben." De EAPPI laat de waarnemers voordat ze terug naar huis gaan ook zien dat er vanuit Israëlische NGO's ook veel wordt gedaan om de Palestijnen te helpen en om een tegengeluid te laten horen tegen de bezetting. "Het is voor Israël ook een voordeel dat ze ons toelaten. Het laat zien dat ze toch wel bereid zijn de Palestijnen tot zekere hoogte bij te staan. Alleen is het niet genoeg."

Steun Suriname

HOEWEL SURINAME RECENT nog bij de VN zijn steun heeft uitgesproken voor de staat Palestina, is het vanuit Suriname niet mogelijk om als waarnemer te participeren in het gebied. Daarvoor moet er eerst een lokaal coördinatieteam neergezet worden dat weer in contact staat met de WRK. Het team en de waarnemers zouden dan gefinancierd moeten worden door Suriname zelf. "Er is wel een coördinatieteam in Nederland. Indien er belangstelling is in Suriname, zou misschien een koppeling gemaakt kunnen worden met dat team ."

EAPPI

Den Hollander is een gelovig mens en kiest haar woorden met zorg wanneer gevraagd wordt of de Bijbel de huidige situatie rechtvaardigt. Ze heeft deze materie in de afgelopen tijd overigens niet afdoende kunnen bestuderen om er een oordeel over te geven. "Wat ik wel weet, is dat de Bijbel geen boek is dat in de 21ste eeuw nauwkeurig landsgrenzen weergeeft." Volgens haar is het belangrijk om voorzichtig te zijn bij het letterlijk interpreteren van de Bijbel. "We weten dat we zo destijds hebben geblunderd met de slavernij, die werd ook vanuit de Bijbel goedgepraat. Ook met de positie van vrouwen zijn we ontzettend de mist in gegaan. We moeten heel voorzichtig zijn wanneer wij dingen als 'Gods belofte' en 'land' of 'landsgrenzen' interpreteren. Ook als we er een andere betekenis aan geven dan we tot nu toe hebben gedaan. Want wie weet of dat de altijddurende waarheid is."

Maar heeft de WRK nog hoop en hoe lang zal ze zo doorgaan? "De Palestijnen raken inderdaad ontmoedigd en zien soms geen uitweg meer uit deze situatie. Als je op de kaart kijkt wat nu nog over is van Palestina dat door sommige staten nog steeds niet erkend wordt, dan is het gatenkaas. Dan zie je dat sommige van hun gewoon een mes pakken en beginnen te steken in de rondte. Aan de andere kant zien wij ook dat veel gematigde Joden van wie de EAPPI veel steun kreeg, vertrekken. Ze zien geen oplossing voor dit conflict. Maar zolang de mensen in het gebied ons nog nodig hebben, zullen we doorgaan. Juist nu het daar soms uitzichtloos lijkt, moeten wij doorzetten", zegt Den Hollander vastberaden."◊

Dit artikel is verschenen in onze bijlage van 22 oktober 2016

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina