• Home
  • Van ongeschoolde jongelingen tot meesters

Van ongeschoolde jongelingen tot meesters

26/10/2016 17:00

De doorbraak voor het grote publiek komt voor Fra Fra Sound in 1982, wanneer de groep de tweede plaats bemachtigt in een groot kaseko concours in Rotterdam. Een jaar later in april 1983 staat de band in de voorronde van de allereerste Grote Prijs van Nederland, maar haalt niet de finale. In de jaren die volgen staat Fra Fra Sound op podia in meer dan vijftig landen. Een hoogtepunt is de wereldmilieuconferentie van Johannesburg in 2002, waar de groep voor Nelson Mandela speelt.

De doorbraak voor het grote publiek komt voor Fra Fra Sound in 1982, wanneer de groep de tweede plaats bemachtigt in een groot kaseko concours in Rotterdam. Een jaar later in april 1983 staat de band in de voorronde van de allereerste Grote Prijs van Nederland, maar haalt niet de finale. In de jaren die volgen staat Fra Fra Sound op podia in meer dan vijftig landen. Een hoogtepunt is de wereldmilieuconferentie van Johannesburg in 2002, waar de groep voor Nelson Mandela speelt.  

ACHTERGROND - Fra Fra Sound is misschien wel de verpersoonlijking van de Surinaamse gemeenschap. De van oorsprong Surinaams- Nederlandse band kent een grote mate van diversiteit qua afkomst, muziek en leeftijd. “Dat komt in de muziek tot uiting.”

Tekst: Donovan Mijnals - Beeld: dWT archief & website Redlight Jazz

VOOR BANDLEIDER VINCENT Henar lijkt 35 jaar allemaal zo lang geleden. "Ik weet niet of ik me alles uit de beginperiode nog precies voor de geest kan halen", waarschuwt hij nog. De band heeft meer een attitude van vooruitkijken. Het begon met een paar muziekvrienden, die in de Bijlmer in Nederland wekelijks bij elkaar kwamen om te jammen. "We hadden een grote voorliefde voor jazz. Mede omdat we geen geweldige vooropleiding hadden, zijn we begonnen met wat we kenden: Surinaamse muziek."

Het leverde de vrienden wel wat op, want daardoor werden ze vaak gevraagd als feestband. Ondertussen heeft de groep een indrukwekkend aantal cd's uitgebracht. Het karakter van Fra Fra Sound was zonder opzet zelfs toen al bepaald. Vanaf het prille begin kende de groep een komen en gaan van leden. "Er gingen mensen weg en er kwamen anderen bij; dat is in die 35 jaar nooit veranderd."

Dat verloop van leden zorgde niet alleen voor vernieuwing, maar meer nog voor continuïteit. Henar legt uit dat de nieuwe leden niet zozeer een artistieke vernieuwing betekenden. De identiteit van de band was kennelijk altijd al standvastig, waardoor nieuwe leden zich grotendeels aan dat stramien houden.

Diploma niet noodzakelijk

Workshop Fra Fra Sound

DE BANDLEIDER VERTELT dat het grote verloop ook andere gevolgen had. "Er kwamen steeds beter geschoolde muzikanten bij." Dat heeft het niveau van de groep heel erg opgetrokken. Bovendien kon er kruisbestuiving plaatsvinden. De 'ongeschoolde' leden hadden nu de kans om zich aan hun nieuwe collega's op te trekken.

Henar haast zich te zeggen dat geschoold een relatief begrip is. Een paar van de bandleden zijn niet conservatorium geschoold, maar hebben een ontzettend grote dosis ervaring en kennis. "Gelukkig is muziek een domein waar het niet bepalend is of je wel of geen diploma hebt. Ik heb nog nooit aan een nieuw lid gevraagd: laat me eerst je diploma's zien."

Alle stijlen

We hebben door de jaren heen geleerd hoe al die stijlen gespeeld worden 

VANAF HET BEGIN wilden de leden al verschillende stijlen van muziek spelen, maar kennis was een knelpunt. "We wilden heel veel en door de jaren heen hebben we geleerd hoe al die stijlen gespeeld worden." Dat is een van de andere karakteristieken van Fra Fra Sound. De band verwerkt invloeden van Suriname, het Caribisch Gebied, Europa en Afrika in zijn muziek met zo af en toe uitstapjes naar nog meer invloeden.

Het is gegaan van een groepje muzikaal tamelijk 'ongeschoolde' jongelingen, naar een professionele formatie met leden die schijnbaar niet kunnen ophouden om nieuwe vaardigheden te leren. Door steeds nieuwe invloeden te bestuderen, houdt Fra Fra Sound zich tijdloos en jong. Overigens speelt ook leeftijd geen hele grote rol in de muziekgroep. Henar beseft dat het van uitermate groot belang is om over te dragen. Op dit moment zijn er twee vrij jonge muzikanten die meespelen.

"We hebben afgelopen zomer gespeeld met Joëll Wilson. Het is een naam om te onthouden voor de toekomst." Ook met drummer Urvin Doornkamp smeedt Fra Fra Sound een band. Doornkamp sprong al in Suriname erg in het oog. Een paar jaar geleden vertrok hij naar Nederland om er muziek te studeren. En nu is hij hard op weg deel uit te maken van de vaste bezetting.

Fra Fra Big Band

AL VANAF HAAR ontstaan, kan de van oorsprong Surinaams-Nederlandse muziekgroep zich op de borst slaan dat ze geen uitdaging uit de weg gaat. Het is eigenlijk onlosmakelijk verbonden met de naam. Fra Fra betekent volgens de website van de band 'vreemd en anders', dus altijd de grenzen opzoekend. Dat deed ze ruim een kwart eeuw geleden ook.

Vanaf die periode begon Fra Fra regelmatig te opereren als Fra Fra Big Band. Als Henar erover vertelt, lijkt het haast een herhaling van de beginjaren. "We hadden geen van allen ooit in een big band gespeeld, maar na verloop van tijd werden we er meer ervaren in."

Fra Fra Big Band draait nu op een laag pitje

De groep kreeg steeds meer onder de knie hoe big-bandmuziek te ontwikkelen die aansluit op zowel de culturele bagage van de leden als de muzikale historie van de band. In artistieke identiteit ademt de big band dan ook de Fra Fra-inborst uit. "Dat komt zowel in de personele bezetting als de muziek tot uiting", vertelt Henar. Ook de big band kenmerkt zich daardoor in diversiteit en een sterk verloop van musici.

Dat vertaalt zich echter niet meteen naar ontegenzeggelijk commercieel succes. In 2012 was de formatie een van de vele die vanwege bezuinigingen de subsidie van de Nederlandse overheid kwijtraakte. "Fra Fra Big Band draait nu op een laag pitje", beaamt Henar.

Mandela

DE FRA FRA stonfutu zegt dat als de big band op hetzelfde niveau als voorheen zou willen draaien, er een sponsor nodig is die behoorlijk met nullen kan schuiven. Hij gelooft dan ook niet dat het binnen afzienbare tijd goed komt. Toch treurt hij niet. Hij kijkt terug op wat de big band met een ledenbestand van tussen de achttien en twintig musici heeft kunnen doen en is daar tamelijk tevreden over. "Ik moet zeggen dat we een waanzinnig hoog niveau hebben gehaald."

De 'terugval' van de Fra Fra Big Band neemt er echter niets van weg dat zowel de big band als de normale bezetting van Fra Fra Sound een grote bijdrage hebben geleverd aan de ontwikkeling van muziek uit zowel Suriname, het Caribisch Gebied als Afrika. Het internationaal respect dat de groep geniet is daardoor immens. In 2002 speelde Fra Fra Big Band zelfs voor Nelson Mandela in Zuid-Afrika op de Wereldmilieu Top.

Premiere Van KID Dynamite Voorstellingen _in _ (52)

Geen cd

Er zijn nog geen tekenen dat er vraag is naar een cd

HENAR ZEGT DAT er geen cd uitgebracht zal worden ter ere van het 35-jarig bestaan. "We hebben nooit opnames uitgebracht, maar er zijn nog geen tekenen dat er vraag is om een cd uit te brengen." Hij legt uit dat de markt voor cd's gedeeltelijk ontwricht is, door de wereldwijde trend om gratis muziek te downloaden. En om de muziek op te nemen en digitaal te verkopen, ziet hij ook niet zitten. "De digitale opbrengsten staan niet in verhouding tot de werkelijk gemaakte kosten", stelt hij.

Het ensemble heeft wel andere dingen gedaan in zijn jubileumjaar. Zo verzorgde het een aantal concerten, waarvan een met de Amerikaanse steelpanspeler Andy Narell, maar werkte ook verschillende keren samen met de theatergroep Urban Myth. Het toeval wilde dat Henar net voor hun komst naar Suriname tussen oude documenten een folder vond van toen ze eind 1989 in Suriname waren.

Net als toen gaan ze ook nu een aantal workshops verzorgen. "Als ik de tekst lees van de folder, dan herinnert het me eraan dat we toch al een hele tijd bezig zijn om een band op te bouwen met publiek in Suriname. Het is deze keer wel speciaal, maar toch een gevolg van wat we alle voorgaande keren in Suriname gedaan hebben. "We gaan de kwaliteit brengen die de mensen associëren met Fra Fra Sound als het gaat om jazz voortkomend uit Surinaamse en Caribische tradities."◊

Dit artikel is verschenen in onze bijlage van 22 oktober 2016

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina