• Home
  • Vleugels uitslaan naar Guyana

Vleugels uitslaan naar Guyana

30/09/2016 17:00

Vleugels uitslaan naar Guyana

 

ACHTERGROND - Decennialang hebben Guyanezen hun geluk in Suriname gezocht. Maar nu lijken de rollen omgekeerd. Positieve internationale ratings maken ons westerbuurland aanlokkelijk voor investeerders. Ook Surinaamse ondernemers slaan er hun vleugels uit. “Ons huis staat open voor eenieder.”

Tekst: Sharon Singh beeld: Audry Wajwakana

HET EERSTE WAT opvalt in Georgetown is hoe de Guyanese hoofdstad er schoon bij ligt en de prachtig onderhouden gebouwen. Op enorme billboards staan afbeeldingen van president David Granger die de burgers aanspoort vooral te zorgen voor een schoon milieu ook met het oog op ecotoerisme. Een oproep waaraan kennelijk massaal gehoor wordt gegeven.

Ondanks dat er niet op alle hoeken vuilnistonnen staan, is er geen zwerfafval. Niet eens een zakje! Wat eerder opviel tijdens de rit in het Engels sprekend land, zijn de vele Hollandse plaatsnamen zoals Vreed en Hoop, Vlissingen, Anna Catherina, Uitvlugt en Met en Meerzorg. De schone hoofdstad, het oso nyan en de vele zoete vruchten dragen bij aan het fijne vakantiegevoel.

Decennialang hebben Guyanezen geluk in Suriname gezocht, nu lijken de rollen omgekeerd

Bij de Stabroekmarkt, vol kleine straatjes, worden mierzoete ananassen ter plekke geschild en opgediend. Je vraagt je af hoe het komt dat het fruit in Guyana zoveel zoeter smaakt dan het onze, en ook nog goedkoop! Als het kon nam ik koffers vol fruit mee terug naar Suriname. Om maar niet te spreken over de zuurzakken, die qua grootte al een lust voor het oog zijn.

Wie het land jaren eerder heeft bezocht zal gauw tot de ontdekking gekomen dat de prijzen van producten en goederen nauwelijks zijn gewijzigd. Decennialang hebben Guyanezen hun geluk in Suriname gezocht. Ons land met luxe auto's en woningen had op hen een aantrekkingskracht, mede doordat het veelbelovend op de lijst prijkte als zeventiende rijkste land in de wereld op basis van winbare grondstoffen. Maar nu lijken de rollen omgekeerd.

We zijn nog niet waar we moeten zijn, maar het gaat nu de goede richting op

Met de snelst groeiende economie in de regio staat nu Guyana internationaal in de schijnwerpers. Per 1 juli van dit jaar heeft de Wereldbank het land in dezelfde categorie als Suriname geplaatst, namelijk 'upper middel income country'. Het gezag- hebbende Bloomberg maakte in 2015 bekend dat de olie- en aardgasvondst voor de kust van Guyana "twaalf keer meer waarde heeft dan de totale economische productie van het land".

Justinvan Dijk Rossigno

Positieve ratings van Bloomberg zijn aanlokkelijk voor investeerders. Ook Surinaamse bedrijven zoals Rossignol Slagerij en Fernandes Bakkerij hebben hun vleugels uitgeslagen naar het buurland. Justin van Dijk, secretaris van Rosignol Butchery aan de Churchstreet, noemt het stabiele economische klimaat de drijfveer om een vestiging in Georgetown te openen. Omdat Guyanezen "erg nationalistisch" zijn liep de verkoop in het begin stroef.

"We zijn nog niet waar we moeten zijn, maar het gaat nu de goede richting op", zegt Van Dijk. Wat vooral in Guyana aanslaat, is gehakt. "Soms is er niet genoeg daarvan, waardoor we het tekort aanvullen met Surinaams vlees." Ook pepperpotvlees verpakt in plastiek bakjes gaat heel hard. De vestiging in Guyana heeft in elk geval in tegenstelling tot wat in Suriname gebeurt, niet het probleem van koersfluctuaties.

Guyana kent al vijfendertig jaar een koers van 1 op 200. "Dit betekent voor ons stabiliteit en rust in de bedrijfsvoering. Hierdoor kunnen we ons focussen op andere uitdagingen die zich voordoen in deze branche, zoals het garanderen van de vleeskwaliteit." Prijsschommelingen van rundvlees in het buurland hebben meer te maken met schaarste of overvloed aan vlees. "In tegenstelling tot andere maanden kunnen we de vraag in december niet aan."

Nostalgisch volkseten

EEN WEEK LANG de toerist uithangen in Guyana, samen met dWT-collega Audry Wajwakana, resulteerde in een rijke culinaire en culturele ervaring. Hier geboren roept het bij mij veel nostalgische momenten op uit mijn kinderjaren.

Typische volksgerechten zoals roti met pompoen en white bellyshrimps, boterzachte bake (gefrituurde deeg) met oker en kleine garnalen, nasi met slierten van wortelen en kool geserveerd met een sambal van varkensvlees en boil and fry provisions eerst gekookt en daarna gefrituurde cassave, rijpe bananen en blomballetjes die opgediend wordt met jarabaka vis in masala en oker smaken hemels. 

Deze president teert op verdiensten van zijn voorgangers

Dat is een topklasse ouderwets culinair festijn uit grootmoeders tijd. Een blos verschijnt op de wangen van kokkin Anita Sugrim als ik haar complimenteer met haar culinaire skills. "Ons huis staat open voor een ieder. Vorig jaar hebben we tweeëntwintig Venezolaanse missionarissen over de vloer gehad. Zij vonden het volkseten dat ik klaarmaakte ook lekker."

Op vragen over de economie van het land klinkt Sugrim wonderwel eerder teleurgesteld. "Deze president doet niets voor zijn volk. Hij teert op de verdiensten van zijn voorgangers Bharatt Jagdeo en Donald Ramotar. Zij hebben ervoor gezorgd dat we licht en water hebben en de straten zijn geasfalteerd. De huidige bewindslieden hebben juist nieuwe belastingsmaatregelen doorgevoerd en betalen we nu veel meer terwijl de kinderbijslag is verlaagd en het broodjesproject op school is in de koelkast gestopt."

Voor de buitenwereld komen deze verklaringen verwarrend over. Ook echtgenoot Robby, die de beweringen van zijn vrouw onderstreept, tempert de ogenschijnlijke vooruitgang. "Wanneer de prijzen omlaag gaan in de winkels kunnen we praten over ontwikkeling."

Veel mogelijkheden

OOK INDIVIDUELE ONDERNEMERS wijken uit naar Guyana. Voorbeeld hiervan is Tanja Saridjo, mede-eigenares van Javaans-Surinaams restaurant Kotomisi, gevestigd in Giftland Mall, de grootste mall van het land. Naast de 'internationale' (Franse) keuken zijn in Georgetown ook authentieke Javaanse gerechten erg in trek. Saridjo reist al tien jaar heen en weer. Zij heeft ruime ervaring in de horeca, opgedaan bij bedrijven zoals Residence Inn, Plaza Hotel en Popeyes.

"Ik ambieerde altijd al een eigen restaurant en hotel. Tijdens mijn bezoek aan Guyana werd ik regelmatig gevraagd om gerechten te maken." In april dit jaar opende Saridjo de deuren van Kotomisi. Een deel van haar droom werd bewaarheid. En nu alleen het hotel nog. Want daar zet ze zich ook voor in.

Boten Vreeden Hoop _Guyana

Haar voorbeeld wordt binnenkort nagevolgd door Marcel Wittenberg, uitbater van restaurant Baka Foto. "Ik krijg veel verzoeken van toeristen uit Engeland om een zaak op te zetten in Guyana. Er zijn geen toprestaurants daar", verklaart Wittenberg. De ambiance in Georgetown biedt veel mogelijkheden. "Het is echt een Engels koloniaal stadje met schone straten, prachtig onderhouden gebouwen en brede wegen." Donderdag sloot Baka Foto haar deuren definitief in Fort Zeelandia, na vijf jaar. De oorzaken zijn de 'onmogelijke exploitatiekosten' als gevolg van de financiële crisis.

Wittenberg keert Suriname, als ondernemer, niet helemaal de rug toe. Hij is bezig een productiebedrijf op te zetten voor het telen van fruit en kruiden. Ook het produceren van zuivel zit in het plan. "En wellicht zullen we doorstarten met Baka Foto, maar dan onder een nieuwe naam." Het project om een zaak in Guyana op te zetten vindt volgens Wittenberg volgend jaar plaats. Hij mikt op net zo'n toeristisch strategische plek als het Fort Zeelandia. "Ik zoek eigenlijk naar een locatie in de buurt van de hotels Pegasus en Marriott."

Samen promoten

GUYANA STAAT VOOR diverse uitdagingen, waarbij de overheid vooral de toerismesector wil ontwikkelen. Volgens cijfers in de augustus editie van de Parbode deden vorig jaar 206.000 toeristen het westerbuurland aan, dit jaar worden er 240.000 verwacht. Ondanks bijzondere trekpleisters, zoals de indrukwekkende Kaieteur Falls, kent Guyana net als Suriname de minst hoge toeristenaantallen. 

Om alvast een stap in die richting te doen hebben beide landen een memorandum van overeenstemming (MoU) getekend om de toerismesector in het Guyanaschild samen beter te promoten.

Klanten hoeven niet dagen van tevoren te reserveren voor onze trips

Dat de toerismesector op gang komt, kan ook afgeleid worden van de vele tours vanuit Paramaribo en Nickerie naar Georgetown en inheemse dorpen diep in het Guyanese binnenland. De rondleidingen naar de Kaieteur-vallen in Essequibo en het pas geopende luxe Aruwai Resort zijn zeer in trek. "We hebben dagelijks trips naar Guyana. Daardoor hoeven klanten niet dagen van tevoren te reserveren", schetst Anand Ramdatt, eigenaar van een bustransportbedrijf.

 

Al langer dan vijf jaar verzorgt hij trips naar het buurland. "Er is veel concurrentie op de route, maar ik probeer een uitzondering te zijn door de service naar mijn klanten toe. Toeristen houden niet van onnodige tussenstops en daarmee houd ik rekening."

Ontwikkeling Craftsector

Craftproducten 1_Guyana 8sept 16

KUNST EN CRAFT dragen bij aan de groeiende toerisme-industrie. Bij de steeds bekender wordende evenementen zoals de Indigenous Heritage Month (september) en het Guyana Coconut Festival (oktober), kan uitgebreid kennis worden gemaakt met de lokale kunst- en craftsector. "Deze is goed ontwikkeld", weet de leerbewerker Nikki Wong, van Guyanese komaf. Naar schatting zijn er officieel vijfhonderd leerbewerkers in het land geregistreerd.

"Ook is deze sector in Guyana beter georganiseerd dan in Suriname, omdat ze een sterke handicraft associatie hebben", vergelijkt Wong. De kwaliteit van de producten is volgens hem hetzelfde als in Suriname. Er wordt ook aan houtbewerking gedaan, maar niet zoals de traditionele houtsnijwerken van de marrons. Guyana kent namelijk geen marrons. Bekende handicraftplekken in hartje Georgetown zijn te vinden in Fogarthy's Department store, met tien tot twaalf units speciaal voor de crafters en bij de Merryman's Mall naast de Border Market.

Agenten werkten nu enkele dagen over een delict in plaats van weken

Hoewel Guyana veel te bieden heeft aan toeristen, moet het land dealen met zijn eigen demonen. De criminaliteit viert er hoogtij, getuige de krantenverslagen. Volgens taxichauffeur Richard Morgan heeft de overheid sinds haar aantreden, een jaar geleden, de grote criminelen (drugsbazen) de oorlog verklaard. "Dat is een goed begin. Waar agenten vroeger weken en soms maanden aan een delict werkten, doen ze er nu slechts enkele dagen over om rovers op te sporen en te berechten." Morgan schetst zelfs een bijna rooskleurig beeld over zijn land.

Crafter Lisa van Creative Junior dikt dit verder aan. "De criminelen worden hardhandig aangepakt." Hiermee lost President Granger zijn verkiezingsbelofte in. Toch is het nog niet wat het wezen moet. "Maar de president is pas een jaar aan de macht. Nu al is het aantal berovingen verminderd. Als de regering dit probleem helemaal aanpakt, kunnen we inderdaad uitkijken naar een bright future."◊

Dit artikel is verschenen in onze bijlage van 24 september 2016

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina