Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Ruis tussen lichaam en geest

Ruis tussen lichaam en geest

24/08/2016 17:00

Ruis tussen lichaam en geest

 

ACHTERGROND - Lichamelijk geboren worden als een vrouw, maar je voelen als een man of omgekeerd. Transgenders hebben zelf al moeite genoeg met het transformatieproces te kunnen zijn wie ze willen zijn. Daarnaast worden ze met de nek aangekeken en het vinden een baan vinden is moeilijk. En als ook nog je eigen familie niet wil aanvaarden wie je bent, is de weg naar geluk bijna onmogelijk. “Ik werd ondersteboven aan mijn voeten opgehangen in een amandelboom op het erf.”

Tekst: Christio Wijnhard - beeld: Stefano Tull

MAKE-UP ARTIESTE RAGNA Pinas (29) heeft een succesvolle carrière, ziet er goed verzorgd uit en heeft een knappe vriend waar ze erg gelukkig mee is. Met meer dan twintigduizend volgers op sociale media kan ze tevens als 'celebrity' worden beschouwd. Ook voor Cherton Jodhabier (20) ziet het leven er rooskleurig uit. Hij heeft een leuke baan, gaat binnenkort verhuizen naar een eigen woning en staat aan het begin van een nieuw leven. Echter hebben beiden al van kleins af aan het gevoel dat ze in het verkeerde lichaam zijn geboren.

Genderidentiteit wordt in de beleving van de meeste mensen voornamelijk bepaald door wat er tussen de benen zit. "Maar het is meer dan dat", zegt Pinas. Jodhabier beaamt dat. Hij is geboren als meisje en is dat biologisch gezien ook. Maar een volledige lichamelijke transformatie wil hij niet. "Ik heb begrepen dat het een negatief effect kan hebben op je seksuele driften en dat risico wil ik absoluut niet nemen." Hij wil op een dag wel zijn borstkas laten veranderen. "Dat ik dat ga doen, staat vast. Ik kijk niet graag in de spiegel. Het hindert me echt."

Erg vrouwelijk

BIJNA DERTIG JAAR geleden werd Pinas, als jongen, geboren in een streng christelijk gezin. "We hadden het niet breed. Mijn vader had ons verlaten toen ik drie jaar was. Mijn moeder stond er echt helemaal alleen voor", vertelt ze. Als kleine jongen was Pinas al erg vrouwelijk. "Ik heb altijd geweten dat ik anders was. Als kind fantaseerde ik over mijn toekomst. Maar dat was niet zoals de meeste jongetjes dat deden." Ze vertelt dat ze altijd al droomde naar aanleiding van wat ze haar moeder zag doen in het huishouden.

"Ik zag mezelf als vrouw. Voor mijn kind zorgen, kleren wassen voor mijn man, koken voor hem. Zelf vond ik dat ook vreemd. Waarom zag ik mezelf als vrouw?, dacht ik toen." Jodhabier werd geboren in een Inheems dorpje in Para. Als klein meisje werd hij geadopteerd en groeide op in een pleeggezin. Toen al wist hij dat hij anders was. "Later dacht ik dat ik misschien gewoon gay was maar het gevoel dat er iets niet klopte, bleef."

Het pleeggezin accepteerde hem zoals hij is maar sprak zich uit tegen een operatie. "Ze vonden dat ik daarmee tegen de wil van God in zou gaan." Hij had respect voor hun mening maar was het er niet mee eens. Hij besloot rond zijn vijftiende terug te keren naar zijn geboortedorp in de hoop daar meer aansluiting te vinden. "Dat waren mijn mensen, dus ik dacht daar wel geaccepteerd te worden."

Zelfmoordneigingen

Je hebt niet zoveel female to male-transgenders maar voornamelijk male to female

DE PRAKTIJK WAS echter anders. Zijn zussen vonden het een schande voor de familie en wilden hem niet accepteren. Ze vonden dat hij maar 'anders' moet zijn. "Ik besloot daarom als individueel persoon door het leven te gaan. Het was echt hard om te worden verstoten door je eigen mensen. Ik heb zelfs met zelfmoordneigingen rondgelopen. Maar ik neem het ze niet kwalijk, ze begrijpen het gewoon niet."

Jodhabier begrijpt het zelf ook pas sinds een jaartje. Hij ontmoette Ivana Hilton, een andere transgender, en ontdekte zo na meerdere gesprekken wat transgender zijn, inhoudt. "Het is in Suriname nog niet zo bekend natuurlijk. En je hebt niet zoveel F2M (female to male)-transgenders maar voornamelijk M2F (male to female)."

Die laatste is dus de categorie waar Pinas onder valt. Als klein kind kon hij zich, ondanks zijn vrouwelijke gedrag, in het gezin prima staande houden. Tot het onontkoombare gebeurde. Zijn moeder kreeg op zijn zesde een nieuwe partner die vanaf dat moment de baas in huis was. De nieuwe stiefvader wist zich geen raad met zijn stiefzoon die zich als een stiefdochter gedroeg. Hij botvierde zijn frustraties op zijn stiefkind, wiens moeder machteloos toekeek.

Pinas kreeg bijna dagelijks straffen te verduren die niet onderdeden voor de gruwelijkheden uit de slavernijperiode. "Ik werd ondersteboven aan mijn voeten opgehangen in een amandelboom op het erf. Of ik moest knielen op een rasp met een bekken op mijn hoofd."

Tepel half afgerukt

TOEN DE DESTIJDS zevenjarige Pinas op een dag niet in staat was een zware emmer op te tillen, zorgde dat voor zoveel ergernis bij zijn stiefvader dat deze hem achterna rende, over straat. "A man djap mi, da mi fadon tap a strati, een bakstenen weg." Pinas schuurde tijdens zijn val zo hard over de bakstenen dat één van zijn tepels er half af werd gerukt.

Zijn stiefvader gooide er nog een schepje boven op vertelde hem dat hij, met zijn 'heteroballen', nooit zo'n kind zou kunnen maken. Hij noemde de kleine Pinas een zonde en zei dat de persoon die zo'n kind maakt, gestraft wordt voor een begane zonde. Ze windt zich nu nog steeds op als ze dat vertelt. Tegenwoordig heeft Pinas een hechte band met haar moeder en nieuwe stiefvader die ook gelovig is maar zich respectvol opstelt ten opzichte van al Gods creaties.

Seksueel misbruik

Je wordt op aarde gezet en je bent je er niet eens van bewust dat je er bent

NIET ALLEEN THUIS was het een levende hel voor de jonge Pinas. Ook op straat, van en naar school, werden hem allerlei verwensingen naar het hoofd gesmeten. "Elke dag kreeg ik te horen dat ik in de hel zou belanden, dat ik dood moest, dat ik niets zou bereiken." Zijn jeugd was er één van lichamelijke en geestelijke mishandeling maar ook met seksueel misbruik. "Je wordt op aarde gezet en je bent je er niet eens van bewust dat je er bent. Je kinderjaren moeten liefdevol, leuk en leerrijk zijn zodat je opgewassen bent tegen de dingen die je gaat meemaken als volwassene. Dat was het niet bij mij…', vertelt Pinas met zachte stem.

"Dit is niet het leven waar ik voor gekozen zou hebben. Maar ik moet er gewoon het beste van maken." Jodhabier vindt ook dat het leven als transgender niet makkelijk is. Hij denkt dat het wel iets lastiger is voor M2F-transgenders. Een stoere vrouw is algemeen geaccepteerd maar een vrouwelijke man moet nog steeds strijden voor het recht zichzelf te mogen zijn. Op de arbeidsmarkt is nauwelijks plek voor iemand die zich een ander geslacht voelt dan vermeld op officiële documenten. "Bij casino's vonden ze dat er een V op mijn identiteitkaart stond en dat ik daarom in vrouwenkleren moest", aldus Jodhabier.

Uitleg geven over zijn gevoelens mocht niet baten. Uiteindelijk vond hij werk bij een buitenlands bedrijf in ons land waarbinnen hij, ongeacht zijn officiële bescheiden, geaccepteerd wordt als man. Pinas ging op zijn achttiende echt als vrouw op de foto voor een identiteitskaart. "We zijn als groep gegaan. Ze wisten niet wat hen overkwam bij het CBB!", vertelt ze met een grote lach. "Als ik daar alleen had gestaan, was ik waarschijnlijk weggestuurd en hadden ze gezegd dat ik me aanstelde. Nu zagen ze een groep die ook nog eens heel multicultureel was. En het was gelukt! Tegenwoordig gaat het een stuk soepeler bij de instanties."

Tak'taki

Gendridt

WEGENS FINANCIELE PROBLEMEN kwam Pinas niet verder dan de zesde klas. Jodhabier heeft om dezelfde reden zijn opleiding niet afgemaakt. "Ik heb mezelf slim gemaakt door mijn smartphone letterlijk te gebruiken om smart te worden. Wat ik niet weet, google ik.", zegt Pinas. De school wil ze heel graag afmaken maar heeft het niet meer geprobeerd. Enerzijds omdat ze weet dat ze niet zal worden toegelaten vanwege haar uiterlijk. Anderzijds omdat ze dan weer een heleboel tak'taki over zich heen zal krijgen. Ze vertelt dat ze haar hele leven de hatelijke opmerkingen gelaten heeft ondergaan.

"Als het me echt teveel werd, zei ik er pas iets van. Maar als je me slaat, dan sla ik je direct terug!" Meestal, bijvoorbeeld in de bus, staarde ze gewoon voor zich uit met een gevoel van intens verdriet. "Ik dacht dan bij mezelf: 'als je eens wist hoeveel liefde en respect ik voor jou voel omdat je mens bent, zou je nooit zulke gemene dingen tegen me zeggen.'" Zachtjes begint ze te huilen en zegt snikkend dat ze zelfs die mensen zou helpen als ze in nood waren. "Ik wil altijd mensen helpen, zo ben ik gewoon." Nog geen minuut later, na wat diepe ademhalingen, heeft Pinas zichzelf herpakt.

Erg onveilig

De mogelijkheden in onze samenleving zijn beperkter voor deze groep

LACHEND ZEGT ZE dat het komt door de hormonen. Ze kaart meteen aan dat het een onderwerp is dat haar zorgen baart. Het is erg onveilig als mensen op eigen houtje de hormonen gaan gebruiken. Daarom vindt ze dat er meer voorlichting moet zijn voor de doelgroep. "Het is de reden dat ik mij nu heb aangesloten bij het LGBT-platform. Ik heb ook de wens dat er minimaal één arts komt die zich hierin specialiseert. Die is er nu niet."

Faisel Tjon-A-Loi is sinds juli 2016 voorzitter van het LGBT-platform dat zich bezig houdt met gelijke rechten voor de LGBT-gemeenschap. Hij vertelt dat het ook één van de doelen is om de stemmen van transgenders meer naar voren te brengen. "De mogelijkheden in onze samenleving zijn beperkter voor deze groep. Dat begint al op school, waar velen van hen struggles ervaren en daarom afhaken. Als ze ook nog eens geen steun krijgen van hun ouders, wordt het heel moeilijk om verder te gaan."

Hoe groot de groep Surinaamse transgenders precies is, is niet duidelijk. Tjon-A-Loi beaamt dat er meer onderzoek nodig is, en ook zal komen, voor een passend beleid. Zowel Pinas als Jodhabier hopen dat er op een dag meer begrip komt. Pinas: "Ik ben erg gelovig en ik heb geleerd dat je de mens, en alles dat God gemaakt heeft, moet respecteren."

Dit artikel is verschenen in onze bijlage van 20 augustus 2016.

 

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina