Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Een verschil van hemel en aarde

Een verschil van hemel en aarde

18/02/2016 12:00

Een verschil van hemel en aarde

 

Met tien medium care, zeven high care en tien intensive care bedden biedt de nieuwe neonatale Intensive Care (IC) van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo meer en betere zorg aan vroeggeboren kinderen. Hoofd van de afdeling en kinderarts Amadu Juliana kijkt in aanloop naar de officiële opening samen met kinderarts en subhoofd van de kliniek Neirude Lissone terug op de jaren waarin deze afdeling van de grond is gekomen en welk effect dat nu al heeft.

Tekst: Annegriet Wijchers Beeld: Jason Leysner

TROTS LOOPT JULIANA de splinternieuwe vleugel van de kinderafdeling van het AZP binnen. Een steriele geur ontsnapt bij het openen van de eerste deur. "Welkom in het kloppend hart van de afdeling." Grote monitoren, die onder andere nauwkeurig hartslagen en zuurstoftoevoer registreren, staan in schril contrast met de piepkleine voetjes en vingertjes die impulsief in de couveuse ernaast bewegen. Voordat Juliana in het AZP kwam werken, heeft hij eerst waargenomen. "Ik vond het heel leuk werken hier, maar zoveel overlijdensverslaagjes moeten tekenen, dat wil ik niet."

Hij schreef een project om vroeggeborenen betere zorg te kunnen geven, is daarmee aan de wandel gegaan en met 110.000 euro van het Champions for Children Foundation van Clarence Seedorf is in 2008 een kleine IC-afdeling gestart met drie geavanceerde beademingstoestellen, couveuses en een paar monitoren. "Dat was heel succesvol en het lag ook meteen vol en we hebben er heel veel levens mee kunnen redden", vertelt Juliana. In het 'Second progress report Neonatal Respiratory Care Project' concludeert Juliana al na een jaar dat "at least 49 newborns are alive today thanks to this project."  

"Ja, het moet nog een beetje bezinken", antwoordt hij met een voorzichtige glimlach op de vraag hoe het voelt om hier rond te lopen. Dat er sprake is van een omslag als het gaat om de kwaliteit van de zorg, is onomstotelijk. "Nu is de capaciteit verdubbeld."

27 weken, 870 gram

Neonat2

MIDDENIN HET PIEPCONCERT van de nieuwe en geavanceerde apparaten, zit de dertigjarige Cheryll Chin heel rustig op een stoel naast een couveuse op de intensive care. Ze houdt een hoopje deken stevig tegen zich aan. Een nog kleinere puntmuts steekt er bovenuit.

Dochter Chelsea is 33 weken [AV1] en een paar dagen oud. Het is onvoorstelbaar dat ze al met 27 weken ter wereld is gekomen en toen bijna de helft van haar huidige gewicht had. "Op het moment dat ze werd geboren woog ze 870 gram. Vandaag weegt ze 1574 gram." Chin is al anderhalve maand iedere dag op de nieuwe afdeling om haar dochter te buidelen.

"Zolang ze in m'n buik zou zijn, zolang gaat ze hier zijn heeft de dokter gezegd." Lissone verduidelijkt later dat Chelsea naar huis mag als ze qua termijn boven de 35 weken is en qua gewicht boven de 1750 gram. "Maar wat bij haar het meest belangrijk gaat zijn, is hoeveel zuurstof ze nog vraagt."

Na Juliana's eerste bemoedigende rapportage volgden nog de nodige uitbreidingen met meer bedden, maar ook dat was nog onvoldoende en ze moesten maandelijks nog een aantal keren "nee" zeggen als er een kind aankwam. "En je kent daar de consequenties van. Een kind komt er dan slechter uit door beschadiging of redt het niet."

'Ik heb het beademingstoestel nodig waar jij nu aan zit. Als ik je er afhaal gaat het misschien goed, maar misschien ook niet'

Beide artsen gaat dat niet in de koude kleren zitten. Juliana kijkt voor zich uit. Er valt een korte stilte. "Dat je als artsen bij elkaar staat en zegt: 'Ik heb het beademingstoestel nodig waar jij nu aan zit. Als ik je er afhaal gaat het misschien goed, waarschijnlijk wel, maar misschien ook niet.' Maar dat overweeg je dan, omdat het andere kindje het nog harder nodig heeft."

Voordat Juliana in het AZP kwam, liep Lissone er in 2004 ooit als assistent stage. Na een tweejarige stage in Nederland met als specialisatie neonatale zorg, kwam ze in 2010 terug naar het AZP. "En ik had datzelfde beeld nog voor ogen: dat er geen neonatale zorg hier was. Ojee dacht ik, moet ik daar nu naartoe terwijl ik met die kleintjes wil werken; hoe ga ik dat over m'n hart verkrijgen? Ik heb eerst letterlijk drie dagen gehuild en kwam hier met dikke ogen aan."

Eenmaal in het ziekenhuis ziet ze dat er door Juliana's inspanningen geavanceerdere apparaten en meer couveuses zijn. Het was niet langer het AZP dat ze had achtergelaten, het was een andere plek. "En toen ik merkte dat we aan hetzelfde doel werken - we willen de neonatale zorg als deelspecialisme op een hoger niveau brengen - toen was ik helemaal blij."

Staatsolie Foundation

Neonat7

SAMEN MET JULIANA en de rest van het team was de drive er om kinderen in Suriname meer zorg te bieden. Opnieuw werd er een project geschreven, waarvoor ditmaal Staatsolie Foundation over de brug kwam. In 2012 zijn ze de afdeling die aankomende week officieel geopend zal worden, al heel concreet gaan bouwen op papier.

In de eerste maand waarin de gloednieuwe neonatale IC in werking is, ziet Lissone al meteen dat er minder kindjes overlijden dan daarvoor. "'We doen het heel goed, we gaan echt vooruit; we zien echt verbetering', dacht ik toen." Breed glimlachend vertelt ze dat het thuisfront klaagt omdat ze teveel in het ziekenhuis is. Het is voor haar en Juliana elke dag een beetje feestvieren om deel te zijn van deze nieuwe afdeling waar ze kinderen de beste zorg kunnen leveren.

"Ik ben blij met het team wat ik hier heb, met de verpleegsters en de schoonmaaksters totaan de directe collega's, assistenten en de directie; zonder dit team zou je dit nooit kunnen doen. Je kan het niet alleen." Juliana knikt instemmend. "Dat is een ding wat we ook altijd hebben gezegd: je kunt de beste beademingstoestellen hebben, maar uiteindelijk heb je daar niets aan als je geen goede zuster hebt die aan het bed staat."

Cheryll is zowel bekend met de nieuwe als de oude afdeling. Ze is in totaal al vijf keren zwanger geweest. Alle kinderen voor Chelsea werden rond de 25 a 26 weken geboren. Haar eerste kind, dat in 2010 werd geboren, heeft drie dagen geleefd. Haar vierde kind overleed uiteindelijk na vijf minuten ademen. "Ik zie een heel grote verandering hier. Het was heel anders en niet zo groot."

Neonat1

Er biggelt een traan over haar rechterwang wanneer we over haar andere kinderen praten. "M'n eerste kindje heb ik niet levend gehouden. Het lag in een couveuse en je mocht het even aanraken. Maar je kon niets doen, niet buidelen ofzo."

Over buidelen, ook wel bekend als kangaroeen, is Lissone erg enthousiast. Het kind wordt daarbij tegen de blote huid van de ouders gelegd. Medische bronnen stellen dat de warme huid, het horen van de hartslag en het ruiken van de geur van de vader of moeder louter positieve effecten heeft. Een kind ervaart minder stress, krijgt de juiste antistoffen, zal makkelijker en langer borstvoeding willen en ook voor de binding tussen ouder en kind is het goed.

"Als men mij vraagt hoe ik buidelen vond bij Chelsea de eerste keer, dan weet ik niet hoe ik het moet beschrijven. Alle verdriet is weggegaan op dat moment." Chin herinnert zich nog goed dat de artsen van de monitor aflazen dat ze meteen beter ademde in contact met haar moeders huid. "Ik schrok ervan hoe ze zo goed ademde. Dan zie je dat het echt effect heeft."

Hoewel Chelsea bij haar geboorte van de artsen 50 procent kans kreeg, houdt haar moeder zich vast aan aan alle positieve ontwikkelingen. "Ik dank elke dag dat de zusters zo lief voor haar zijn, dat er middelen voor haar zijn, dat ik haar mag vasthouden. Ik focus me echt op alles wat goed gaat."

'Kom maar'

Neonat5

HET VERSCHIL TUSSEN de nieuwe en de oude afdeling is letterlijk en figuurlijk een verschil van hemel en aarde. "Het feit dat we eigenlijk altijd kunnen zeggen: 'kom maar', als je een kind hebt die het nodig heeft. Je wilt niet weten hoe vervelend het is als je constant in de situatie moet werken dat je eigenlijk geen plek hebt, continu moet schuiven.

Dat is verleden tijd", vertelt Juliana. Tot acht jaar geleden werd er pas bij 32 weken in de buik iets met een kind gedaan. In deze nieuwe, huidige situatie, kan het team kinderen vanaf 27 weken en 700 gram een eerlijke kans bieden.

Toch wil Juliana ondanks deze mooie cijfers aanstippen dat het niet zo is dat zij nu alle kinderen in Suriname kunnen helpen. Er zijn ook kinderen die het, ondanks alle medische zorg, niet redden. Bij neonatalen zijn namelijk niet alleen de longen onrijp, maar ook de darmen, de huid, de hersenen, het vaat- en het afweersysteem.

Hersenbloedingen treden daarom veel vaker op bij deze groep en ook infecties zijn een groot risico. "Soms verlies je daarom alsnog een kind dat je al heel lang bij je had en ook al heel veel tijd aan hebt besteed", legt Juliana uit.

'Ik ben elke dag hier en ik praat tot haar. Ik zeg haar dat ze flink moet zijn en zelf moet ademen'

"En aan de ouders van die kinderen denken wij ook als we straks met deze kindjes 19 februari de afdeling officieel gaan openen, dan zullen we die ouders ook in gedachten hebben. Want, hoe gek het ook klinkt, het zijn juist die ouders en kinderen die - naast alle positieve verhalen - inspiratie geven en de drive van... het moet nog beter."

Cheryll is, afgezien van alle nieuwe apparatuur en de grotere ruimte, het meest verheugd over de nieuwe bezoektijden. "Je kan nu van tien uur 's ochtends tot twee uur 's middags en van vier uur in de middag tot acht uur in de avond komen. Ik mis geen enkel bezoek. Ook m'n man kan na het werk nog komen." Chin heeft nog tot 13 maart zwangerschapsverlof . "Daarom ben ik ook elke dag hier en praat ik tot haar. Ik zeg haar dat ze flink moet zijn en zelf moet ademen." 

Dit artikel is verschenen in de bijlage van 12 februari

Neonat6

De opening van de neonatale intensive care vindt vrijdag 19 februari om 9 uur 's morgens plaats en is open voor publiek. Diezelfde middag begint het driedaags symposium voor personen uit het medische veld over de organisatie, inhoudelijke zorg en preventie van vroeg geborenen.

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina