Registreren | Inloggen       Colofon
  • Home
  • Hoe gaan we beter met ons geld om?

Hoe gaan we beter met ons geld om?

07/01/2016 15:00

Hoe gaan we beter met ons geld om?

 

INTERVIEW - Het is januari. De maand van eindejaarsvieringen, etentjes, nog meer etentjes en een propvolle binnenstad, waar mensen over de hele wereld Owruyari met ons vieren, ligt achter ons. Voor al deze joligheden moesten we een flinke grabbel in onze geldzak doen. Een geldzak die na de devaluatie, verhoogde nutsvoorzieningen en gestegen brandstofprijs steeds sneller leeg lijkt te raken. Hoe komen we de rest van de maand door en hoe gaan we ons het komende jaar opwassen tegen de onzekere financiële situatie in het land? Leanda Zeldenrust, CEO van Leduc Consultancy en Trainingen, heeft daar wel een idee over. Nog deze maand gaan haar workshops budgetteren van start.

Tekst: Marion Poll Beeld: Marion Poll en Irvin Ngariman

ZELDENRUST WERKTE AL aan haar financiële training voordat er sprake was van de devaluatie. Ze is van huis uit economiedocent en een echte technocraat. Aan de hand van feiten en cijfers heeft ze de workshop budgetteren opgesteld, waarin ze mensen zal adviseren hoe ze hun financiële plaatje op orde kunnen krijgen en daarna goed kunnen managen. Volgens Zeldenrust kampen veel Surinamers met hetzelfde probleem: wanneer we salaris ontvangen, glijdt het geld ons vaak door de vingers. Dit bestedingspatroon zorgt ervoor dat sommigen na twee weken al platzak zijn en de rest van de maand op de blaren moeten zitten.

Ook zijn mensen erg gevoelig voor het aannemen van bonnen - het kopen van consumptiegoederen op afbetaling - maar denken ze volgens Zeldenrust niet na over de gevolgen. "Geld lenen kost geld. We nemen zo gemakkelijk grote bedragen aan voor het kopen van schoolspullen in het begin van het jaar, maar moeten onze kinderen echt direct vier schooluniformen hebben? Wie slim budgetteert, koopt alleen de spullen die echt noodzakelijk zijn en wacht tot de maand erop om extra aankopen te doen." Toch blijven mensen vaak, zeker in de kerstperiode, extra bonnen aannemen. "Mensen met dit bestedingspatroon gaan het erg moeilijk krijgen de komende periode. Indien de mogelijkheid niet bestaat om meer uren te werken of reserves aan te breken, is de enige optie op dat moment om te besparen op de uitgaven, maar men moet dit wel willen."

De 3 N's

Skeer2

DE EERSTE STAP van geld besparen is inzicht krijgen in de daadwerkelijke kostenposten. Het advies van Zeldenrust luidt daarom om een kasboek bij te houden met daarin een overzicht van alle kosten die per maand worden gemaakt. Dit zijn bijvoorbeeld de uitgaven aan huur of hypotheek, boodschappen, water, elektra, internet, transport en de mobiele telefoon. Een tweede stap is om deze uitgaven te vergelijken met anderen om zo een inzicht te verkrijgen in wat gangbaar is voor een specifiek huishouden. Wanneer vrienden met dezelfde gezinssamenstelling de helft minder uitgeven aan boodschappen, wordt het tijd om kritisch te kijken naar deze kostenpost.

'Is het product nuttig, is het noodzakelijk en moet het nu'

"Dus inzicht krijgen, een vergelijking maken, interventies opsporen en deze interventies aanpakken", zegt de trainer. We moeten ons volgens haar altijd drie basisvragen stellen voor het overgaan tot een bepaalde aankoop. Is het product nuttig, is het noodzakelijk en moet het nu? "Mensen rijden soms maar rond in hun auto zonder daadwerkelijk ergens heen te gaan. Niet nuttig. Voor het werk onderweg zijn is wel noodzakelijk. Een auto kost dagelijks geld dus wanneer we hem gebruiken, moet het ook geld opbrengen."

Een handige bewustzijnstruc bij een aankoop is verder om het bedrag te vergelijken met het aantal uren dat ervoor gewerkt moet worden. Tijdens de kerstdagen is het, zoals we waarschijnlijk allemaal gemerkt hebben, moeilijker de hand op de knip te houden. Volgens Zeldenrust kan een kerst met minder daarentegen ook een geweldige kerst zijn. "Minder uitgebreid eten, de aankoop van nieuwe versieringen of aankleding voor het huis een jaar uitstellen. Ook hoeven we niet naar alle feestjes te gaan. Maak een selectie. Stel prioriteiten", benadrukt ze. De vakantieperiode is wat haar betreft juist een goede gelegenheid om het huis grondig op te ruimen en oude kleding, meubelen en alles wat ligt te versloffen te koop aan te bieden.

Eet alles

Levensmiddelen zijn de afgelopen tijd een stuk duurder geworden. Zeldenrust merkt vooral bij de middenstandsgezinnen dat er vaak ongebruikt voedsel in de koelkast blijft liggen. Wat haar betreft is dit helemaal niet nodig als men zich bewust is van de inkopen van beperkt houdbare goederen. De trainer geeft tijdens haar workshop veertien tips om efficiënter boodschappen te doen. "Onder andere het maken van een boodschappenlijst en deze strikt volgen. Eén a twee keer in de week gepland boodschappen doen, zorgt voor minder uitgaven. Als we iedere dag naar de supermarkt gaan, zijn we al snel geneigd extra lekkers mee te nemen", zegt ze.

'Gebruik de restjes van de vorige dag voor soep of moksi aleisi'

Ook is het volgens Zeldenrust van belang om te weten wat iets kost. Een prijsvergelijking maken tussen verschillende winkels en merken van hetzelfde product kan al gauw een paar dollars besparen. Verder geeft de trainer het advies om zoveel mogelijk de groente van het seizoen te eten, omdat deze voordeliger zijn in prijs. Groenten kopen op de markt is ook voordeliger dan in de supermarkt. Voor wie maximaal wil besparen, is zelf groenten planten nog een optie. Dat kost volgens Zeldenrust weinig moeite, maar is een grote ontlasting voor de portemonnee. "Surinamers hebben de neiging om teveel vlees te consumeren en weinig groenten te eten. Kijk eens kritisch naar de hoeveelheden vlees die binnen het gezin worden gegeten en probeer deze hoeveelheid te halveren en te vervangen met groente."

Voor beperkt houdbare producten luidt het advies om deze in te vriezen als er veel boodschappen in één keer worden gehaald. Tot slot kunnen we creatiever omgaan met ons voedsel. "Gooi niets weg. Gebruik de restjes van de vorige dag voor soep of voor een moksi aleisi." Zeldenrust is sowieso een voorstander van zelf eten bereiden. "Bestel geen eten meer! Er zijn genoeg maaltijden die in een korte tijd te bereiden zijn en bovendien makkelijk in porties te verdelen zijn voor in de vriezer. Goedkoper en gezonder."

Eerst denken, dan doen

Skeer3

NAAST HET BESPAREN op levensmiddelen, zijn er met een enkele zoekopdracht op internet veel tips te vinden om de kosten te drukken van de water- en elektrarekening. Energie Bedrijven Suriname (EBS) geeft enkele bespaartips op haar website voor elektra, zoals het hoger zetten van de temperatuur op onze airco's van 18 naar 23 graden. Ventilatoren gebruiken verder minder stroom dan aircoapparaten. Bij de aanschaf van nieuwe apparaten is het interessant om te kijken naar het verbruik ervan. De nieuwe inverterairco's zijn duurder in aanschaf, maar verbruiken de helft minder stroom dan een normale airco.

Hetzelfde geldt voor spaarlampen in plaats van ledlampen. De website van EBS attendeert ons ook op het verwijderen van adapters uit het stopcontact wanneer apparaten niet worden opgeladen. Zeldenrust vult aan dat lichten in huis zoveel mogelijk uit moeten staan en het de moeite waard is om maar één lamp in de avond aan te zetten, in plaats van alle ruimtes te verlichten. Wat betreft het besparen op water, vind je op internet een stortvloed aan tips. Het niet onnodig laten lopen van de kraan bij het wassen van de vaat of het tandenpoetsen. Regenwater opvangen voor de werkzaamheden in de tuin, de schoonmaak in huis of het wassen van de auto. Tot slot is het de moeite waard om een maximale tijd aan te houden voor het baden.

Een appeltje voor de dorst

'Geld op de bank geeft de mens minder snel uit dan cash in de portemonnee'

ZODRA HET PUNT is bereikt dat we inzicht hebben in onze kosten en baten en het presteren om maandelijks geld opzij te zetten, zijn we volgens Zeldenrust op de goede weg. Sparen heeft twee motieven: een transactiemotief, waarbij we sparen voor lopende uitgaven en een voorzorgsmotief waarbij we geld opzij leggen voor onvoorziene zaken. Volgens de trainer is het noodzakelijk om altijd een appeltje voor de dorst te hebben, zodat er een financieel vangnet is in mindere tijden. Sparen kan wat haar betreft al vanaf een minimaal bedrag per maand. Een maandelijkse storting van tien dollar op de spaarrekening, zorgt toch voor een bepaalde rente na verloop van tijd. "Geld op de bank geeft een mens minder snel uit dan cash in de portemonnee."

Skeer4

Zeldenrust zegt dat het sparen aantrekkelijker wordt, wanneer er een duidelijk doel is voor het geld. Bijvoorbeeld het kopen van een huis, een nieuwe auto of een mooie vakantie. "Een duidelijk doel stellen zorgt voor een grotere kans op het realiseren ervan." Zeldenrust hoopt dat Surinamers zich in deze tijden bewuster worden van hun uitgavenpatroon. "We hebben onszelf langzaam een levensstijl aangeleerd van luxe. Iedere maand nieuwe kleding, nieuwe nagels. Het kan allemaal minder. We moeten ons weer bewust worden van de zaken die echt prioriteit hebben en slim met ons budget omgaan. Pen en papier pakken en alle kosten opschrijven, dan zullen we meer inzicht krijgen. Learning by doing." 

Dit artikel is verschenen in onze weekendbijlage van 2 januari

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina