Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • 'Ongelijkheid is het onderliggende probleem'

'Ongelijkheid is het onderliggende probleem'

04/07/2021 14:03 - Ivan Cairo

Marten Schalkwijk (staand) tijdens een sessie met overheidsvoorlichters over het Herstelplan 2020-2022.

Marten Schalkwijk (staand) tijdens een sessie met overheidsvoorlichters over het Herstelplan 2020-2022. Foto: CDS  

PARAMARIBO - Doortastend beleid en een voorhoederol voor het bedrijfsleven. Zo alleen kan Suriname zijn enorme schuldenlast, de economische en gezondheidscrisis en toenemende ongelijkheid doorbreken. Deze reactie geeft Luis Felipe López Calva, regionaal directeur voor Latijns-Amerika en het Caribisch Gebied van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP), op een vraag van de Ware Tijd.

Suriname zit net als de rest van de regio in een val van hoge ongelijkheid en lage economische groei. Concentratie van macht, geweld en inefficiënt beleid voor sociale bescherming houden deze vicieuze cirkel in stand en beperken de menselijke ontwikkeling. Belangrijke conclusies in het regionaal ontwikkelingsrapport 2021 'Trapped: High Inequality and Low Growth in Latin America and the Caribbean'. Het document analyseert de val waarin de regio zich bevindt, waardoor vooruitgang in de richting van het bereiken van Agenda 2030 en de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling wordt belemmerd.

Uit presentaties blijkt dat de Covid-19-pandemie de kloof tussen extreme rijkdom en extreme armoede en kwetsbaarheid die de regio kenmerkt, duidelijker heeft gemaakt en nog verder verdiept. Ondanks de vooruitgang van de afgelopen decennia zijn landen in Latijns-Amerika en het Caribisch Gebied ongelijker dan landen in andere regio's met vergelijkbare ontwikkelingsniveaus. Ook zijn hun sociale indicatoren nog steeds lager dan verwacht voor hun gemiddelde inkomensniveau. Het rapport belicht kritische factoren die ten grondslag liggen aan de hoge ongelijkheid en lage groei: concentratie van macht, geweld in al zijn vormen politiek, crimineel en sociaal en een slecht functionerend sociaal beschermingsbeleid.

Volgens Marten Schalkwijk, coördinator van het Herstelplan 2020-2022 dat recent in DNA is aangenomen, biedt het plan een aantal zekerheden voor versterking van Surinames sociaalzekerheidsstelsel alsook herverdeling van het nationaal inkomen. In het Herstelplan is aangegeven dat belastingen slechts 12 procent aan het bruto binnenlands product bijdragen. In omliggende landen is dat ongeveer 25 procent. Dit geeft volgens Schalkwijk aan dat er te weinig belasting wordt geïnd in Suriname. Dit komt voor een belangrijk deel door een zwakke inning, corruptie en te veel vrijstellingen voor onder meer invoerrechten. "Dat betekent dat de overheidsbegroting een structureel probleem heeft; er zijn te weinig reguliere inkomsten om de uitgaven te dekken", zegt hij.

De vorige regering dekte dit gat door steeds leningen te nemen in plaats van het versterken van de belastingdienst en de douane. "Als men dat had gedaan was er geen enkele lening nodig geweest." Om de belastinginkomsten te vergroten zal er een computerscanner op de haven worden geplaatst om belastingontduiking bij importen tegen te gaan. De douane zal worden doorgelicht om zo corruptie in te dammen en de belasting op de toegevoegde waarde, btw, zal worden doorgevoerd. Maar er zullen ook andere belastingwetten worden aangepast of geïntroduceerd. Vooral bij de import van alcoholische dranken, sigaretten en luxe producten is het bar en boos.

Schalkwijk constateert dat ook aan de exportzijde de staat inkomsten derft door belastingontduiking. Als voorbeeld noemt hij de ontdekking van honderd containers met houtblokken op de haven die illegaal uitgevoerd zouden worden, het verdwijnen van dossiers en het crashen van computers bij de belastingdienst en de douane. "Dus die corruptie moet aangepakt worden en je moet die belastingdienst versterken." Dit zal resulteren in een betere belastinginning en herverdeling van het nationaal inkomen, omdat de overheid meer geld zal hebben om uit tegen aan onder andere subsidie en sociale uitkeringen.

In het rapport worden landen opgeroepen om de problemen aan te pakken door onder meer de versterking van lokale rechtsstelsels en de uitbreiding van de geestelijke gezondheidszorg voor slachtoffers van geweld. Maar ook de kwetsbaarheid van socialezekerheidsstelsels in de regio moet worden weggewerkt. De zwakte van deze stelsels blijkt uit hun beperkte reactievermogen in de coronapandemie. Het koppelen van risicoverzekeringssystemen aan formele werkgelegenheid heeft regeringen ertoe aangezet om parallelle systemen van mindere kwaliteit te creëren om uitgesloten burgers, die de meerderheid vormen in de regio, te dekken. "Het rapport roept Latijns-Amerikanen op om het verband tussen al deze factoren te begrijpen en wijst op een beginpunt dat kan dienen om af te komen van lage groei en hoge ongelijkheid. De uitvoering van universele sociale beschermingsstelsels die herverdelend, fiscaal houdbaar en gunstiger zijn voor groei", legt Calva uit.

Hij gaf verder aan dat de coronapandemie de structurele problemen in de regio heeft verergerd. Calva constateert ook een toenemende polarisatie tussen groepen die moeten bijdragen aan economische groei, verhoging van de productiviteit onder wie politici, beleidsmakers en ondernemers. "Er zijn verschillende dimensies. We zien ongelijkheid in inkomen, een concentratie van rijkdom en er is ook een enorme impact door ongelijkheid op onderwijsgebied. Ongelijkheid is het onderliggend probleem", zegt de UNDP-functionaris. Calva bracht ook naar voren dat de regio de meest gewelddadige ter wereld is en waarschuwde dat hoewel ongelijkheid meer geweld veroorzaakt, geweld ook de ongelijkheid vergroot omdat het onevenredig de meest kwetsbare bevolkingsgroepen treft, wat bijdraagt aan het voortduren van hun staat van ontbering. Geweld beperkt ook de groei door de impact op het menselijk kapitaal en de productiviteit, de verstoring van publieke en private investeringen, hogere veiligheidsuitgaven en onzekerheid over eigendomsrechten.

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina