Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • COLUMN: Pak het kiesstelsel aan

COLUMN: Pak het kiesstelsel aan

04/06/2020 14:00 - Pokay Tongo

COLUMN: Pak het kiesstelsel aan

Stuart Rahan  

Nu de verkiezingen zijn geweest en verdeling van zetels heel onwerkelijk oogt, gaan er steeds meer stemmen op het Surinaams kiesstelsel aan te passen. Volgens vele kiezers staat het aantal uitgebrachte stemmen op een partij niet in verhouding tot het aantal toegewezen zetels. Heel verwarrend. NPS bijvoorbeeld behaalde 32.000 stemmen maar eindigt met drie zetels. ABOP (25.500 stemmen) daarentegen kreeg acht zetels. Meer zetels voor minder stemmen. Oneerlijkheid is niet het juiste woord. Het kiesstelsel is achterhaald.

Ter vergelijking: VHP 108.000/20 zetels, NDP 65.500/16 zetels, NPS 32.000/3 zetels, Abop 25.500/8 zetels, PL 17.000/2 zetels, HVB 7.500/0 zetels, BEP 7.000/2 zetels, A-20 5.000/0 zetels, DOE 2.500/0 zetels, PRO 1.500/0 zetels. In Coronie had PRO met dit aantal stemmen beide zetels gehaald. Een voorbeeld uit 2010 geeft duidelijk aan dat verhoudingen anders zouden zijn als we het landelijk evenredigheidsstelsel hadden. DOE kreeg 12.095 stemmen maar kwam slechts met één zetel binnen. Bij elke verkiezing zie je dat er weer één of meer partijen de DNA-boot net missen.

Hoe dat zo gekomen is heeft zijn geschiedenis toen in 1987 het nieuwe districtenkiesstelsel voor het eerst werd geïntroduceerd. De gedachte achter het huidige districtenstelsel was om district en binnenland vertegenwoordigd te laten zijn door de eigen bewoners. Voor Surinaamse politieke begrippen heel plausibel. Daarvoor bepaalde Paramaribo voor district en binnenland omdat overwegend politici uit de stad verkiesbaar werden gesteld. Is te vergelijken met de koloniale tijd toen Nederland voor Suriname bepaalde.

In de pre-militaire periode was de traditie dat politici uit de grote stad met hele karavanen dagenlang trokken door het binnenland en de districten. Soms, heel soms kwamen er in die gebieden mannen naar boven drijven die niet alleen politieke ideeën en/of ambities hadden maar ook nog een aanhang. Jarien Gadden (VHP/Ik zit op de loer/Mi futu ben syatu) uit het binnenland en Hugo Vriesde (NPS) uit Coronie zijn twee voorbeelden.

Het idee achter de 51 DNA-zetels komt voort uit de inmiddels achterhaalde gedachte van één DNA-lid voor tienduizend inwoners. Nu is de bevolking de 510.000 al lang gepasseerd en telt Paramaribo nu zelfs meer dan 250.000 inwoners, meer dan het dubbele van 1987 toen de democratie na zeven jaar militair bewind was hersteld.

Er zal een nieuw stelsel bedacht moeten worden om het hele land erbij te betrekken. Het landelijk evenredigheidsstelsel herinvoeren lijkt mij niet verkeerd maar dan in combinatie met de districts- en ressortraden. Je moet iedereen erbij willen betrekken waardoor iedere politicus ook de kans krijgt door te groeien naar landelijke verkiesbaarheid.

Het binnenland en de districten zijn zich terdege bewust van hun bijdrage. Zij kunnen eisen stellen aan verschillende partijleidingen. Zij kunnen afdwingen dat zij landelijk worden vertegenwoordigd door hun eigen bewoners. Het gaat om de herkenbaarheid. Wat de districts- en ressortraden betreft, is het onmiskenbaar dat plaatselijke bewoners zich verkiesbaar stellen. De gedachte toen was om het politieke systeem verder te decentraliseren. Helaas, die decentralisatie met alle financiële, sociale en economische onafhankelijkheid zijn bij een dode letter gebleven. Voor bijvoorbeeld belastinginning of het ophalen van een goot is er nu eerst toestemming vanuit Paramaribo nodig. Het werkt niet.

En om partijen achter de vodden te zitten stel ik voor deze DR- en RR-verkiezingen ook één keer in de vijf jaar te houden maar dan halverwege de DNA-zittingstermijn. Het gaat wat kosten maar democratie is niet gratis. Je moet er wat voor over hebben. Deze tussentijdse verkiezingen zijn dan ook een graadmeter voor de landelijke politiek om serieus hun beleid te evalueren. Er komt dan een eind aan het volk vijf jaar lang maar aan het lijntje te houden om aan het einde daarvan hen te paaien met showprojecten of voedselpakketten.

Het district en binnenland zijn zich bewust van hun betrokkenheid/bijdrage bij/aan de politiek. Paramaribo, stap af van het willen dicteren. Tijden veranderen, zo ook het politieke systeem. District en binnenland zijn politiek volwassen en weten als geen ander waar bij hun de schoen wringt. Verander het kiesstelsel. Trouwens, de voorzitter van de NDP mag zijn verlies nu wel toegeven en de VHP feliciteren.

taknangami@live.nl

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina