Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • AANGEBODEN: Wat is suïcide?

AANGEBODEN: Wat is suïcide?

24/11/2019 21:53

De redactie van DWT Publishing NV stelt lezers in de gelegenheid stukken in te zenden ter publicatie. In principe worden alle ingezonden artikelen opgenomen, tenzij de inhoud schadelijk, kwetsend of beledigend is voor derden. Stukken die geplaatst worden komen niet noodzakelijkerwijs overeen met de mening van DWT Publishing NV. De redactie behoudt zich het recht voor om stukken niet te plaatsen, of in te korten of te redigeren zonder dat die uit hun context worden gehaald.

De redactie van DWT Publishing NV stelt lezers in de gelegenheid stukken in te zenden ter publicatie. In principe worden alle ingezonden artikelen opgenomen, tenzij de inhoud schadelijk, kwetsend of beledigend is voor derden. Stukken die geplaatst worden komen niet noodzakelijkerwijs overeen met de mening van DWT Publishing NV. De redactie behoudt zich het recht voor om stukken niet te plaatsen, of in te korten of te redigeren zonder dat die uit hun context worden gehaald.  

De Surinaamse Vereniging van Psychologen en Orthopedagogen (SVPO) beoogt met dit artikel om informatie en bewustwording over suïcide te verschaffen aan de samenleving. Wat is suïcidaliteit? Hoe ontstaan suïcidale gedachten bij mensen? Met welke factoren hangt het samen en wat te doen als iemand in jouw omgeving zelfmoordgedachten uit? Dit is het eerste artikel uit een serie van drie.

Helaas zijn we de afgelopen drie weken geconfronteerd met twee gevallen van suïcide, zelfmoord, zelfdoding. En vier gevallen van jongeren en kinderen die een zelfmoordpoging hebben gedaan. Veel mensen zijn hiervan geschrokken, erdoor geraakt, verschillende reacties zijn opgeroepen, maar vooral ook vragen. Wat is er met de jeugd gebeurd? Was het aan hem/haar te merken? Heeft hij/zij uitingen gedaan in de richting van ouders, familie, vrienden of op school?

Wat is suïcide? Hoe ontstaan de gedachten van zelfmoord?

Uit het boek 'Hoop doet leven, de 113 online Suïcide Survival Guide' van Jan Mokkenstorm het volgende: "Denken aan zelfmoord begint met diepe psychologische pijn door grote problemen die je zo wanhopig maken, dat je je gevangen en klem voelt zitten en bijna geen uitweg meer ziet. Het kan bijvoorbeeld gaan om gevoelens van angst, woede, verdriet, somberte, leegheid, rancune of 'opgefoktheid', machteloosheid."

"Het gaat dus om intense negatieve gevoelens. Wanneer je deze pijn als ondraaglijk ervaart en bang bent dat problemen onoplosbaar zijn, ontstaat wanhoop. Je hebt dan het gevoel dat je niet kunt ontkomen aan deze ellendige gevoelens. En dat je niet meer kunt geloven dat het waarschijnlijk goed komt. Je hebt het gevoel dat er geen perspectief is. Geen toekomst waarin het goed met je gaat."

"In je wanhoop kun je denken dat je zo niet meer verder kan of wil leven. Je verlangt ontzettend naar rust en verlossing uit de moeilijkheden. Maar je weet niet hoe je dat voor elkaar kan krijgen. Dan kan het idee ontstaan dat je een einde kan maken aan de pijn door zelfmoord te plegen. De gedachte aan zelfmoord ontstaat dus in reactie op een beklemmende situatie waarin je lijdt aan pijn die je als ondraaglijk ervaart, en waarin je worstelt met problemen die onoplosbaar lijken."

In bovengenoemde passage wordt heel goed verwoord hoe zelfmoordgedachten bij mensen kunnen ontstaan. Toch is het niet zo dat iedereen gedachten aan zelfmoord kan krijgen. Het blijkt uit onderzoek dat er een soort gevoeligheid nodig is om aan zelfmoord te kunnen denken. Deze gevoeligheid heeft waarschijnlijk betrekking op aanleg in de hersenen en ook wel gedeeltelijk karaktereigenschappen. Maar als je last hebt van zelfmoordgedachten ben je niet abnormaal, gek of bezeten. Uiteindelijke zelfmoord komt voort uit een proces dat begint met gedachten, waarop een concreet plan kan volgen en één of meerdere zelfmoordpogingen kunnen worden gedaan.

Zelfmoordgedachten die mensen kunnen hebben, zijn:

- ik wil niet meer

- ik wil de pijn niet meer

- niemand zal me missen als ik er niet meer ben

- ik zal me nooit meer beter voelen

- mensen zijn beter af zonder mij

- ik verdien het niet om te leven

De meeste mensen die aan zelfmoord denken, willen tegelijkertijd niet dood. Vaker willen ze zo niet verder leven, ze zijn geruime tijd bezig zichzelf te redden en verschillende manieren te bedenken om uit de ellende te komen. Eén van de manieren is zelfmoord. In de paniek kan de gedachte aan zelfmoord aantrekkelijker lijken dan andere oplossingen. Echter, het is een eeuwige oplossing voor problemen die doorgaans tijdelijk en op een andere manier oplosbaar zijn.

Welke pijnlijke problemen kunnen mensen zo wanhopig maken?

- Problemen in de relatie met naasten: de partner, familie, kinderen, collega's of klasgenoten. Dit kan gaan om ruzies, verwijten of groeiende verwijdering in de relatie. Maar het kan ook gaan om pesten en uitstoting.

- Ingrijpende negatieve levensgebeurtenissen. Denk bijvoorbeeld aan het overlijden van een kind of ouder, een partner, een vriend of een familielid. Maar ook een scheiding, een verhuizing of het verlies van een baan.

- Littekens, herinneringen of flashbacks door bedreigende en traumatische gebeurtenissen in je leven. Die kunnen uit het verleden zijn, maar ook recentelijke of aanhoudende gebeurtenissen. Denk aan seksueel misbruik en huiselijk geweld. Voorbeelden te over van gevallen die vrijwel dagelijks in de dagbladen verschijnen. Een ander voorbeeld van deze categorie betreft jongeren die online en offline 'gestalkt' worden.

- Chronische overbelasting en overspannenheid door taken en verantwoordelijkheden die je niet meer aankunt. Zoals het niet weg kunnen werken van schulden, dreigend faillissement, verantwoordelijkheden die je niet kunt volhouden of zorgen die je niet meer kunt dragen. Bij jongeren is enorme prestatiedruk een voorbeeld van deze categorie.

- Chronische lichamelijke of geestelijke ziekte, die gepaard gaat met pijn, beperkingen of sociaal isolement.

- Psychische aandoeningen, zoals depressie, angststoornissen, verslaving, psychose, borderline. Het is bekend dat volwassenen, maar ook jongeren die depressief zijn last kunnen hebben van zelfmoordgedachten.

Wat kunnen we doen als iemand zelfmoordgedachten uit?

Het is begrijpelijk dat we schrikken als iemand uit onze omgeving thuis, op school of op het werk zelfmoordgedachten uit of ons vertelt hier last van te hebben. Het belangrijkste is om die persoon serieus te nemen en niet ervan uit te gaan dat iemand "slechts aandacht zoekt" en zich aanstelt. Zoals al eerder is aangegeven is iemand vaker al geruime tijd aan het worstelen met zelfmoordgedachten.

- Probeer er met de ander over te praten zodat die zich begrepen en gehoord voelt.

- Wees in het gesprek niet veroordelend en verklarend: zo van "het valt wel mee" of "het komt wel goed" of "wees tevreden met wat je nu in je leven hebt" of "de duivel is met je bezig"

- Praten over zelfmoord brengt iemand niet op een idee en zorgt ook niet voor een zelfmoordpoging. Jongeren kunnen hierop wel een uitzondering vormen: als ze veel over zelfmoord en zelfmoordgedachten praten, kunnen ze elkaar in hun gedachten en gedrag beïnvloeden. Neem daarom in dit geval contact op met ouders/verzorgers.

- Ouders, verzorgers en leerkrachten: praat met uw kinderen/jongeren over hoe ze zich voelen thuis en op school of als u opvallend gedrag bij ze ziet en neem ze daarin serieus. Het zou kunnen dat ze gepest worden of malen over zaken waar ze niet uitkomen.

- Beloof niet om de gedachten en gevoelens van de ander voor jezelf te houden. Geheimen helpen de ander en jou ook niet. Delen maakt de situatie voor jou dragelijker.

- Ga er niet vanuit dat de ander zelf hulp gaat zoeken of beter wordt zonder ondersteuning. Stel voor om dat samen te doen. Dus stimuleer de andere om de huis- of bedrijfsarts te contacten of om hulp te zoeken bij de maatschappelijk werker, psycholoog, psychiater en (religieuze) counselors.

- Neem contact op met andere naasten: ouders, partner, familielid, collega.

Zoals psychiater Rick Haarloo in zijn artikel van 12 september 2017 heeft aangegeven: "Niemand hoeft alle antwoorden te hebben. Sommige mensen willen niet bemoeien, al zijn ze bezorgd over iemand. Er zijn vele redenen voor, maar meestal denkt men niet de juiste antwoorden te hebben. Veel personen die door zo een moeilijke periode van denken aan zelfmoord gingen konden door de getoonde inleving en begrip van een ander zaken veranderen in de juiste richting."

"Het aarzelen om te helpen/erover te praten door te denken dat men de situatie erger maakt, is begrijpelijk en om het onderwerp suïcide aan te halen is lastig. Maar het is een mythe dat praten over zelfdoding de persoon juist ertoe aanzet. Door zorgzaam te zijn en een luisterend oor te hebben en niet te veroordelen kan men juist de stress en wanhoop verminderen."

Tot slot: suïcide is een ernstig sociaal-maatschappelijk en mentaal probleem. Laat ons als burgers met verantwoordelijkheidsgevoel het onderwerp over zelfmoord niet vermijden, maar erover praten. Elke suïcide is er één teveel.

Ten aanzien van vooral onze jongeren is het van belang er niet van uit te gaan dat ze al groot zijn en zelf hun problemen kunnen oplossen. Integendeel, ze zijn emotioneel nog aan het groeien. Praat met en luister naar uw kind en uw jongere.Zelfmoord of zelfdoding kan voorkomen worden als we durven praten over mentale zaken en pijnlijke problemen en zo iemand helpen de weg naar hoop en hulp te vinden.

Dit artikel is geïnspireerd op het gedachtengoed en boek van wijlen Jan Mokkenstorm met gebruikmaking van de folder van 113 Zelfmoordpreventie en samengesteld door Mavis Hoost, psycholoog en bestuurslid van de SVPO. U kunt reageren via svposecretariaat@gmail.com

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina