Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • COLUMN: De dood en het netwerk

COLUMN: De dood en het netwerk

12/07/2019 14:00 - PS

Philomena Bijlhout

Philomena Bijlhout  

Het viel mij op dat de kassière in een grote broodwinkel bitcherig en nors keek. Niet fijn voor de klant. Ik vroeg waarom zo onvriendelijk. Haar antwoord overviel mij. “Ik moet steeds denken aan de vier kinderen die zijn omgekomen in de brand. Ik woon er dichtbij.” Een rij met klanten stond te wachten. Het oprechte en doodeerlijke antwoord maakte mij monddood. Stilletjes hoopte ik dat ze naar huis zou gaan om keihard uit te huilen want de uitvaart kwam er ook nog aan.

Normaal zijn begrafenissen in ons land echte happenings. De overledene wordt plezierig uitgezwaaid alsof het om de eerste vlucht gaat met de nieuwe Boeing 777-200 ER. Of wordt het toch de Airbus A330-200? Feit is dat vooral creoolse uitvaarten bijzonder zijn. De rijkdom van de overledene wordt getoetst aan de locatie waar het laatste afscheid wordt gehouden.

Is dit een aircoruimte met zachte chique stoelen of een locatie, ook met airco, waar de leven(dig)e aanwezigen alvast een blik kunnen werpen op de oven die in dezelfde ruimte is en waar ze ook ooit eens in verdwijnen. De rauwheid van onze rouwbelevingen op dit Amazonecontinent, dicht bij de natuur, staat in schril contrast met het geringe besef hoe waardevol en kwetsbaar zij is. Dus geen kwikvervuiling van het milieu en leegroof van het regenwoud.

In Nederland heeft men dit jaar een echte groene duurzame proefuitvaart gedaan. Een milieuvriendelijke kist van spaanplaat zonder het kankerverwekkende formaldehyde erin. Eenvoudig in elkaar getimmerd alsof het een grote krat betreft van twee bij één meter. De houtexperts moeten adviseren of de houten spaanplaten kisten die men nu gebruikt, milieuvriendelijk zijn.

Voor ons is dit geen optie. Wij hebben nauwelijks controle op en inzage in de massale houtkap en alles wordt in het buitenland verwerkt. Hoe dan ook: bij een duurzame uitvaart zijn er geen dure volgauto's. Iedereen gaat op de fiets er achteraan. In Suriname betekent het dat je jezelf vervoert naar het graf omdat je onderweg wordt doodgereden. De verkeersbarometer in ons land staat per 9 juli op 39 verkeersdoden in 28 weken. Anderhalve dode per week.

De meest persoonlijke uitvaart die ik meemaakte, was van mijn neef in Amsterdam. Hij werd in een prachtige bus vervoerd. Binnen, schuin achter de chauffeur, is een laagplateau waar de kist op ligt. Iedereen rijdt gezellig mee, zit er omheen of in rijen achter elkaar zoals in een echte bus. In ons land is het vervoer van de familie naar het uitvaartcentrum de graadmeter voor de grandeur van de uitvaart.

"San, in een limo zijn ze gekomen. Suma pai?" Want luku sma tori, tak sma sani, daar gaat het om bij een goede uitvaart. Kers op de taart zijn de drageman die de overledene naar de oven of het graf brengen. En wie betaalt, die bepaalt of het goedgespierde jonge dansgoden worden die met de zware kist op de schouders door de knieën zakken naar de hoogste of laagste positie en een show geven.

Maar het meest intrigerend zijn toch wel de bezoekers van de uitvaart. Dan ontdek je het netwerk van de overledene en de familie. Kom je voor verrassingen te staan. Zoals met de kassière die in een heel andere uithoek van de stad werkt als waar het drama van de brand is geweest en het zo dichtbij brengt op een heel andere plek. Zoiets als het verhaal van de tuinman en de dood.

Nu de Surinaamse regering de toegankelijkheid naar ons land in een hoog tempo verbetert (Bolivia, Marokko, Servië enzovoorts), visa afschaft voor deze landen en de bilaterale en multilaterale banden verbreedt, wordt de kans op verrassende ontmoetingen groter. Hou dus altijd in het contact met anderen in gedachten: 'You never know' wie bij dit netwerk hoort.

bijlhoutdwt@hotmail.com

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina