Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • 'Ik draag geen schuld en schaam mij niet'

'Ik draag geen schuld en schaam mij niet'

09/01/2018 20:08

Het slavernijmonument in het Oosterpark in Amsterdam.

Het slavernijmonument in het Oosterpark in Amsterdam. Foto: ANP  

AMSTERDAM - "Ik draag geen schuld en schaam mij niet voor de vaderlandse geschiedenis." Dit zegt de Nederlandse historicus Hubert Peters over het Nederlands koloniaal en slavernij verleden in een opiniestuk in het Nederlandse dagblad de Volkskrant.

"Wij leven blijkbaar weer in zo'n tijd van geschiedkundige nepwetenschap of kwakzalverij. We zitten onder meer opgescheept met mensen als Gloria Wekker, die door denkluiheid zijn blijven steken in het verruwende groepsdenken, in het verdachte 'toen zij en nu wij'", trekt Peters van leer tegen de Surinaams-Nederlandse antropologe Wekker.

"Haar kijk op onze koloniale geschiedenis heeft een bittere toon. Mensen als zij maken dezelfde denkfout als Oswald Spengler in diens Untergang des Abendlandes (1918), die, zoals Johan Huizinga in zijn Geschonden wereld (1945) analyseerde, culturen opvatte als mythische grootheden die een eigen leven leiden. Daarin spelen de schuldvraag van de enkeling, het toeval en de omstandigheden geen rol."

Peters stelt verder dat Wekker praat over een cultureel archief van 'dé witte mens' en moraliseert over het verleden vanuit háár huidige normen. "Zo gebruikt zij de term racisme voor tijdperken waarin het begrip en het hele betekenisveld ervan niet bestonden."

Om dit kracht bij te zetten, haalt Peters filosoof Ger Groot aan: "Een van de uitgangspunten van de Europese moderniteit is dat mensen verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen daden en niet voor de daden van anderen." Hij trekt een humanistische conclusie: schuld is niet overdraagbaar, zeker niet door de tijd heen, dus ook niet van ouders op kinderen.

Peters haalt ook de 'Geschiedenis bekijken door moderne bril is waanzin' van de 'moedige weldenkende' historicus Piet Emmer erbij. "Hij vindt dat we moeten leren de koloniale tijd en het slavernijverleden te bekijken door de ogen van de bestudeerde tijd zelf. Hij waarschuwt dus voor misplaatste projectie. In deze tijden van emotionele en kortzichtige percepties op de vaderlandse geschiedenis zijn dit optimistische geluiden voor de historicus en 70-plusser die ik ben."

"Zijn babyboomers verantwoordelijk voor daden van hun ouders tijdens de Tweede Wereldoorlog? Nee. Waarom zouden wij blanken ons nu dan schuldig moeten voelen voor daden van onze 17de-eeuwse voorouders? Ik voel me daarover niet schuldig. Natuurlijk voel ik een lotsverbondenheid met vroegere generaties. Natuurlijk ben ik een onderdeel van een levend maatschappelijk systeem. Maar ik draag geen schuld en schaam mij niet." VK.nl

Share on Facebook    

Gerelateerde artikelen

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina