Registreren | Inloggen       Colofon
  •  
  • Home
  • ANALYSE: Narcostaat theoretische praktijk

ANALYSE: Narcostaat theoretische praktijk

18/04/2017 22:15

ANALYSE: Narcostaat theoretische praktijk

 

DIEPGANG - Waar rook is, is vuur, luidt de theorie. De ‘rooksignalen’ over de rol van Suriname als drugsdoorvoerland laten al geruime tijd alarmbellen afgaan. Maar wat het nog verontrustender maakt, is dat de signalen er mogelijk op wijzen dat kopstukken in de leiding van het land een oude gewoonte misschien weer oppakken.

Tekst: Euritha Tjan-A-Way - beeld: AP / Panorama 

DE SITUATIE WORDT met recht aangemerkt als zorgwekkend. Een gierende inflatie, loontrekkers die steeds meer de dupe worden van inkomstenverhogende maatregelen van de overheid, een staatskas waarvan de bodem enkele keren al gevaarlijk dichtbij is gekomen en protesten waarbij het vertrek van de regeerders wordt geëist. Deze situatie is niet nieuw voor ons land. De jonge republiek heeft al drie keer eerder voor hetere vuren gestaan: na de onafhankelijkheid, in de jaren tachtig en eind jaren negentig. In het tweede geval was Desi Bouterse zelf aan de macht en in het derde geval was hij Adviseur van Staat.

Als wij de boeken mogen geloven die zijn geschreven over de periodes met Bouterse aan het roer, heeft het bewind dat in de jaren tachtig defacto onder leiding stond van Bouterse, na het dichtdraaien van de geldkraan door Nederland gekozen voor financiering met drugsgeld, zowaar een narcostaat. De Nederlandse misdaadjournalisten John van de Heuvel, schrijver van 'De jacht op Desi Bouterse' en Marcel Haenen, auteur van 'Baas Bouterse' schrijven elk afzonderlijk over het team dat over een periode van ruim vijftien jaar onderzoek heeft gedaan naar verschillende drugstransporten en witwasactiviteiten gelinkt aan Suriname.

Ze beschrijven een situatie waarbij er grof geld wordt verdiend en een ontspoorde economie die draait op drugsgeld. De oud-bevelhebber wordt uiteindelijk in 2000 door het Haagse gerechtshof bij verstek tot elf jaar cel veroordeeld voor een drugstransport van 474 kilo. De lading coke, verstopt in een zeiljacht, werd in 1997 onderschept in de haven van Stellendam in Zuid-Holland. 

Honderden kilo's

Drugs1

TERUG NAAR HET heden. De economische situatie in het land vertoont veel overeenkomsten met de al genoemde jaren tachtig en eind jaren negentig. Opvallend is dan ook dat het aantal drugsvangsten in de laatste jaren in Suriname, voor de kust of op transporten vanuit het land toenemen. De hoeveelheden lopen in de honderden kilo's. "Sinds de operatie in december vorig jaar begon, is in de regio al voor meer dan achthonderd miljoen euro cocaïne in beslag genomen", bevestigt James Doby de trend dat er ook regionaal heel veel van het witte poeder gesmokkeld wordt. Hij is vertegenwoordiger van de regionale Amerikaanse drugsbestrijdingsdienst (DEA) en op werkbezoek in Suriname.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken concludeert in zijn jaarlijkse drugs- en antiwitwasrapport dat in maart naar het Congres werd gestuurd dat Suriname een doorvoerzone is voor cocaïne vanuit Zuid-Amerika naar Europa, Afrika en in mindere mate de Verenigde Staten. Het rapport meldt dat de Surinaamse overheid officieel tegen de doorvoer van drugs is, maar dat er weinig politieke wil is om hard op te treden tegen drugssmokkelaars. Het gebeurt heel zelden dat een grote drugstransporteur voor de rechter moet verschijnen, en veroordelingen zijn zelfs nog schaarser. Hoewel het rapport niet meldt dat Ronnie Brunswijk, Bouterse en diens inmiddels in de Verenigde Staten veroordeelde zoon Dino betrokken zijn bij deze grote transporten, wordt hun naam en het feit dat ze een veroordeling op hun naam hebben in verband met drugssmokkel, wel aangestipt.

Criminele staat

HET AMERIKAANSE CENTRE for a Secure Free Society (SFS) gaat een stap verder. De organisatie zet Suriname neer als een criminele staat. In de publicatie 'Global Dispatch' van 3 maart wordt zelfs gesteld dat in ons land drugscriminaliteit en witwassen op grote schaal plaatsvinden en door president Bouterse worden gefaciliteerd. Zo zouden onder het toeziende oog van het staatshoofd grote hoeveelheden cocaïne worden doorgevoerd en illegale geldstromen via de goudhandel witgewassen worden. De regering heeft aangekondigd dat er een rechtszaak komt tegen deze organisatie.

In de afgelopen jaren zijn er trouwens ook signalen geweest dat Bouterse nog actief betrokken was bij de drugsmokkel. In 2011 wanneer hij net aan de macht is, staat in de beruchte WikiLeaks te lezen dat de Amerikaanse ambassadeur Marscha Baarn naar Washington heeft doorgeseind dat hij tot 2006 nog innige banden had met een grote Zuid-Amerikaanse drugstransporteur Eduardo Beltran. Ook over de contacten die Bouterse had met de'Pablo Escobar van Guyana' Roger Khan seint Baarns informatie door naar Washington. In 2012 komt de naam 'Bouta' voor in gesprekken die zijn afgeluisterd door de Haagse Politie. Piet Wortel, hoofdverdachte van de operatie 'Tidore' die door de Nederlandse pers wordt getypeerd als een van de meest omvangrijke drugszaken die ooit is behandeld, schijnt op afluistertabs vermeld te hebben dat 'Bouta' en 'Dino' een partij gestrande cocaïne in het Tibiti-gebied kunnen ophalen. Inez Wesk, advocaat van Bouterse, die ook advocaat van Wortel is, ontkent echter dat Bouterse onderdeel is van de operatie Tidore.

Narcostaat

Drugsbestrijding is op een zeer laag pitje

NA ENKELE GROTE drugsvangsten kondigt de toenmalige minister van Justitie en Politie, Jennifer van Dijk-Silos aan dat Suriname hechter gaat samenwerken met de DEA. Het agentschap zou in opdracht van de president zelfs ruimte krijgen bij Justitie. Bij dat gesprek spreekt Van Dijk-Silos geruchten en uitspraken van VHP-parlementariërs Krisnapersad Mathoera en Chandrikapersad Santokhi tegen. Die meldden in de Telegraaf van 21 februari 2017 dat de regering opvallend passief is in deze periode waarbij de drugssmokkel zich volgens het bericht heeft 'verviervoudigd'. Mathoera beweert dat Suriname weer een narcostaat is geworden. "Het land staat er economisch gezien slecht voor. Er zijn deviezen nodig en Bouterse heeft geld nodig om steun te kopen. Om uit de gevangenis te blijven en zijn politieke positie te behouden", zegt Mathoera.

In het artikel ondersteunt Santokhi die mening. Volgens hem is de drugs-bestrijding op een zeer laag pitje en de regering heeft drugs-bestrijdingmechanismen uitgehold. Zeker de situatie in het binnenland wordt verwaarloosd, vindt hij. "De georganiseerde misdaad werkt nauw samen met overheidsfunctionarissen", aldus de ex-minister van Justitie en Politie en huidig oppositielid. Saillant detail is dat in het artikel van de Telegraaf, de achtergrond gevormd wordt door foto's van Franklin 'Briele' Waterval die vorig jaar geliquideerd is in Paramaribo. Brielle bleek volgens foto's gepubliceerd op sociale media een band met Bouterse te hebben gehad en ook een rol te hebben gespeeld bij het Nederlandse onderzoek naar de verrichtingen van Wortel.

Van Dijk-Silos zegt op 8 maart zelfverzekerd: "Er zijn tot op dit moment geen drugslijnen die naar de regering lopen of dicht bij de president." De minister zegt bovendien niet te zullen toestaan dat eventuele drugslijnen die wijzen naar mensen in en rondom de regering, worden verdoezeld. "Die garantie kan ik u geven." Op 21 maart werd zij bedankt om vermeende verstoorde communicatielijnen tussen haar en het Hof van Justitie. Zij gelooft zelf niet in die reden voor haar ontslag, maar wat het precies is, weet ze niet.

Suri-kartel

111113-global -dino -bouterse -desi -leader -son -surinamese -jpg _thumb _55dc 10b 719afa 671316234

MAAR DAT ER stront aan de knikker is, is latent absoluut aanwezig. In hun boek 'Bouterse aan de macht' schrijven de journalisten Pieter van Maele en Ivo Everts over de nieuwe regering-Bouterse die in 2010 aan de macht komt en hoe een groepje oude strijdmakkers van Bouterse daardoor weer in de schijnwerpers staat. De auteurs maken een connectie tussen de decembermoorden en leden van het nieuwe team van het Kabinet van de President, maar veel van deze 'spelers' hebben volgens de beschrijvingen van Van den Heuvel ook een rol gespeeld in het Suri-Kartel, (de naam die opsporingsambtenaren van de Colombia-Suriname (CoPa)- operatie gaven aan de kopstukken van de Surinaamse drugsmaffia in de jaren tachtig.) Volgens die rapporten is een deel van de mannen met wie Bouterse zich weer omringt, betrokken geweest bij de smokkel van cocaïne en witwaspraktijken.

Zo worden Etiënne Boerenveen, Ivan Graanoogst en Dino Bouterse als leiders van het Suri-Kartel aangemerkt. Allen krijgen in 2010 een prominente rol toebedeeld dichtbij 'baas'. Dino Bouterse mag bij de Counter Terrorism Unit (CTU) die bestaat uit een elite eenheid van toppolitie, -militairen en -penitentiaire ambtenaren die 's lands veiligheid moeten bewaken, zijn gang gaan. De jonge Bouterse-telg die in 2005 door de Surinaamse rechter veroordeeld werd voor drugssmokkel en wapenhandel loopt echter iets te hard van stapel. Later wordt hij in Amerika dan ook veroordeeld tot zestien jaar en drie maanden cel voor drugs en wapenhandel. Papa-Bouterse voelt zich echter niet verantwoordelijk. Maar er komen meer mensen met een drugsverleden in beeld die een mogelijk cruciale rol kunnen vervullen bij een eventuele herleving van de narcostaat. Zo wordt Hans Janasch, die een gevangenisstraf opgelegd kreeg wegens bezit en handel in XTC, de nieuwe baas van de Centrale Inlichtingen en Veiligheidsdienst (CIVD).

Regels

Er loopt geen onderzoek naar betrokkenheid van de top bij drugszaken

VOOR DE MEESTE besproken minister lijkt mogelijk een supertaak weggelegd.De voormalige governor van de Centrale Bank van Suriname (CBvS) en huidige minister van Financiën Gillmore Hoefdraad is een favoriet van Bouterse. Zijn beslissingen bij de CBvS staan te boek als veel erger dan zijn voorganger in 1991 en 1996-1999, Henk Goedschalk, die in de CoPa-dossiers genoemd wordt als financieel brein van het kartel. De wispelturige Bouterse die een recordaantal ministers de laan uitstuurt als zij in zijn ogen niet deugen, houdt halsstarrig vast aan Hoefdraad. Die zorgt ervoor dat het land lening na lening kan afsluiten, maar zelden weet het parlement waar van het buitenland hij vertoeft. Of hij zijn tijd en reizen besteedt aan het lucratief beheren van louche geldstromen, zoals beweerd werd van Goedschalk, is niet duidelijk. Wel is duidelijk dat de man een broertje dood heeft aan regels.

Zo publiceerde het maandblad Parbode  deze maand dat Hoefdraad die op dat moment zowel governor van de Centrale Bank van Suriname als minister van Financiën was, in september 2015 groen licht gaf voor een lening van de CBvS aan de regering van SRD 2,5 miljard. Met het bovenstaande zijn vooral mogelijkheden en opvallende gebeurtenissen genoemd, die vrij veel rookwolken doen opgaan, maar op zich weinig kunnen bewijzen. Vermeldenswaard is trouwens dat er zover bekend is, geen nieuw onderzoek loopt naar betrokkenheid van de hoogste leiding van het land bij drugszaken. Maar het Centre for a Secure Free Society maakt duidelijk dat het bijna onbegonnen werk is om een democratisch gekozen regering te vervolgen. 'Wanneer zaken zodanig geregeld zijn dat de Staat officiële stempels of officiële medewerking geeft aan criminele zaken, is het moeilijk voor welke politie- of opsporingseenheid dan ook om dat aan te pakken.'Kortom, het devies is dus zelf opruimen en u als volk bent in dat geval aan zet.

Deze analyse is verschenen in de krant van 18 april.

Share on Facebook    

Reageren op dit bericht? Bezoek onze Facebook-pagina